Władcy Saksonii
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Na tej stronie znajduje się lista wszystkich władców Saksonii od 743 r.
Spis treści |
Książęta Saksonii[edytuj]
- 531 Hadugato
- 627 Berthoald
- 743-744 Teoderyk
- 777-785 lub 810 Widukind
- 785 lub 810 - po 811 Ekbert I
- 810- 850 ? Wilipert
Ludolfingowie (850-961)[edytuj]
- 844-866 Ludolf
- 866-880 Bruno saski
- 880-912 Otto I Znakomity
- 912-936 Henryk I Ptasznik - król niemiecki od 919 r.
- 936-961 Otto I Wielki - król niemiecki (936-973), cesarz (962-973)
Billungowie (961-1106)[edytuj]
- 961-973 Hermann Billung, margrabia od 936
- 973-1011 Bernard I Billung
- 1011-1059 Bernard II Billung
- 1059-1072 Ordulf Billung
- 1072-1106 Magnus Billung
Supplinburgowie (1106-1127)[edytuj]
Welfowie (1127-1138)[edytuj]
- 1127-1138 Henryk II Dumny - książę Bawarii (Henryk X)
Dynastia askańska (1138-1142)[edytuj]
Welfowie (1142-1180)[edytuj]
- 1142-1180 Henryk Lew - od 1156 r. również książę Bawarii
W 1180 r. Henryk Welf został pozbawiony tronów saskiego i bawarskiego, a sama Saksonia podzielona. Tytuł książąt saskich ze wschodnią częścią dawnej Saksonii otrzymał Bernard III Askańczyk (lista władców poniżej), część zachodnia została oddana arcybiskupom Kolonii (Westfalia), a w głównej części powstało od 1235 r. księstwo Brunszwiku-Lüneburga, nadal pod rządami Welfów (por. władcy Brunszwiku i Hanoweru).
Askańczycy (1180-1356)[edytuj]
Po śmierci Albrechta II państwo zostało podzielone między jego dwóch synów: na Saksonię-Wittenbergę (niem.: Sachsen-Wittenberg) oraz Saksonię-Lauenburg (niem.: Sachsen-Lauenburg). Dalsza lista dotyczy książąt Saksonii-Wittenbergi.
W 1356 r. Złota Bulla dała książętom Saksonii prawo wyboru króla niemieckiego. Od tej pory władca Saksonii nosił tytuł elektora.
Elektorzy Saksonii[edytuj]
Askańczycy (1356-1422)[edytuj]
- 1356-1370 Rudolf II Askańczyk
- 1370-1388 Wacław
- 1388-1419 Rudolf III Askańczyk
- 1419-1422 Albrecht III Askańczyk
Po śmierci Albrechta III księstwo przejął margrabia Miśni (Meissen) i Turyngii.
Wettynowie (1422-1806)[edytuj]
Po śmierci Fryderyka II Saksonia ponownie została podzielona między synów władcy. Ernest, starszy syn, otrzymał północną Miśnię, południową Turyngię oraz Wittenbergę. Albert, młodszy, otrzymał północną Turyngię i południową Miśnię. Dodatkowo, Ernest odziedziczył tytuł elektora.
- 1464-1486 Ernest Wettyn
- 1486-1525 Fryderyk III Mądry
- 1525-1532 Jan Stały
- 1532-1547 Jan Fryderyk Wspaniałomyślny
- W 1547 r., po klęsce Jana Fryderyka pod Mühlbergiem, tytuł elektora oraz Wittenberga zostały przeniesione do linii Albrechta. Linia Ernesta pozostała w Turyngii, ale z czasem rozbiła się na wiele małych księstw. Ta lista zawiera władców z linii Alberta; po szczegóły dot. linii Ernesta zobacz: Sachsen-Weimar, Sachsen-Coburg-Gotha, Sachsen-Coburg-Saalfeld, Sachsen-Meiningen, Sachsen-Altenburg i Sachsen-Hildburghausen.
