Władza organizacyjna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Władza organizacyjna – oddziaływanie na ludzi w taki sposób, aby ludzie oraz zasoby działały tak jak "życzy" sobie tego sprawujący władzę

Wybrane definicje władzy[edytuj | edytuj kod]

Władza według M. Webera – prawdopodobieństwo, że pewne lub wszystkie polecenia pochodzące z danego źródła znajdą posłuch w danej grupie osób.

Władza (teoria transakcji społecznych)- transakcja wymiany- jedna osoba nakłania drugą do podporządkowania zgodnie ze swoją wolą, wynagradzając ją za to. Atuty, którymi dysponują obie osoby nie są jednakowe.

Rodzaje władzy[edytuj | edytuj kod]

Władza może być prawomocna lub nieprawomocna (prawomocność (M. Weber)- prawdopodobieństwo, że właściwe podstawy wystąpią w stopniu istotnym i będą zapewniały odpowiednie zachowanie.

Typy idealne władzy prawomocnej (M. Weber) to:

  • Typ charyzmatyczny. Władza ta sprawowana jest na zasadzie nadzwyczajnych cech posiadanych przez przywódcę, takich jak bohaterstwo, czy niezwykły wpływ na otoczenie. Władca dobierając urzędników największą wagę przywiązuje do ich charyzmy i osobistego oddania. Mniejsze znaczenie mają ich kwalifikacje.
  • Typ tradycyjny. Źródłem tego typu władzy jest dziedzictwo statusu społecznego (przechodzenie władzy z ojca na syna). Władzą tradycjonalną jest w niektórych społecznościach tzw.gerontokracja(władza starszych), matriarchat (władza kobiet) lub patriarchat (dominacja mężczyzny stojącego na czele rodu).
  • Typ racjonalny(legalny). Pochodzi ona z mianowania lub wyboru dokonanego na podstawie usankcjonowanych prawnie procedur. Przywódcy uprawnieni są do wydawania poleceń na podstawie norm prawnych. Uleganie tej władzy oznacza więc posłuszeństwo wobec pewnego bezosobowego porządku, a nie konkretnej osoby czy zwyczaju.

Władza nieprawomocna - właściwe podstawy władzy nie występują w stopniu istotnym. Charakterystyczne przykłady władzy nieprawomocnej:

  • Przymus
  • władza monopolisty rynkowego lub politycznego
  • władza oparta na zasadzie divide et impera, dziel i rządź.

Realizacja władzy - kształtowanie pożądanych zachowań przedmiotu władzy przez podmiot.

Sposoby kształtowania pożądanych zachowań:

  • przymus- tworzenie zagrożeń, które nie dają wolnego
  • przetarg- konkurencyjne cele, dające złudzenie wolnego
  • morale- dążenie do wpajania norm i wartości, lojalność.

 

 

 

Dobór uczestników

Motywacja

Konflikty

Zmiana

Przymus

Mianowanie, o podziale ról decyduje zwierzchnik, kryterium cech pożądanych przez zwierzchnika;

Szczegółowe polecenia, ostre kary;

Tłumienie, nie dopuszczanie do ujawnienia, dwa języki: prywatny i oficjalny, kumulacja konfliktu- pozorne rozwiązania typu divide et impera, poszukiwanie kozłów ofiarnych;

Zmiany inicjuje sprawujący władzę i narzuca je;

Przetarg

Wybory, decydują uczestnicy, kryterium cech pożądanych przez grupę;

Polecenia ogólne, zrównoważony system nagród i kar;

Diagnozowanie i usprawnianie, konflikt może być twórczy; negocjacje, dążenie do kompromisu, instytucja mediatora; w przypadku nierównych sił-dominacja

Współuczestnictwo w zmianie, pokonywanie oporu wobec zmian, uczenie się, rozpoznawanie struktury interesów i potrzeb;

Morale

Racje moralne;

Bodźce w postaci idei, haseł, wartości;

Rozwiązywanie w oparciu o wartości

Zmiana, gdy przemawiają za tym cele wyższe;

 

 

Źródła władzy organizacyjnej[edytuj | edytuj kod]

Według G. Morgana:

  • Pozycja formalna
  • Kontrolowanie rzadkich zasobów
  • Wykorzystywanie struktury organizacyjnej, przepisów
  • Kontrolowanie granic
  • Umiejętność radzenia sobie z niepewnością
  • Kontrolowanie technologii
  • Powiązania, sieci, organizacja nieformalna
  • Kontrolowanie kontrorganizacji
  • Atuty kulturowe
  • Symbolizm
  • Władza, którą się już posiada.

Systemy władzy[edytuj | edytuj kod]

Umiejętne posługiwanie się władzą (Kotter):

  • Wrażliwość wobec swego źródła władzy, otwartość na oczekiwania ludzi;
  • Świadomość kosztów, ryzyka i korzyści związanych wykorzystywaniem różnych źródeł władzy, wybór odpowiedniego źródła;
  • Świadomość umiejętności i kwalifikacji wymaganych od osoby wykorzystującej dane źródło władzy;
  • Cele kariery, które umożliwiają rozwój i użycie odpowiedzi władzy
  • Dojrzałość i asertywność, unikanie impulsywności i nadużycia źródła władzy
  • Władza jest konieczna, by osiągnąć konkretne efekty w działaniu organizacji.
      • Droga do władzy (Kotter):===
  • Nadzwyczajne działania, inicjowanie zmian, być pierwszym;
  • Widoczność
  • Istotność- zrobić coś, co rzeczywiście rozwiązuje problemy organizacyjne;
  • Sponsorowanie- mentorzy.

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

  • M. Weber- typy idealne władzy prawomocnej
  • G. Morgan- organizacyjne źródła władzy
  • J. Pfeffer- organizacyje źródła władzy
  • J.P. Kotter- gra o władzę, władza organizacyjna


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]