Węgorz elektryczny
| Węgorz elektryczny | |
| Electrophorus electricus[1] | |
| (Linnaeus, 1766) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | promieniopłetwe |
| Rząd | strętwokształtne |
| Rodzina | Electrophoridae |
| Rodzaj | Electrophorus Gill, 1864 |
| Gatunek | węgorz elektryczny |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Węgorz elektryczny, strętwa (Electrophorus electricus) – gatunek słodkowodnej ryby strętwokształtnej, jedyny przedstawiciel rodzaju Electrophorus, klasyfikowany w rodzinie Gymnotidae[2] lub wyodrębniany do monotypowej rodziny Electrophoridae[1]. Nazwa węgorz nawiązuje do węgorzowatego kształtu ciała ryby, a epitet gatunkowy elektryczny – do obecności narządów elektrycznych.
Spis treści |
Zasięg występowania i biotop [edytuj]
Północno-wschodnia Ameryka Południowa, bagniste i wolno płynące wody dorzecza Amazonki i Orinoko.
Cechy morfologiczne [edytuj]
Ciało wydłużone, cylindryczne, nagie, bez płetwy grzbietowej i płetw brzusznych, ze szczątkową płetwą ogonową. Głównym narządem ruchu jest długa płetwa odbytowa. Węgorz elektryczny przypomina swoim wyglądem węgorze i początkowo był klasyfikowany wśród ryb węgorzokształtnych (Anguilliformes), stąd też wywodzi się polska nazwa tej ryby, jednak oprócz kształtu nie wykazuje cech wspólnych z właściwymi węgorzami. Ubarwienie od szarego do brązowego i czarnego, z podgardlem w odcieniu pomarańczowym. Po bokach ciała, wzdłuż płetwy odbytowej znajdują się narządy elektryczne wytwarzające napięcie 300–600 V i natężenie poniżej 1 A. Napięcie takie może zabić małe zwierzę lub oszołomić duże. Wytwarzane napięcie jest zależne od długości osobnika. Narządy te powstały z mięśni brzusznych i są wykorzystywane do zabijania bądź ogłuszania zdobyczy, mogą służyć w celach obronnych. Są też wykorzystywane do elektrolokacji. Zajmują 80% ciała ryby, pozostałe 20% przypada na głowę i jamę brzuszną. Stosunek masy narządów do masy ciała ryby wynosi 1:2,9[3]. Poza podstawową parą narządów elektrycznych te ryby mają jeszcze narząd Sachsa i narząd Huntera – obydwa wspomagające pracę głównego narządu elektrycznego oraz wzmacniający zdolność odbierania dźwięków aparat Webera. Ubarwienie jest ciemne szaro-brązowe na plecach i na brzuchu żółte lub pomarańczowe. Starsze, męskie osobniki, mają ciemniejszy kolor na brzuchu.
Starsze osobniki tego gatunku całkowicie tracą wzrok.
Węgorz elektryczny osiąga długość maksymalnie do 2,5 m i masę do 20 kg. Najczęściej spotykane są osobniki o długości ok. 1 m.
Tryb życia [edytuj]
Zasiedla muliste odcinki rzek, zwłaszcza miejsca głębsze i zacienione. Co 10–15 minut wypływa na powierzchnię, aby zaczerpnąć powietrza atmosferycznego, którym oddycha dzięki silnie unaczynionemu nabłonkowi jamy gębowej i gardzieli. To przystosowanie pozwala mu przebywać w wodach o bardzo niskiej zawartości tlenu. Pozbawiony możliwości zaczerpnięcia powietrza – pomimo posiadanych skrzeli – ginie z braku tlenu.
Prowadzi samotniczy tryb życia. Zjada ryby, płazy i większe bezkręgowce. Ikra jest składana w dobrze zamaskowanym gnieździe budowanym przez samca. Samice składają kilkanaście tysięcy jajeczek. Przebieg tarła i rozród są słabo poznane. Młode węgorze żywią się bezkręgowcami.
Nie jest znana długość życia węgorzy elektrycznych w warunkach naturalnych. W niewoli samce żyją 10–15 lat, a samice 12–22[4].
Znaczenie gospodarcze [edytuj]
Węgorze elektryczne są lokalnie poławiane w celach konsumpcyjnych. Ich mięso jest tłuste i uważane za smaczne. Narządy elektryczne są usuwane.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Electrophorus electricus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Nelson, Joseph, S. (2006). Fishes of the World
- ↑ Zygmunt Grodziński: Anatomia i embriologia ryb. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1981.
- ↑ Cormier, L. 2000. "More Information about Electric Eels" (On-line)
Bibliografia [edytuj]
- Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
- Electrophorus electricus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 29 sierpnia 2009]
- Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
Zobacz też [edytuj]
