Wlepka
Wlepka (albo vlepka) – mała samoprzylepna forma plastyczna, tworzona z myślą o ingerencji w przestrzeń publiczną. Początkowo była to naklejka zawierająca rysunek (grafika, fotomontaż, zdjęcie), tekst, albo jedno i drugie.
Wlepki są przyklejane w środkach komunikacji masowej (głównie autobusach, trolejbusach i tramwajach miejskich) oraz w innych miejscach publicznych (przejściach podziemnych itp.), w miejscu widocznym, np. przy wyjściu z pojazdu, obok tylnych drzwi, głównie w końcu lat 90. XX wieku i pierwszych latach XXI wieku. Obecnie zjawisko to powoli wychodzi z tramwajów, i przenosi się w inne miejsca jak na przykład znaki. Nadal jest widoczne, zwłaszcza w dużych miastach (Poznań, Warszawa, Kraków, Łódź, Trójmiasto).
Spis treści |
[edytuj] Tematyka
Spotyka się wlepki o tematyce filozoficznej, politycznej, religijnej, sportowej, a także humorystycznej, absurdalnej lub komentujące znane postaci czy aktualne wydarzenia. Istnieje też nurt dekoracyjnych wlepek o czysto formalnych walorach. Wlepki są także używane przez twórców graffiti jako forma tagowania. Przed wyborami parlamentarnymi w 2001 wlepki zostały po raz pierwszy użyte w ramach kampanii wyborczej, przez Janusza Korwin-Mikke.
Wlepkowanie powiązane jest ściśle ze street artem.
[edytuj] Historia
Pierwsze wlepki tworzyli już dadaiści. W Polsce historia wlepek sięga czasów II wojny światowej. Była to jedna z antyhitlerowskich akcji propagandowych, jakie prowadziła grupa "Wawer" na terenie Warszawy i innych miast polskich. Występowały również w czasach PRL-u, jednak głównie były to wlepki humorystyczne, nawiązujące często do PZPR. Same władze PRL-u używały podobnych nośników jako propagandę, chwaląc państwo i "polskiego robotnika" oraz nastawiając krytycznie na państwa dawnego Bloku Zachodniego. Patrz: "mały sabotaż".
[edytuj] Wlepkarstwo, a naklejki kibicowskie
Wlepki popularne są również wśród kibiców drużyn sportowych, jednak przez osoby angażujące się w ruch wlepkarski pogardliwie określane są mianem naklejek lub "wlepek". Związane jest to m.in. z postrzeganiem większości z nich jako mniej artystycznych, bardziej odtwórczych oraz charakteryzujących się węższym zakresem tematycznym (naklejki kibicowskie koncentrujące się na nawiązaniach do klubu sportowego).
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Historia wlepek według KLAY'a i Stronta - Zgromadzone przez dwóch wlepkarzy informacje o wlepkch, artykułach, wystawach, zinach, grupach wlepkarskich i dysusyjnych, wlepkach komercyjnych i ideologicznych z okresu 1996-2003.
- Wlepka, czyli oswajanie przestrzeni - artykuł w czasopiśmie Recykling idei.
