Viktor Fischl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Viktor Fischl, hebrajska wersja imienia i nazwiska Awigdor Dagan (30 czerwca 1912, Hradec Králové28 maja 2006, Jerozolima) - czeski i izraelski poeta, prozaik, tłumacz i publicysta.

Elementy biograficzne[edytuj | edytuj kod]

Maturę zdał w gimnazjum realnym w Hradcu Králové w 1930. Potem ukończył studia socjologiczne a prawnicze na Uniwersytecie Karola w Pradze. W 1938 otrzymał stopień doktora praw. Od roku 1933 zajmował się pracą dziennikarską, współpracował z Czeskim Radiem, redagował syjonistyczny tygodník Židovské zprávy. W marcu 1939 wyjechał do Wielkiej Brytanii, działał tam w Ministerstwie Spraw Zagranicznych czechosłowackiego rządu emigracyjnego. Był bliskim współpracownikiem Jana Masaryka, z którym się zaprzyjaźnił. Był też sekretarzem czeskiego PEN Clubu na wygnaniu. Po wojnie w latach 1945-1947 pracował jako attaché kulturalny w ambasadzie czechosłowackiej w Londynie. W 1947 wrócił do Pragi i otrzymał stanowisko w wydziale informacyjnym Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Po puczu komunistycznym w lutym 1948 i zagadkowej śmierci Jana Masaryka zdecydował się na wyjazd do Izraela. Od 1955 do 1977 był izraelskim dyplomatą. Początkowo wysłano go do w Azji (Japonia, Birma). Później pełnił funkcję ambasadora w Polsce (1961-1964), Jugosławii, Norwegii, Islandii i Austrii.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Zaczynał jako poeta, wydał m.in. tomy Jaro (1933, Wiosna), Kniga noci (1936, Księga nocy), Hebrejské malodie (1936, Melodie hebrajskie), Evropské žalmy (Londyn 1941, Psalmy europejskie). Jedną z najważniejszych książek pisarza są wspomnieniowe Hovory s Janem Masarykem (Tel Awiw 1951, Rozmowy z Janem Masarykiem). Do próz beletrystycznych należą m.in. powieści Hrací hodiny (1982, Zegar z kurantem) i Dvorní šašci (po hebrajsku 1982, po czesku 1990, Dworskie błazny) oraz tomy opowiadań Jeruzalémské povídky (po hebrajsku 1982, po czesku 1985, Opowiadania jerozolimskie) i Figarova zlatá svatba (1987, Złote wesele Figara).

Działalność translatorska[edytuj | edytuj kod]

Przełożył na czeski m.in. teksty poświęcone syjonizmowi. Tłumaczył również poezje Antoniego Słonimskiego (Alarm) oraz Franza Werfla. Znany jest ze swych przekładów Psalmów i Pieśni nad pieśniami.

Recepcja polska[edytuj | edytuj kod]

Po polsku wyszły w 2000 Opowieści jerozolimskie w przekładzie Andrzeja S. Jagodzińskiego. Ponadto „Literatura na Świecie” (1993, nr 11) opublikowała fragmenty Dworskich błaznów w tłumaczeniu Leszka Engelkinga.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza proza Fischla Píseň o lítosti (Pieśń o żalu, opublikowana po czesku dopiero w 1982) otrzymała w 1948 nagrodę Europejskiego Klubu Literackiego. W 2005 pisarz otrzymał za całokształt twórczości prestiżową Nagrodę Jaroslava Seiferta. W 1996 odznaczono go Orderem Tomáša Garrigue Masaryka III klasy. W 1999 nadano mu tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Karola w Pradze[1].

Przypisy

Literatura[edytuj | edytuj kod]