Władysław Horodecki
Władysław Horodecki, właśc. Leszek Dezydery Władysław Horodecki, ukr. Владислав Городецький, ang. Vladislav Gorodetsky (ur. 4 czerwca 1863 w Szołudkach koło Niemirowa na Podolu, zm. 3 stycznia 1930 w Teheranie) – polski architekt tworzący głównie w Kijowie, przedstawiciel modernizmu, przedsiębiorca i mecenas.
Urodził się w polskiej rodzinie szlacheckiej herbu Kornic na Podolu, wylegitymowanej ze szlachectwa w latach 1824-1890 i wpisanej do części VI księgi szlacheckiej guberni podolskiej[1] [2] [3].Kształcił się w gimnazjum realnym Św. Pawła w Odessie, a potem w Imperatorskiej Akademii Sztuki w Petersburgu. W 1890 roku osiedlił się w Kijowie, gdzie zajmował się także polowaniem.
Po przejęciu władzy przez bolszewików w Kijowie Horodecki w 1920 wyjechał do Polski, by w 1928 roku znaleźć się w Teheranie - zajmował się tam, na zlecenie amerykańskiej kompanii, budową infrastruktury kolejowej.
Zmarł w styczniu 1930 roku w Teheranie. Pochowano go na lokalnym katolickim cmentarzu Dolab, nagrobek zdobi skromny napis w języku polskim "profesor architektury".
Od 1996 roku jest patronem dawnej ulicy Karola Marksa (Nikołajewskiej) w Kijowie.
Jego stryjecznym wnukiem jest Zdzisław Otello Horodecki.
Twórczość [edytuj]
- Budynek Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy zbudowany w latach 1897-99 przy ul. Hruszewskiego 6 w Kijowie z zastosowaniem starogreckiej kolumnady, z reliefem na frontonie przedstawiającym alegorię sztuki i rzeźbami dwóch lwów. Horodecki nadał budynkowi lekki kształt, na co wpłynęło zastosowanie cementu z prywatnej fabryki "Ton" pod Kijowem,
- Kościół św. Mikołaja na ulicy Wielkiej Wasylkowskiej 75 w Kijowie otrzymał formę gotyku z dwoma sześćdziesięciometrowymi szpiczastymi wieżami oraz rozetą na fasadzie,
- kienesa karaimska z 1900 roku wzniesiona przy ul. Jarosławowy Wał 7. Horodecki nadał jej kształt mauretański z wielką kopułą, która jednak nie zachowała się do naszych czasów,
- Gmach należący do fabryki mebli J. Kimayera, ul. Bankowa 13 w Kijowie,
- Budynek Południoworosyjskiej Fabryki Maszyn na ul. Żyliańskiej 101 w Kijowie zwraca uwagę prostotą form, lata 90. XIX wieku,
- dom z chimerami zbudowany na ulicy Bankowej 10 w Kijowie w stylu modernizmu pod siedzibę własną w latach 1901-03, obecnie jedna z siedzib prezydenta Ukrainy,
- Willa własna w Eupatorii (Krym),
- Mauzoleum Potockich w Pieczerze,
- Fabryka cukru w Szpikowie,
- gimnazjum w Humaniu,
- gimnazjum w Czerkasach,
- drewniany szpital w Mosznach,
- wieża ciśnień w Piotrkowie Trybunalskim z 1927 r.,
- Kasyno w Otwocku z 1927 r.,
- Pałac szacha w Teheranie ok. 1930 r.,
- Dworzec kolejowy w Teheranie ok. 1930 r.
- Łaźnia miejska w Zgierzu, 1926 r.
-
Gmach otwockiego kasyna zaprojektowany w 1927 r.