Władimir Diekanozow
Władimir Diekanozow, Владимир Георгиевич Деканозов (ur. 1898, zm. 23 grudnia 1953) – działacz partyjny WKP(b), m.in. zastępca przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych Gruzji oraz wysoki funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa.
Wykształcenie i działalność polityczna oraz wstąpienie do AR [edytuj]
Urodzony w czerwcu 1898 w Baku w Azerbejdżanie, w rodzinie urzędnika przedsiębiorstwa naftowego. Studiował medycynę na uniwersytetach w Saratowie i Baku.
Podczas pobytu w Tbilisi w 1918 związał się z grupą marksistowską. W czerwcu 1920 wstąpił do Armii Czerwonej, w której już w latach 1918-1919 działał ochotniczo. Od czerwca 1920 do czerwca 1921 roku, kiedy to oficjalnie stał się żołnierzem Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej, został naczelnikiem Oddziału specjalnego odkomenderowanego z 20 dywizji 11 Armii do Baku. Różne źródła mówią, że Diekanozow był wykorzystywany przez miejscową Czekę, rozpracowując m.in. Ministerstwo Zdrowia krótko istniejącej Azerbejdżańskiej Republiki Demokratycznej.
Działalność Polityczna [edytuj]
Do partii komunistycznej wstąpił w 1920 roku. Członek Komitetu Centralnego WKP(b) wybrany na XVIII Zjeździe oraz członek Rady Najwyższej ZSRR pierwszej i drugiej kadencji.
Działalność w organach bezpieczeństwa CzeKa,GPU,OGPU,NKWD [edytuj]
W. Diekanozow w czerwcu 1921 roku oficjalnie wstąpił do organów bezpieczeństwa, tj. pierwszej policji politycznej nowego państwa sowieckiego nazywanej Wszechrosyjską Komisją Nadzwyczajną do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, od sierpnia 1918 roku Wszechrosyjska Komisja Nadzwyczajna do Walki z Kontrrewolucją, Spekulacją i Nadużyciami Władzy, którą kierował Feliks Dzierżyński (tzw. żelazny Feliks), z pochodzenia Polak.
Swoją długoletnią służbę rozpoczął w Azerbejdżańskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej, w tamtejszej Czeka, jako komisarz Oddziału do Walki z Bandytyzmem (OBB). Jeszcze pod koniec 1921 roku został przesunięty także jako komisarz do Oddziału Ekonomicznego (EKO) Azerbejdżańskiej Czeka. Już rok później został zastępcą naczelnika tego Oddziału (EKO), a pod koniec 1922 roku został przeniesiony jako komisarz do Oddziału Tajno-Operacyjnego (СОЧ) Czeka. Po bardzo krótkiej służbie został przeniesiony na to samo stanowisko w Oddziale Tajno-Operacyjnym Gruzińskiej i Zakaukaskiej Czeka, gdzie służył aż do grudnia 1926 roku.
W międzyczasie nastąpiła reorganizacja aparatu represji ZSRR, m.in. pod koniec 1922 roku zlikwidowano Czeka i został powołany Państwowy Zarząd Polityczny (GPU) przy Ludowym Komisariacie Spraw Wewnętrznych Rosyjskiej Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Radzieckiej, Państwowy Zarząd Polityczny przy NKWD RFSRR, lecz i ten stan nie utrzymał się długo. Po utworzeniu Związku Radzieckiego pod koniec 1922 roku kierownictwo zrozumiało, że potrzebuje organu dla scentralizowania działania aparatu bezpieczeństwa państwowego działającego na całym odległym terytorium nowo powołanego państwa.
W listopadzie 1923 roku Państwowy Zarząd Polityczny (GPU) wyodrębniono ze struktur Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych RFSRR, a na jego bazie powołano Zjednoczony Państwowy Zarząd Polityczny (OGPU) i podporządkowano pod Radę Komisarzy Ludowych już ZSRR.
Od 20 grudnia 1926 do 17 kwietnia 1927 Diekanozow służył jako naczelnik Oddziału Ogólnoadministracyjnego(ОАЧ) przy Pełnomocnym Przedstawicielstwie (ПП/PP) OGPU Zjednoczonego Państwowego Zarządu Politycznego w Zakaukaskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republice Radzieckiej, wykonywał tę samą pracę w Gruzji należącej wówczas aż do 1936 roku do ZFSRR.
W latach 1938 – 1939 pełnił funkcje naczelnika VII Departamentu GUGB (wywiadu zagranicznego wówczas w strukturze NKWD), zastępcy Ludowego Komisarza Spraw Wewnętrznych oraz ambasadora ZSRR w Berlinie. Aresztowany po upadku Ławrientija Berii, został uznany przez Sąd Najwyższy za winnego próby odbudowy kapitalizmu i przywrócenia rządów burżuazji. Rozstrzelany w 1953.
|
|||||
