Władysław Gurgacz
| Władysław Gurgacz | |
Ulica ks. Władysława Gurgacza w Krakowie |
|
| Kraj działania | |
| Data i miejsce urodzenia | 2 kwietnia 1914 Jabłonica Polska |
| Data i miejsce śmierci | 14 września 1949 Kraków |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Prezbiterat | 1942 |
| Odznaczenia | |
Władysław Gurgacz ps. "Ojciec", "Sem" (ur. 2 kwietnia 1914 w Jabłonicy Polskiej, zm. 14 września 1949 w Krakowie) – jezuita, uczestnik podziemia antykomunistycznego po II wojnie światowej. Kapelan Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej (PPAN).
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Był synem Jana i Marii Gurgaczów. W 1931 wstąpił do Towarzystwa Jezusowego w Starej Wsi, a w 1942 otrzymał święcenia kapłańskie. W latach 1945–1947 był kapelanem szpitalnym w Gorlicach, a później (1947–1948) u sióstr służebniczek w Krynicy. Tu związał się z oddziałem zbrojnym antykomunistycznej Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej. Przed 2 lipca 1949 r.został aresztowany przez UB, a następnie w procesie pokazowym przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie, na wniosek prokuratora wojskowego Henryka Ligięzy 13 sierpnia 1949 r. został skazany w trybie doraźnym na karę śmierci przez sędziów Władysława Stasica i Ludwika Kiełtykę. Wyrok wykonano 14 września 1949 przez rozstrzelanie w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie[1]. Zrehabilitowany został 20 lutego 1992 r.
Grób ks. Władysława Gurgacza znajduje się na Cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie (kwatera LXXXII, rząd 3, miejsce 52)[2][3].
Ordery i odznaczenia [edytuj]
Postanowieniem 9 listopada 2007 r. za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej został odznaczony pośmiertnie przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[4]. Przekazanie orderu nastąpiło 14 czerwca 2008 r.
Pro Memoriam [edytuj]
- Jego imieniem nazwano ulice w Krakowie na Grzegórzkach[5], w Nowym Sączu (Dęblina)[6] oraz w Krynicy-Zdroju przy kościele pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego[7].
- Drużyną harcerską noszącą imię ks. Gurgacza jest 1 Starosądecka Drużyna Harcerzy "Leśni" ZHR.
- Na Hali Łabowskiej w Beskidzie Sądeckim znajduje się obelisk postawiony ku jego czci, przy którym corocznie spotykają się byli żołnierze Armii Krajowej i PPAN.
- Tablice poświęcone pamięci ks. Władysława Gurgacza i poległym członkom PPAN znajdują się w kościele NSPJ w Nowym Sączu oraz w kościele Św. Antoniego w Krynicy-Zdroju.
- 2 listopada 2010 w Krakowie na murze więzienia przy ul. Montelupich odsłonięto tablicę upamiętniającą jego i innych działaczy organizacji niepodległościowych zamordowanych w latach 1945–1956 w tym więzieniu[8].
- W 2003 bursa jezuitów przy w ul. Św. Ducha 2 w Nowym Sączu otrzymała imię ks. Władysława Gurgacza SI, a na budynku bursy, 18 października 2003, odsłonięto tablicę pamiątkową o następującej treści: Ksiądz Władysław Gurgacz, Jezuita, kapelan Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej (PPAN). Stracony zbrodniczym wyrokiem sądowym władz komunistycznych w Krakowie 14 września 1949 r. w 35 roku życia, 7 roku kapłaństwa i 18 życia zakonnego. Służył Bogu, Ojczyźnie i człowiekowi. Anno Domini 2003.
- Zbiory pamiątek po o. Władysławie Gurgaczu – obrazy olejne i akwarele jego autorstwa, własnoręcznie zdobiona stuła, krzyżyk nowicjacki, kielich, patena, ryngraf oraz tabliczka nagrobna z pierwszego grobu zamordowanego kapłana – prezentowane są na stałej ekspozycji Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi k. Brzozowa (woj. podkarpackie).
Przypisy
- ↑ Akta ks. Władysława Gurgacza w IPN [dostęp: 2010-11-09]
- ↑ Wyszukiwarka grobów. rakowice.eu. [dostęp 2012-12-08].
- ↑ Lokalizacja kwatery na wikimapia.org
- ↑ M.P. z 2008 r. Nr 15, poz. 158
- ↑ wikimapia.org
- ↑ wikimapia.org
- ↑ wikimapia.org
- ↑ Tablica pamięci ofiar reżimu komunistycznego. interia.pl, 2 listopada 2010.
Bibliografia [edytuj]
- Danuta Suchorowska-Śliwińska: Postawcie mi krzyż brzozowy: prawda o ks. Władysławie Gurgaczu, Kraków : Wydaw. WAM – Księża Jezuici, 1999.
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Polscy prezbiterzy jezuiccy
- Żołnierze i działacze podziemia antykomunistycznego 1944-1956
- Polskie ofiary represji stalinowskich stracone w Polsce Ludowej 1944-1956
- Polskie ofiary represji stalinowskich
- Pochowani na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie
- Urodzeni w 1914
- Zmarli w 1949