- 1547-1553 Maurycy Wettyn
- 1553-1586 August Wettyn
- 1586-1591 Krystian I Wettyn
- 1591-1611 Krystian II Wettyn
- 1611-1656 Jan Jerzy I Wettyn
- 1656-1680 Jan Jerzy II Wettyn
- 1680-1691 Jan Jerzy III Wettyn
- 1691-1694 Jan Jerzy IV Wettyn
- 7 maja 1694 - 1 lutego 1733 Fryderyk August I Mocny - król Polski w latach 1697-1704 oraz 1709-1733, jako August II Mocny
- 1 lutego 1733 - 5 października 1763 Fryderyk August II Wettyn - król Polski od 1734, jako August III
- 5 października - 17 grudnia 1763 Fryderyk Krystian Wettyn
- 17 grudnia 1763 - 11 grudnia 1806 Fryderyk August III Sprawiedliwy
W 1806 r. rozwiązano Cesarstwo Rzymskie i Saksonia stała się królestwem. Fryderyk August III rozpoczął numerację od I.
Wettynowie - królowie Saksonii (1806-1918)[edytuj]
- 11 grudnia 1806 - 5 maja 1827 Fryderyk August I Sprawiedliwy - również książę warszawski (1807-1815)
- 5 maja 1827 - 6 czerwca 1836 Antoni Klemens Wettyn
- 6 czerwca 1836 - 9 sierpnia 1854 Fryderyk August II Wettyn
- 9 sierpnia 1854 - 29 października 1873 Jan Wettyn
- 29 października 1873 - 19 czerwca 1902 Albert I Wettyn
- 19 czerwca 1902 - 15 października 1904 Jerzy I Wettyn
- 15 października 1904 - 13 listopada 1918 Fryderyk August III Wettyn
Głowy rodu Wettynów[edytuj]
Po upadku monarchii w 1918 r., ród Wettynów ciągle istnieje:
- 1918-1932 Fryderyk August III Wettyn
- 1932-1968 Fryderyk Krystian II Wettyn, margrabia Miśni
- 1968-2012 Maria Emanuel Wettyn, margrabia Miśni
Maria Emanuel uznał za swojego następcę siostrzeńca Aleksandra. Sprzeciwł się temu Albert, brat Marii Emanuela, który żądał przestrzegania prawa salickiego uznającego sukcesję wyłącznie w linii męskiej. Po śmierci Marii Emanuela pretensje do tytułu króla Saksonii zgłosili równocześnie Albert i Aleksander de Afif.
- Według umowy z 1997 r.
- Według prawa salickiego
Książęta Saksonii[edytuj]
Wettynowie[edytuj]
linia albertyńska
- 1464-1500 Albrecht Odważny
- 1500-1539 Jerzy Brodaty
- 1539-1541 Henryk Pobożny
- 1541-1547 Maurycy Wettyn
linia ernestyńska
- 1547-1554 Jan Fryderyk Wspaniałomyślny (do 1547, elektor saski)
- 1554-1566 Jan Fryderyk II (syn)
- 1566-1572 Jan Wilhelm (brat)
Książęta z linii ernestyńskiej Wettynów[edytuj]
Książęta Saksonii-Coburg[edytuj]
- 1542-1553 Jan Ernest I, syn elektora Jana Stałego
- 1554 - podział ziem między synów elektora Jana Fryderyka Wspaniałomyślnego:
- 1554-1566 Jan Fryderyk II Średni, książę von Sachsen-Coburg-Gotha
- 1554-1565 Jan Fryderyk III Młodszy, książę von Sachsen-Jena
- 1554-1573 Jan Wilhelm I, książę von Sachsen-Weimar
- książęta Sakssonii-Coburg-Eisenach:
- 1566-1572 Fryderyk, syn Jana Fryderyka II
- 1566-1633 Jan Kazimierz, syn Jana Fryderyka II, książę von Sachsen-Coburg
- 1566-1638 Jan Ernest II, syn Jana Fryderyka II, książę von Sachsen-Eisenach, od 1633 także Cobrug
- 1638 ziemie przeszły na książąt Saksonii-Weimar
Książęta Saksonii-Weimar[edytuj]
- 1547-1554 Jan Fryderyk Wspaniałomyślny (w latach 1532-1547 elektor Saksonii)
- 1554-1573 Jan Wilhelm (syn)
- 1573-1605 Jan (syn Jana Wilhema)
- 1605-1626 Jan Ernest I (syn Jana)
- 1605-1622 Fryderyk (syn Jana)
- 1605-1662 Wilhelm (syn Jana, zob. niż.)
