Władysław Beksiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Władysław Beksiński
Władysław Beksiński
Data i miejsce urodzenia 16 czerwca 1850
Sanok
Data i miejsce śmierci 9 kwietnia 1929
Sanok
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Sanoku
Zawód architekt
Narodowość  Polska
Tytuł inżynier
Uczelnia Politechnika Lwowska
Stanowisko architekt miejski
Pracodawca Magistrat Sanok
Rodzice Mateusz Beksiński
Karolina Machalska
Małżeństwo Helena Zajchowska
Dzieci Stanisław, Zygmunt, Władysława, Karolina
Krewni i powinowaci Franciszek Orawiec
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kamienica ul. Sobieskiego 8-10. Dom rodziny Beksińskich za życia Władysława
Stary ratusz w Sanoku – widok obecny
Budynek obecnego II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie przy ul. Mickiewicza 11
Grobowiec rodziny Beksińskich, pierwotnie zaprojektowany przez Władysława (Cmentarz Centralny w Sanoku)

Władysław Beksiński (ur. 16 czerwca 1850 w Sanoku, zm. 9 kwietnia 1929 tamże[1]) – inżynier architekt.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Mateusza (1814-1886, założyciela Zakładów Kotlarskich, które dały początek późniejszej fabryce wagonów i autobusów Autosan) i Karoliny z Machalskich. Władysław Beksiński ukończył gimnazjum realne w Tarnowie[2]. Absolwent architektury na Politechnice Lwowskiej. Po studiach pracował jako inżynier miejski w Nadwórnej. W 1886, po śmierci ojca, przeprowadził się ponownie do Sanoka, zamieszkał w domu pod ówczesnym adresem ulicy Lwowskiej 225b nad Potokiem Płowieckim[3] (obecnie Jagiellońska) i objął stanowisko kierownika wydziału budowlanego w miejscowym magistracie.

W 1890 roku wszedł w skład Komisji Wodociągowej w Sanoku, zmierzającej do opracowania projektu wodociągów w mieście. W 1904 roku sporządził „Memoriał do Rady Gminnej Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka w sprawie mających się urządzić wodociągów”, który powstał w wyniku jego badań lokalizacji ujęć wody. W listopadzie 1910 został przewodniczącym komisji egzaminacyjnej dla czeladników rękodzielniczych[4].

Był członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego[5]. Był członkiem i zasiadał we władzach sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, działającego w gmachu przy ulicy Mickiewicza[6][7]. Był także jednym z najaktywniejszych członków Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka[8][9]. Jego nazwisko znajduje się na drzewcu sztandaru TG Sokół w Sanoku, na jednym z 125 gwoździ upamiętniających członków[10].

Po wieloletniej, niespełna 40-letniej pracy na stanowisku architekta miejskiego i kierownika Wydziału Budowlanego, 5 stycznia 1928 przeszedł na emeryturę. Tego samego dnia na posiedzeniu Rady Miejskiej w Sanoku przyznano mu tytuł Honorowego Obywatela Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka jako uczczenie całokształtu pracy zawodowej i społecznej[11].

Władysław Beksiński zmarł 9 kwietnia 1929 w Sanoku. 11 kwietnia 1929 został pochowany[12] w zaprojektowanym przez siebie rodzinnym grobowcu w części „Rymanowski Stary” na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

Jego żoną była pochodząca z Dynowa Helena, z domu Zajchowska, z którą miał czworo dzieci: Stanisław Mateusz (ur. 28 lutego 1887, zm. 20 października 1953), Zygmunt Jan (ur. 1888)[13] Maria Władysław (ur. 1899) i Karolina Zofia (ur. 1900). Był dziadkiem Zdzisława (1929-2005), i pradziadkiem Tomasza (1958-1999). Córka Władysława w 1922 wyszła za mąż za Franciszka Orawca. Młoda para otrzymała jako wiano kamienicę przy ul. Sobieskiego 10, którą następnie odsprzedali parafii Przemienienia Pańskiego w Sanoku[14], po czym zamieszkali w Poroninie (wiosną 1940 roku Franciszek został zamordowany w Katyniu; był stryjem Bronisławy Orawiec-Löffler, która 10 kwietnia 2010 roku zginęła w katastrofie lotniczej w Smoleńsku[15]). Władysława Orawiec po powstaniu warszawskim została wywieziona do III Rzeszy, a po powrocie wskutek ciężkiej choroby zmarła[16] (osieroconego syna Władysławy, Jerzego, adoptowała siostra Franciszka, Aniela Gut-Stapińska[17]; Jerzy Orawiec (1935-1990) później został reżyserem filmów dokumentalnych[18][19]). Druga córka została żoną S. Wahla (dyrektor rafinerii ropy naftowej we Wróbliku Szlacheckim). Syn Władysława, Stanisław, inżynier geometra, także uzyskał wykształcenie na Politechnice Lwowskiej, i podobnie jak jego ojciec pracował w Wydziale Budowlanym sanockiego Urzędu Miejskiego.

