Włodzimierz Brus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Włodzimierz Brus, właściwie Beniamin Zylberberg (ur. 23 sierpnia 1921 w Płocku, zm. 31 sierpnia 2007 w Oksfordzie) – polski ekonomista żydowskiego pochodzenia, wykładowca Oksfordu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Całą rodzinę stracił w Treblince w 1942. Ekonomię studiował na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie oraz Instytucie Handlu we Lwowie. Od 1941 do 1944 odbywał studia doktoranckie na Uniwersytecie Leningradzkim. W 1944 wszedł w skład armii Berlinga, w której służył jako oficer polityczny. Następnie był oficerem Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego. Był autorem propagandowych broszur, m.in. Urojenia i rzeczywistość. Prawda o ZSRR i Polska 1918–1926, wychwalających sowiecką demokrację i gospodarkę[1] i określających przedwojenne władze polskie jako bezwzględną faszystowską dyktaturę sanacji[2]. Z wojska odszedł w 1947. Od 1947 do 1950 pracował w redakcji miesięcznika "Nowe Drogi".

W 1949 został wykładowcą Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, w której od 1950 do 1956 kierował Katedrą Ekonomii. Od 1954 był także profesorem Uniwersytetu Warszawskiego (jego magistrantem był m.in. Waldemar Kuczyński). Pracował również w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR. Od 1945 do 1948 należał do Polskiej Partii Robotniczej, a następnie do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, którą opuścił w 1968. W atmosferze antysemickiej nagonki, będącej następstwem wydarzeń marcowych, zmuszony do emigracji w 1968. Był wykładowcą uniwersytetów w Europie Zachodniej (m.in. w Oksfordzie), gdzie zajmował się analizą gospodarki socjalistycznej. Od lat 70. wspierał opozycję demokratyczną w Polsce, jednocześnie podjął tajną współpracę ze wschodnioniemiecką służbą bezpieczeństwa Stasi jako tajny współpracownik Fakir[3].

Był mężem Heleny Wolińskiej-Brus w jej pierwszym i trzecim związku małżeńskim[4]. Jego głównym dziełem jest książka Od Marksa do rynku (ang. From Marx to the Market, 1989, wydanie polskie 1992, wspólnie z Kazimierzem Łaskim).

Przypisy

  1. Włodzimierz Brus: Urojenia i rzeczywistość. Prawda o ZSRR. T. 27. Oddział Propagandy Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego, 1945, seria: Biblioteczka żołnierza.
  2. Włodzimierz Brus: Polska 1918–1926. Wydawnictwo Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego, 1946.
  3. Jarosław Szarek. Stasi i jej dziedzictwo. Strażnik komunistycznego systemu. „Arcana”. 4, 2000. 
  4. Anna Applebaum, The Three Lives of Helena Brus, The Sunday Telegraph, 6 grudnia 1998, [dostęp 2010-01-13], October, 1998: Helena Brus is now living in Oxford, again with Wlodzimierz Brus. They met rather spectacularly in 1944, each having thought the other was dead, but remarried only in 1956, after she left the chief of police.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Skórzyński, Paweł Sowiński, Małgorzata Strasz, Opozycja w PRL: słownik biograficzny 1956-89: Tom 2, Ośrodek Karta 2002