- 1605-1640 Albrecht II (syn Jana) potem Eisenach 1640-1644
- 1605-1628 Jan Fryderyk (syn Jana)
- 1605-1622 Fryderyk (syn Jana)
- 1605-1640 Ernest I Pobożny (syn Jana) potem Gotha 1640-1675
- 1605-1619 Fryderyk Wilhelm (syn Jana)
- 1605-1639 Bernard I Wieki (syn Jana) książę (niem. Herzog) Franków 1633-1639
- 1640 - podział między żyjących braci. Weimar otrzymał:
- 1640-1662 Wilhelm (syn Jana, zob. wyż.)
- 1662 - podział między synów Wilhelma
- Weimar
- 1662-1683 Jan Ernest II (syn Wilhelma)
- 1683-1728 Wilhelm Ernest (syn Jana Ernesta II) (Weimar)
- 1683-1707 Jan Ernest III (syn Jana Ernesta II) (Kappellendorf)
- 1707-1748 Ernest August I (syn Jana Ernesta III) od 1707 Kappellendorf; od 1728 także Weimar; od 1741 także Eisenach
- Weimar-Eisenach
- Eisenach
- 1662-1668 Adolf Wilhelm (syn Wilhelma)
- 1668-1671 Wilhelm August (syn Adolfa Wilhelma); Eisenach do Markfuhl
- Jena
- Markfuhl
- 1662-1686 Jan Jerzy I (syn Wilhelma) od 1671 także Eisenach
- 1686-1698 Jan Jerzy II (syn Jana Jerzego I)
- 1698-1729 Jan Wilhelm (syn Jana Jerzego I) od 1690 Jena
- 1729-1741 Wilhelm Henryk (syn Jana Wilhelma) Eisenach do Weimaru
Książęta Saksonii-Gotha[edytuj]
- 1640-1674 Ernest I Pobożny (1601-1675), syn Jana księcia von Sachsen-Weimar
- 1674-1680 Fryderyk I, (1646-1691), syn Ernesta I (przejął władzę także na Altenburgiem)
- 1680 – podział księstwa między synów Ernesta I Pobożnego:
- 1680-1699 Albrecht, książę von Sachsen-Coburg
- 1680-1706 Bernard I książę von Sachsen-Meiningen
- 1680-1710 Henryk książę Römhild
- 1680-1707 Chrystian I książę von Sachsen-Eisenberg
- 1680-1715 Ernest II książę von Sachsen-Hildburghausen
- 1680-1699 Jan Ernest książę von Sachsen-Saalfeld
Książęta Saksonii-Gotha-Altenburg[edytuj]
- 1680-1691 Fryderyk I, syn Ernesta I
- 1691-1693 Bernard I (książę von Sachsen-Meiningen) i Henryk (książę von Sachsen-Römhild) regencja
- 1693-1732 Fryderyk II, syn Fryderyka I
- 1732-1772 Fryderyk III, syn Fryderyka II
- 1772-1804 Ernest II, syn Fryderyka III
- 1804-1822 August, syn Ernesta II.
- 1822-1825 Fryderyk IV, syn Ernesta II.
- po bezpotomnej śmierci Fryderyka IV nowy podział ziem między książąt, spadkobierców Ernesta I Pobożnego.
Książęta Saksonii-Coburg i Gotha[edytuj]
- 1826–1844 Ernest I (poprzednio od 1806 książę von Sachsen-Coburg-Saalfeld)
- 1844–1893 Ernest II (syn)
- 1893–1900 Alfred (bratanek)
- 1900–1918 Karol Edward (bratanek, usunięty, zm.1954)
od 1918 republika (Coburg przyłączył się do Bawarii, Gotha pozostała w Turyngii).
- tytularni książęta von Sachsen-Coburg-Gotha:
- (1918) 1954-1972 Jan Leopold, syn Karola Edwarda
- 1972-1998 Fryderyk Jozjasz, syn Karola Edwarda
- od 1998 Andrzej, syn Fryderyka Jozjasza
Książęta Saksonii-Saalfeld (od 1735 Saksonii-Coburg-Saalfeld)[edytuj]
- 1680-1729 Jan Ernest, syn Ernesta I Pobożnego von Sachsen-Gotha (1658-1729)
- 1729-1745 Christian Ernest, (syn Jana Ernesta)
- 1729-1764 Franciszek Jozjasz, (syn Jana Ernesta)
- 1764-1800 Ernest Fryderyk, (syn Franciszka Jozjasza)
- 1800-1806 Franciszek Fryderyk, (syn Ernesta Fryderyka)
- 1806-1826 Ernest I, (syn Franciszka Fryderyka),
- od 1826 książę von Sachsen-Coburg-Gotha
Książęta Saksonii-Hildburghausen[edytuj]
- 1680-1715 Ernest II. (1655-1715), syn Ernesta I Pobożnego księcia von Sachsen-Gotha
- 1715-1724 Ernest Fryderyk I (1681-1724), syn Ernesta II
- 1724-1745 Ernest Fryderyk II. (1707-1745), syn Ernesta Fryderyka I
- 1745-1748 Karoline, żona Ernesta Fryderyka II (regentka)
- 1748-1780 Ernest Fryderyk III (1727-1780), syn Ernesta Fryderyka II
- 1780-1787 Józef Fryderyk (1702-1787), syn Ernesta II (regent)
- 1787-1826 Fryderyk (1763-1834), syn Ernesta Fryderyka III, został księciem von Sachsen-Altenburg.
