Vladka Meed

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Vladka Meed lub Władka Meed, właściwie Feigele Peltel (ur. 29 grudnia 1921, zm. 21 listopada 2012 w Phoenix w stanie Arizona) – polsko-żydowska działaczka ruchu oporu w czasie II wojny światowej, kurierka Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB), autorka wspomnień i działaczka społeczna.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W czasie okupacji niemieckiej posługiwała się imieniem Władysława, zdrabnianym jako Władka, a w przyszłości przekształconym na Vladka. Była członkiem Bundu, na polecenie którego pozostała po tzw. stronie aryjskiej i organizowała pomoc dla getta warszawskiego. Brała między innym udział w akcji ratowania dzieci Żydowskich z getta, które po przeszmuglowaniu przez mur ukrywane były w polskich rodzinach katolickich. W 1942 r., była jedną z osób, które poinformowały przedstawicieli polskiego podziemia o deportacji 265 tysięcy, Żydów do obozów zagłady oraz o mordach dokonywanych w obozie koncentracyjnym w Treblince. Podczas powstania w getcie warszawskim w kwietniu 1943 r., zajmowała się przerzucaniem do getta pistoletów, dynamitu oraz benzyny do butelek zapalających.

W 1944 r., poślubiła Benjamina Meeda (Międzyrzeckiego), z którym po zakończeniu działań wojennych wyjechała do USA. W Stanach Zjednoczonych, małżeństwo Meed, zajęło się między innymi działalnością społeczną inicjując powstanie organizacji zrzeszającej kombatantów ruchu oporu getta warszawskiego, a następnie doprowadzili do powstania Amerykańskiego Zgromadzenia Żydów Ocalonych z Holokaustu. Byli inicjatorami nauczania w USA o holocauście i historii warszawskiej diaspory Żydowskiej, a sama Vladka Meed nawiązała współpracę z Amerykańską Federacją Nauczycielską organizując przez wiele lat wyjazdy edukacyjne do Polski.

Była autorką książki Po obu stronach muru: wspomnienia z warszawskiego getta[1] opublikowanej pierwotnie w języku jidysz, w 1948 r., zawierającej jej wspomnienia z okupowanej Warszawy. Książka doczekała się tłumaczenia na j. angielski w 1972 r., z przedmową Elie Wiesela, a następnie na języki: niemiecki, polski i japoński[2].

W ostatnim okresie życia cierpiała na chorobę Alzheimera.

Przypisy

Źródła[edytuj | edytuj kod]