Wągrzyca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wągrzyca (cysticerkoza)
cysticercosis
ICD-10 B69
B69.1 Wągrzyca ośrodkowego układu nerwowego
B69.2 Wągrzyca oka
B69.3 Wągrzyca o innym umiejscowieniu
B69.4 Wągrzyca, nie określona
Obraz neurocysticerkozy w MRI

Wągrzyca (cysticerkoza, łac. cysticercosis) – choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt spowodowana przez postacie larwalne tasiemca uzbrojonego (Taenia solium).

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Cykl życiowy tasiemców
Ryciny przedstawiające wągra i postaci larwalne tasiemca uzbrojonego

Wągrzyca jest chorobą świń i u człowieka występuje przypadkowo. Człowiek zaraża się spożywając jaja. Spożywając surowe lub niedogotowane mięso wieprzowe z wągrami może zarazić się tasiemczycą.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Dzięki poprawie stanu sanitarnego na wsi, zamkniętego chowu zwierząt i poubojowym badaniom weterynaryjnym choroba jest obecnie bardzo rzadka. W Polsce w 2001 roku nie zarejestrowano ani jednego przypadku choroby u człowieka[1].

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Postaci larwalne tasiemca mogą rozwijać się w różnych narządach: mózgu, oku (tkance podsiatkówkowej, w ciele szklistym, w odcinku przednim gałki ocznej), w rdzeniu kręgowym, mięśniach szkieletowych, mięśniu sercowym i tkance podskórnej.

Około 1/2 przypadków neurocysticerkozy przebiega bezobjawowo. Okres wylęgania cysticerkozy objawowej wynosi kilka lat. Najczęściej przebieg jest podstępny i mało charakterystyczny; choroba przebiega z okresami zaostrzeń i remisji (być może spowodowanych obumieraniem pojedynczych wągrów). Objawy mają zmienne natężenie, są to drgawki, objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego (wymioty, silne bóle głowy, zaburzenia widzenia) i zaburzenia psychiczne (halucynacje, spowolnienie, zaburzenia emocjonalne, apatia, amnezja, demencja). Objawy wągrzycy w innych lokalizacjach są również mało charakterystyczne.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Ostateczne rozpoznanie można postawić na podstawie badania parazytologicznego wykazującego obecność skoleksów, haczyków lub fragmentów ściany wągra. Badanie kliniczne, wyniki badań obrazowych (rtg, TK, MRI), badania serologiczne i badanie płynu mózgowo-rdzeniowego pozwalają podejrzewać wągrzycę.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Lekami z wyboru są albendazol (5 mg/kg masy ciała p.o. 3 x dziennie przez 30 dni lub prazykwantel (20 mg/kg masy ciała p.o. 3 x dziennie przez 14 dni). Leczenie jest wskazane w czynnej inwazji, jeżeli w TK lub MRI bez wzmocnienia kontrastowego lub po podaniu niewielkiej jego ilości stwierdza się żywe wągry w postaci zmian torbielowatych o małej gęstości. Gdy stwierdza się martwe lub zwapniałe wągry chemioterapia nie jest wskazana; na wągry martwe lub obumierające (co określa się na podstawie zwapnień lub wzmocnienia kontrastowego w TK) oba leki nie działają. Korzyści z leczenia wągrzycy są kontrowersyjne. Albendazol i przede wszystkim prazykwantel mogą prowadzić do powikłań związanych z obumieraniem pasożytów (drgawki i inne powikłania neurologiczne), ponadto mają liczne działania niepożądane. O ile chemioterapia nasila objawy, można zastosować deksametazon. Deksametazon zmniejsza stężenie prazykwantelu i zwiększa stężenie albendazolu w osoczu[2].

Przypisy

  1. Inwazje i choroby pasożytnicze. W: Zbigniew Pawłowski: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 480-483. ISBN 83-200-2748-9.
  2. Rosenblatt JE. Antiparasitic agents. „Mayo Clin Proc”. 74. 11, s. 1161-75, 1999. PMID 10560606. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Cysticercosis. CDC Division of Parasitic Diseases. [dostęp 13 października 2007].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.