Książęta Sacksonii-Meiningen[edytuj]
- 1680-1706 Bernard I (syn Ernesta I Pobożnego księcia von Sachsen-Gotha)
- 1706-1724 Ernest Ludwik I (syn Bernarda I)
- 1724-1729 Ernest Ludwik II (syn Ernesta Ludwika I)
- 1729-1743 Karol Fryderyk (syn Ernesta Ludwika I)
- 1743-1746 Fryderyk Wilhelm (syn Bernarda I)
- 1746-1763 Antoni Ulryk (syn Bernarda I)
- 1763-1782 Karol (syn Antoniego Ulryka)
- 1763-1803 Jerzy I (syn Antoniego Ulryka, do 1775 wspólnie z bratem)
- 1803-1866 Bernard II (syn Jerzego I)
- w 1826 książęta von Sachsen-Meiningen przejęli władzę nad księstwem von Sachsen-Hildburghausen i odtąd tytułowali się von Sachsen-Meiningen und Hildburghausen.
Książęta Saksonii-Meiningen i Hildburghausen[edytuj]
- 1826-1866 Bernard II (syn Jerzego I)
- 1866-1914 Jerzy II (syn Bernarda II)
- 1914-1918 Bernard III, (syn Jerzego II; zm. 1928)
- 1918 – obalenie monarchii
Książęta Saksonii-Altenburg[edytuj]
- Starsza linia:
- 1573-1602 Fryderyk Wilhelm I (syn Jana Wilhelma I księcia von Sachsen-Weimar)
- 1602-1639 Jan Filip I (syn Fryderyka Wilhelma I)
- 1639-1669 Fryderyk Wilhelm II (syn Fryderyka Wilhelma I)
- 1669-1672 Fryderyk Wilhelm III (syn Fryderyka Wilhelma II)
- ziemie księstwa na Sachsen-Weimar i Sachsen-Coburg-Gotha
- Nowa linia:
- 1826-1834 Fryderyk (uprzednio od 1780 książę von Sachsen-Hildburghausen)
- 1834-1848 Józef (syn Fryderyka)
- 1848-1853 Jerzy (syn Fryderyka)
- 1853-1908 Ernest I (syn Jerzego)
- 1908-1918 Ernest II (bratanek Ernesta I, zm. 1955)
- 1918 - obalenie monarchii.
Książęta z linii albertyńskiej Wettynów[edytuj]
Książęta Saksonii-Weissenfels-Kwerfurt[edytuj]
- 1656-1680 August (syn Jana Jerzego I)
- 1680-1697 Jan Adolf I (syn)
- 1697-1712 Jan Jerzy (syn)
- 1712-1736 Chrystian (brat)
- 1736-1746 Jan Adolf II (brat)
- Książęta Saksonii-Weissenfels-Barby
- Książęta Saksonii-Weissenfels-Dahme
Książęta Saksonii-Merseburg[edytuj]
- 1656/7-1691 Chrystian I (syn Jana Jerzego I)
- 1691-1694 Chrystian II (syn)
- 1694 Chrystian III Maurycy (syn)
- 1694-1731 Maurycy Wilhelm (brat)
- 1731-1738 Henryk (syn Chrystiana I)
- Książęta Saksonii-Merseburg-Zörbig
- Książęta Saksonii-Merseburg-Lauchstädt
- Książęta Saksonii-Merseburg-Spremberg
Książęta Saksonii-Zeitz[edytuj]
- 1656-1681 Maurycy (syn Jana Jerzego I)
- 1681-1718 Maurycy Wilhelm (syn)
- Książęta Saksonii-Zeitz-Pagau-Neustadt
Zobacz też[edytuj]
