Wężówka (roślina)
| Wężówka | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Klad | monilofity |
| Klasa | paprocie |
| Rząd | szparnicowce |
| Rodzina | wężówkowate |
| Rodzaj | wężówka |
| Nazwa systematyczna | |
| Lygodium O. Swartz J. Bot. (Schrader) 1800(2): 7, 106. Oct-Dec 1801[2] |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Lygodium scandens (Linnaeus) O. Swartz[2] | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Wężówka[3], lygodium[4] (Lygodium Sw.) – rodzaj pnących paproci z monotypowej rodziny wężówkowate (Lygodiaceae) z rzędu szparnicowców (Schizaeales). Przedstawiciele występują w strefie międzyzwrotnikowej na całym świecie[1], nieliczne gatunki rosną w strefie umiarkowanej – w Japonii, Ameryce Północnej, na Nowej Zelandii i w południowej Afryce[5]. Kilka gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne[4].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Kłącza cienkie i owłosione, płoży się i wspina. Liście są złożone, naprzemiennie pierzaste[1]. Rosną szybko i w ciągu życia osiągają znaczną długość – ponad 10 m[4], nawet do 30 m[5]. Owijają się za pomocą osi na podporach i pokrywać mogą znaczne powierzchnie[4].
Systematyka [edytuj]
W obrębie rzędu szparnicowców (Schizaeales) rodzina Lygodiaceae stanowi klad bazalny – jest grupą siostrzaną dla rodzin: szparnicowate (Schizaeaceae) i splątkowatych (Anemiaceae)[1]. Rodzaj Lygodium bywa też włączany do rodziny szparnicowatych[6].
- Wykaz gatunków[6]
- Lygodium circinatum (Burm. f.) Sw. – wężówka krążkolistna, lygodium krążkolistne
- Lygodium cochinchinense (Poir.) Desv.
- Lygodium flexuosum (L.) Sw. – wężówka pogięta, lygodium pogięte
- Lygodium hastatum (Willd.) Desv.
- Lygodium heterodoxum Kunze
- Lygodium japonicum (Thunb.) Sw. – wężówka japońska, lygodium japońskie
- Lygodium kerstenii Kuhn
- Lygodium lanceolatum Desv.
- Lygodium longifolium (Willd.) Sw.
- Lygodium microphyllum (Cav.) R. Br. – wężówka drobnolistna, lygodium drobnolistne
- Lygodium oligostachyum (Willd.) Desv.
- Lygodium palmatum (Bernh.) Sw. – wężówka palmiasta, lygodium palmiaste
- Lygodium polycarpum (Willd.) Desv.
- Lygodium radiatum Prantl
- Lygodium semihastatum (Cav.) Desv.
- Lygodium smithianum C. Presl
- Lygodium spectabile (Liebm.) E. Fourn.
- Lygodium venustum Sw.
- Lygodium volubile Sw. – wężówka wijąca, lygodium wijące
- Lygodium yunnanense Ching
Zastosowanie [edytuj]
Ze względu na silny rozwój systemu korzeniowego rośliny wymagają uprawy w gruncie lub obszernych pojemnikach. Szybko i silnie rosnąc pokrywać mogą duże powierzchnie ażurowych podpór (owijają się na siatkach, rozpiętych drutach). Rozmnażane są przez podział kłącza w końcu zimy. Ze względu na odporność, w tym także na okresowe przesuszanie, najlepiej do upraw domowych nadaje się wężówka japońska i wężówka palmiasta[4].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2011-02-02].
- ↑ 2,0 2,1 Lygodium. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. [dostęp 2011-02-02].
- ↑ Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900. (pol.)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Elżbieta Zenkteler: Paprocie. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1994, s. 114. ISBN 83-09-01604-2.
- ↑ 5,0 5,1 Clifton E. Nauman: Lygodium (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2012-02-06].
- ↑ 6,0 6,1 Lygodium (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-02-02].