W 2011 otwarto w Sanoku ścieżkę spacerową pod nazwą „Śladami Rodu Beksińskich”, wytyczoną i przebiegającą przez miejsca w mieście związane z rodziną Beksińskich. Na jej trasie umieszczono jedenaście tablic informujących o dokonaniach przedstawicieli rodziny. Tablice wykonano w formie sztalug malarskich z uwagi na działalność Zdzisława Beksińskiego i artystyczne profesje innych członków rodziny[20].

Projekty[edytuj | edytuj kod]

Władysław Beksiński nadzorował i budował oraz był autorem wielu projektów budowy i planów przebudowy budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej, zrealizowanych w Sanoku, które do dziś są ozdobą miasta[21].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Edward Zając, Sanockie biografie, Sanok 2009, s. 112-118.
  2. Waldemar Bałda, Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka, Kraków 2012, s. 17.
  3. Ścieżka spacerowa „Śladami Rodu Beksińskich” w Sanoku. 9. Dom Beksińskich. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  4. Kronika. Komisya urzędowa. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 29 z 13 listopada 1910. 
  5. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego za czas od 31 stycznia do 15 września 1897 (dwunasty rok istnienia) złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 18 grudnia 1897. s. 8.
  6. Władze. sokolsanok.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  7. Członkowie TG „Sokół” w Sanoku 1889–1946. sokolsanok.pl, 29 listopada 2009. [dostęp 12 marca 2014].
  8. Edward Zając, 100 lat Towarzystwa Upiększania Miasta Sanoka 1904-2004, Sanok 2004, s. 29.
  9. Kronika. Tow. Upiększ. m. Sanoka. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 24 z 11 czerwca 1911. 
  10. Sztandar. sokolsanok.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  11. Edward Zając, Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka, Sanok 2002, s. 79-80.
  12. Dokumenty. muzeum.sanok.pl. [dostęp 22 lutego 2014].
  13. Andrzej Romaniak, Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Katalog zbiorów, Sanok 2009, s. 8.
  14. Edward Zając, Sanockie biografie, Sanok 2009, s. 114.
  15. Bronisława Orawiec-Loffler. wyborcza.pl, 11 kwietnia 2010. [dostęp 24 grudnia 2013].
  16. Będę tam wracać. tygodnik.onet.pl, 12 października 2010. [dostęp 24 grudnia 2013].
  17. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 247-248. ISBN 978-83-7510-814-9.
  18. Jerzy Orawiec. filmpolski.pl. [dostęp 24 grudnia 2013].
  19. Jerzy Orawiec. filmpolski.pl. [dostęp 24 grudnia 2013].
  20. Sanocki szlak „Śladami Rodu Beksińskich” (pol.). esanok.pl. [dostęp 2012-02-05].
  21. W Sanoku powstał szlak pamięci rodu Beksińskich. tvp.pl, 1 listopada 2011. [dostęp 17 maja 2014].
  22. Alojzy Zielecki, Rozwój przestrzenny miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 396.
  23. Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 165.
  24. Nowy cmentarz w Sanoku, Czasopismo Techniczne nr 9 (1896).
  25. O cmentarzach. starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  26. Ścieżka spacerowa „Śladami Rodu Beksińskich” w Sanoku. 6. Cmentarz, Epilog. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  27. Alojzy Zielecki, Rozwój przestrzenny miasta. W epoce autonomii galicyjskiej w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 374.
  28. Ścieżka spacerowa „Śladami Rodu Beksińskich” w Sanoku. 2. Plac Św. Jana, Rynek. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  29. Ścieżka spacerowa „Śladami Rodu Beksińskich” w Sanoku. 4. Szkoła. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  30. Andrzej Romaniak, Sanok. Fotografie archiwalne Tom I, Sanok 2009, s. 262.
  31. Zabytki, muzea i ciekawostki miasta. sanok.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  32. Ścieżka spacerowa „Śladami Rodu Beksińskich” w Sanoku. 5. Park miejski. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  33. Ścieżka spacerowa „Śladami Rodu Beksińskich” w Sanoku. 3. Arkady. zymon.com.pl. [dostęp 17 maja 2014].
  34. Andrzej Romaniak, Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Katalog zbiorów, Sanok 2009, s. 160.
  35. Andrzej Romaniak, Sanok. Fotografie archiwalne Tom I, Sanok 2009, s. 262.
  36. Historia rodu Beksińskich. beksinski.com.pl, 2012-07-12. [dostęp 2012-07-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]