Władysław Tatarkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Władysław Tatarkiewicz
Władysław Tatarkiewicz
Podpis Władysław Tatarkiewicz
Data i miejsce urodzenia 3 kwietnia 1886
Warszawa
Data i miejsce śmierci 4 kwietnia 1980
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie
Rodzice Ksawery Tatarkiewicz i Maria Brzezińska
Małżeństwo Teresa Tatarkiewicz
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Wikicytaty Władysław Tatarkiewicz w Wikicytatach

Władysław Tatarkiewicz (ur. 3 kwietnia 1886 w Warszawie, zm. 4 kwietnia 1980 tamże) – filozof i historyk filozofii, estetyk i etyk, historyk sztuki, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk.

Spis treści

Biografia[edytuj]

Ukończył gimnazjum filologiczne w Warszawie. Studiował na różnych kierunkach (prawo, psychologię, filozofię, antropologię, zoologię, historię sztuki) i na różnych uczelniach – PW, UW, tajne komplety tzw. Uniwersytetu Latającego, w Berlinie, Marburgu (u Hermana Cohena i Paula Natorpa, gdzie przejął się neokantyzmem, który jednak później porzucił), Paryżu, a także na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie w 1919 roku zrobił habilitację.

Prowadził wykłady z historii filozofii, etyki, estetyki na Uniwersytecie Warszawskim, w latach 1919–1921 wykłady z historii filozofii na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, później wykłady z historii sztuki i estetyki w seminarium historii sztuki Uniwersytetu Poznańskiego.

Od 1924 był redaktorem naczelnym Przeglądu Filozoficznego, w latach 1960–1963 redaktorem naczelnym pisma „Estetyka”. Jeszcze w 1974 wykładał estetykę w Lozannie.

Opracował semantyczną analizę szczęścia. Przeprowadził rozważania psychologiczne na temat przeżyć człowieka szczęśliwego i nieszczęśliwego. Dowodził, że nie istnieją wartości poza konkretnymi dobrami, choć mają charakter obiektywny.

Był naukowcem wszechstronnym. W swych pracach zawarł zagadnienia z teorii muzyki, poezji i plastyki. Zajmował się również estetyką i historią sztuki. Omówił szczegółowo genezę, rozwój i znaczenie podstawowych pojęć estetyki: sztuki, piękna, formy, twórczości, odtwórczości i przeżycia estetycznego.

Zapisał się w historii nauki polskiej głównie jako etyk i aksjolog, autor cenionych i tłumaczonych na wiele języków dzieł, m.in. 3-tomowej Historii filozofii, monumentalnej i nowatorskiej Historii estetyki oraz z przystępnej filozofii moralności.

Był członkiem lwowsko-warszawskiej szkoły filozoficznej, stworzonej przez Kazimierza Twardowskiego, która przyniosła odrodzonej z niewoli Polsce wielu wybitnych naukowców: filozofów, logików, psychologów, socjologów, a także organizatorów życia akademickiego.

Sygnatariusz Listu 34 oraz listu do The Times, zawierającego stwierdzenie, że w Polsce nie było represji i dyskredytującego Radio Wolna Europa.

W 1933 roku został filistrem honoris causa korporacji akademickiej Aquilonia[1][2].

W 1938 odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[3]. W 1966 roku otrzymał nagrodę państwową I. stopnia.[4]

Dzieła[edytuj]

  • O bezwzględności dobra, Warszawa, 1919
  • Pięć studiów o Łazienkach Stanisława Augusta, Lwów 1925
  • Historia filozofii I–III, Lwów 1931, III, Kraków 1950
  • O szczęściu, Kraków, 1947
  • Skupienie i marzenie. Studia z zakresu estetyki, Kraków, 1951
  • Dominik Merlini Warszawa, 1955
  • Historia estetyki I–III, Wrocław 1960–1967
  • O sztuce polskiej XVII i XVIII wieku. Architektura, rzeźba, Warszawa, 1966
  • Pisma zebrane I–II, Warszawa, 1971–1972
  • Dzieje sześciu pojęć, Warszawa, 1975
  • O doskonałości, Warszawa, 1976
  • Parerga, Warszawa, 1978
  • Wspomnienia, Warszawa, 1979 (razem z żoną Teresą Tatarkiewicz)
  • O filozofii i sztuce, Warszawa, 1986
  • Dobro i oczywistość. Pisma etyczne, Lublin, 1989
  • Pisma z etyki i teorii szczęścia, Wrocław, 1992
  • Wybór pism estetycznych, Kraków, 2004

Upamiętnienia[edytuj]

  • Ulica Władysława Tatarkiewicza na warszawskim Gocławiu

Literatura[edytuj]

  • Jacek Jadacki, Rozdział z historii filozofii polskiej: Władysław Tatarkiewicz. Studia Filozoficzne 1986 nr 12 s. 179-194; Metodologia w ujęciu Władysława Tatarkiewicza. [W:] Czesław Głombik [red.], Władysław Tatarkiewicz: W siedemdziesięciolecie I wydania „Historii filozofii". Katowice 2003, Wydawnictwo Gnome, s. 77-89.

Linki zewnętrzne[edytuj]


Przypisy

  1. ↑ Polska Korporacja Akademicka AQUILONIA – Nasi poprzednicy – bloog.pl
  2. ↑ Korporacja Akademicka "Z.A.G. Wisła", Gdańsk 1913 – Sławni Korporanci – bloog.pl
  3. ↑ M.P. z 1938 r. Nr 258, poz. 592
  4. ↑ Nowiny Rzeszowskie, nr 170 (5306), 20 lipca 1966, s. 2.
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Władysław_Tatarkiewicz&oldid=36043210”