Włado Czernozemski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Włado Czernozemski
Величко Димитров Керин

Włado szofer
Włado Czernozemski
Data i miejsce urodzenia 19 października 1897
Kamenica
Data i miejsce śmierci 9 października 1934
Marsylia
Zawód kierowca

Włado Czernozemski, właśc. Weliczko Dimitrow Kerin (ur. 19 października 1897 w Kamenicy, zm. 9 października 1934) – bułgarski nacjonalista, sprawca zamachu na króla Jugosławii Aleksandra I Karadziordziewicia.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w małej wsi w południowej Bułgarii, obecnie części Welingradu. W młodości nadużywał alkoholu, ale z czasem całkowicie zmienił swój styl życia, unikając używek i wybierając dietę wegetariańską. W czasie I wojny światowej zmobilizowany do armii bułgarskiej. Służył w wojskach inżynieryjnych.

Po zakończeniu wojny założył rodzinę i podjął pracę jako kierowca i zegarmistrz. W 1923 urodziła mu się córka, Latinka. Dwa lata później Czernozemski się rozwiódł i ożenił powtórnie, a następnie przeniósł się do Sofii.

W 1922 rozpoczął działalność w WMRO. W organizacji specjalizował się w zamachach. Zabił dwóch znanych polityków - komunistę Dimo Chadżidimowa i członka WMRO - Nauma Tomalewskiego (wraz z jego ochroniarzem). Dwukrotnie skazany na śmierć, zdołał uciec z więzienia. W 1932 zajął się szkoleniem ustaszy w obozie we włoskim Borgotaro. Wkrótce potem został przeniesiony na Węgry, gdzie pod jego kierunkiem w Janka Puszta ustasze przygotowywali zamach na króla Jugosławii, Aleksandra[1].

Zamach na króla Aleksandra[edytuj | edytuj kod]

Broń, przy pomocy której Czernozemski dokonał zamachu

Zamach na króla Jugosławii przeprowadziła czteroosobowa grupa kierowana przez Czernozemskiego, w czasie wizyty króla w Marsylii[2]. Czernozemski stał w tłumie witających króla z bukietem kwiatów, w którym ukrył pistolet Mausera. Udało mu się zbliżyć do samochodu wiozącego króla i oddać 10 strzałów. Dowódca ochrony, płk Jules Piollet jadący konno z odkrytą szablą uderzył w kark zamachowca, ale nie zapobiegł oddaniu strzałów.[3]. Po dokonaniu zamachu, Czernozemski został pobity przez policjantów i widzów. Przewieziony na przesłuchanie nie był już w stanie mówić i zmarł tego samego dnia. Miał przy sobie czechosłowacki paszport na nazwisko Edward Keleman. Policja francuska zidentyfikowała go na podstawie odcisków palców i tatuażu[4]. Pochowany w nieznanym miejscu.

W trakcie zamachu zostali ranni także gen. Alphonse Georges i francuski minister spraw zagranicznych Louis Barthou. Georges przeżył, ale Barthou zmarł w drodze do szpitala. W 1974 ujawniono, że Barthou został lekko ranny jedną z kul wystrzelonych przez Czernozemskiego, a zginął z ręki policjanta francuskiego, który zaczął strzelać w kierunku zamachowca[5].

Przypisy

  1. Jozo Tomasevich, War and Revolution in Yugoslavia, 1941-1945: Occupation and Collaboration, Stanford University Press 2002, s.33
  2. Richard Hall, Consumed by War: European Conflict in the 20th Century, University Press of Kentucky 2009, s.101
  3. Jan Meysztowicz, Czas przeszły dokonany. Wspomnienia ze służby w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w latach 1932-1939, Kraków 1984, s. 77-78
  4. Wspomnienia Taszo Aluszewa
  5. Jacques De Launay, Les Grands Controverses de l'histoire contemporaine 1914-1945, Nyon 1974, s.332

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mitre Stamenow, Атентатът в Марсилия, Владо Черноземски. Живот,отдаден на Македония, Издание на ВМРО-СМД, Sofia 1993.
  • Biogram Czernozemskiego na stronie Welingradu