Władysława Maciesza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Władysława Maciesza
Macieszyna Władysława.jpg
Data urodzenia 30 czerwca 1888
Data śmierci 21 czerwca 1967
Senator IV kadencji (II RP)
Okres urzędowania od 1935
do 1938
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości z Mieczami

Władysława Jadwiga Maciesza z d. Srzednicka herbu Pomian ps. Sława, Katarzyna, Margarette Wagner[1] (ur. 30 czerwca 1888, zm. 21 czerwca 1967) – kurier legionowy, senator, żołnierz wywiadu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Grobowiec Władysławy i Adolfa Maciesza na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim

Ukończyła Szkołę Nauk Politycznych w Krakowie, na której założyła Drużynę Strzelecką. W czasie I wojny światowej pracowała w szpitalach.

Weszła w skład Oddziału Wywiadowczego I Pułku Legionów, gdzie kierowała referatem łączności i osobiście prowadziła działalność kurierską. W listopadzie 1914 roku jako jedna z trzech kurierek przedostała się z Krakowa do Warszawy, pokonując linię frontu. Współorganizowała struktury Polskiej Organizacji Wojskowej we Lwowie i w Kijowie.

W okresie międzywojennym pracowała m.in. w Dyrekcji Funduszu Bezrobocia, była członkiem prezydium Związku Głównego Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny. Działała również w organizacji Przysposobienie Wojskowe Kobiet. Politycznie związana się z BBWR, w latach 1935–1938 była senatorem IV kadencji.

Był związana ze Stanisławem Długoszem, legionistą poległym w 1915, zaś w 1926 została żoną ppłk. dr. Adolfa Macieszy (1878–1929)[2]. Mieli syna Stefana (inżynier, podporucznik 1 Pułku Strzelców Pieszych poległy w kampanii wrześniowej 1939).

W 1939 roku przeszła przeszkolenie wojskowe. Została członkiem Służby Zwycięstwu Polski, w której została oddelegowana do kontaktów ze stronnictwami politycznymi. W kwietniu 1942 roku powołano ją do kadry przywódczyń tworzonego kobiecego oddziału dywersyjno-sabotażowego "Dysk", a następnie przeniesiono ją do służby kurierskiej głębokiego wywiadu pod pseudonimem "Katarzyna". Utrzymywała łączność z polską siatką wywiadowczą w Niemczech. Za jej pośrednictwem wysłano do Londynu raport w sprawie fabryki rakiet V1 i V2 w Peenemünde. 8 kwietnia 1943 roku została aresztowana w Wiedniu. Była torturowana przez gestapo. Próbowała popełnić samobójstwo przegryzając sobie żyły, została jednak odratowana. Stosowała głodówkę i symulowała obłąkanie. Skazano ją na karę śmierci przez ścięcie na gilotynie. Wykonania wyroku śmierci uniknęła dzięki temu, że w Wiedniu nie było gilotyny. W ostatnich tygodniach wojny została zwolniona ze szpitala więziennego.

Po wojnie mieszkała w Warszawie w trudnych warunkach materialnych. Zmarła tamże w 1967 roku. Pochowana została na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 186-V-5/6)[3].

26 marca 2010 odbyła się konferencja poświęcona losom kobiet, które działały w służbie wywiadu ZWZ-AK (upamiętnione zostały także Monika Dymska, Wanda Węgierska, Krystyna Wituska)[4].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kat nie zdążył wykonać wyroku, Dziennik Polski 30.04.2010
  2. Żeński Oddział Wywiadowczy. 24ikp.pl. [dostęp 26 lutego 2015].
  3. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  4. Konferencja poświęconej losom Senator Władysławy Macieszyny. prezydent.pl, 26 marca 2010. [dostęp 26 lutego 2015].
  5. M.P. z 2010 r. Nr 31, poz. 441
  6. Ordery dla kobiet wywiadu ZWZ-AK. prezydent.pl, 26 marca 2010. [dostęp 26 lutego 2015].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]