Władysław Gurgacz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Władysław Gurgacz
Ulica ks. Władysława Gurgacza w Krakowie
Ulica ks. Władysława Gurgacza w Krakowie
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 2 kwietnia 1914
Jabłonica Polska
Data i miejsce śmierci 14 września 1949
Kraków
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1942
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Obelisk Wł. Gurgacza na Łabowskiej Hali
Tablica ku czci ks. W. Gurgacza na Bursie Jezuitów w Nowym Sączu

Władysław Gurgacz ps. „Ojciec”, „Sem” (ur. 2 kwietnia 1914 w Jabłonicy Polskiej, zm. 14 września 1949 w Krakowie) – jezuita, uczestnik podziemia antykomunistycznego po II wojnie światowej. Kapelan Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej (PPAN).

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był synem Jana i Marii Gurgaczów. W 1931 wstąpił do Towarzystwa Jezusowego w Starej Wsi, a w 1942 otrzymał święcenia kapłańskie. W latach 1945–1947 był kapelanem szpitalnym w Gorlicach, a później (1947–1948) u sióstr służebniczek w Krynicy. Tu związał się z oddziałem zbrojnym antykomunistycznej Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej. 2 lipca 1949 został aresztowany przez UB, a następnie w procesie pokazowym przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie, na wniosek prokuratora wojskowego Henryka Ligięzy 13 sierpnia 1949 został skazany w trybie doraźnym na karę śmierci przez sędziów Władysława Stasica i Ludwika Kiełtykę. Wyrok wykonano 14 września 1949 przez rozstrzelanie w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie[1]. Zrehabilitowany został 20 lutego 1992.

Grób ks. Władysława Gurgacza znajduje się na Cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie (kwatera LXXXII, rząd 3, miejsce 52)[2][3].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Postanowieniem 9 listopada 2007 r. za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej został odznaczony pośmiertnie przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[4]. Przekazanie orderu nastąpiło 14 czerwca 2008 r.

Pro Memoriam[edytuj | edytuj kod]

  • Jego imieniem nazwano ulice w Krakowie na Grzegórzkach[5], w Nowym Sączu (Dęblina)[6] oraz w Krynicy-Zdroju przy kościele pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego[7].
  • Drużyną harcerską noszącą imię ks. Gurgacza jest 1 Starosądecka Drużyna Harcerzy "Leśni" ZHR.
  • Na Hali Łabowskiej w Beskidzie Sądeckim znajduje się obelisk postawiony ku jego czci, przy którym corocznie spotykają się byli żołnierze Armii Krajowej i PPAN.
  • Tablice poświęcone pamięci ks. Władysława Gurgacza i poległym członkom PPAN znajdują się w kościele NSPJ w Nowym Sączu oraz w kościele Św. Antoniego w Krynicy-Zdroju.
  • 2 listopada 2010 w Krakowie na murze więzienia przy ul. Montelupich odsłonięto tablicę upamiętniającą jego i innych działaczy organizacji niepodległościowych zamordowanych w latach 1945–1956 w tym więzieniu[8].
  • W 2003 bursa jezuitów przy w ul. Św. Ducha 2 w Nowym Sączu otrzymała imię ks. Władysława Gurgacza SI, a na budynku bursy, 18 października 2003, odsłonięto tablicę pamiątkową o następującej treści: Ksiądz Władysław Gurgacz, Jezuita, kapelan Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej (PPAN). Stracony zbrodniczym wyrokiem sądowym władz komunistycznych w Krakowie 14 września 1949 r. w 35 roku życia, 7 roku kapłaństwa i 18 życia zakonnego. Służył Bogu, Ojczyźnie i człowiekowi. Anno Domini 2003.
  • Zbiory pamiątek po o. Władysławie Gurgaczu – obrazy olejne i akwarele jego autorstwa, własnoręcznie zdobiona stuła, krzyżyk nowicjacki, kielich, patena, ryngraf oraz tabliczka nagrobna z pierwszego grobu zamordowanego kapłana – prezentowane są na stałej ekspozycji Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi k. Brzozowa (woj. podkarpackie).

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Danuta Suchorowska-Śliwińska: Postawcie mi krzyż brzozowy: prawda o ks. Władysławie Gurgaczu, Kraków : Wydaw. WAM – Księża Jezuici, 1999.