Włodzimierz Korolenko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Włodzimierz Korolenko
Włodzimierz Korolenko
Podpis Włodzimierz Korolenko
Imiona i nazwisko Władimir Gałaktionowicz Korolenko
(ros. Владимир Галактионович Короленко)
(ukr. Володимир Галактионович Короленко)
Pseudonim m.in. Archivarius, Dziennikarz, Pasażer, Połtawianin, Tientietnikow
Data i miejsce urodzenia 27 lipca 1853
Imperium Rosyjskie Żytomierz
Data i miejsce śmierci 25 grudnia 1921
Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka Połtawa
Zawód pisarz, dziennikarz, redaktor, działacz społeczny
Narodowość rosyjska, ukraińska, polska
Język rosyjski
Obywatelstwo rosyjskie, radzieckie
Edukacja Instytut Górniczy w Sankt-Petersburgu
Piotrogrodzka Akademia Rolnicza w Moskwie
Petersburski Instytut Technologiczny
Szkoła Realna w Równem
Gimnazjum w Żytomierzu
Okres 1879–1921
Gatunki proza, publicystyka
Ważne dzieła Sen Makara, Niewidomy muzyk
Muzeum artysty Dom-muzeum Korolenki w Dżanchocie
Muzeum Korolenki w Równem
Dom-muzeum Korolenki w Żytomierzu
Dom-muzeum Korolenki w Połtawie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródła Włodzimierz Korolenko w Wikiźródłach
Wikicytaty Włodzimierz Korolenko w Wikicytatach

Włodzimierz Gałaktionowicz Korolenko (Władimir Gałaktionowicz Korolenko, ros. Владимир Галактионович Короленко, ukr. Володимир Галактионович Короленко; ur. 3 lipca?/15 lipca 1853 w Żytomierzu, zm. 25 grudnia 1921 w Połtawie) − rosyjski pisarz ukraińsko-polskiego pochodzenia[1], dziennikarz, publicysta, działacz społeczny zwłaszcza w dziedzinie obrony prawa w czasach Rosji carskiej jak i radzieckiej. Mistrz małych form literackich, popularyzator i tłumacz literatury polskiej[2].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1853 roku w Żytomierzu, znajdującym się wówczas w granicach Imperium Rosyjskiego, na terenie guberni wołyńskiej. Ojciec, Gałaktion Korolenko, był Ukraińcem, sędzią powiatowym; matka była Polką, córką polskiego szlachcica[1].

Kształcił się w Petersburskim Instytucie Technologicznym, następnie w akademii rolniczej w Moskwie. Będąc jeszcze studentem podjął nielegalną działalność polityczną, za co zesłany został w roku 1879 na wschodnią Syberię. Najpierw w guberni wiackiej, a następnie na terenie Jakucji, m.in. przebywał we wsi Amga. Z zesłania wrócił w 1885 roku i osiadł w Niżnym Nowogrodzie[1].

Podczas rewolucji październikowej opowiadał się zarówno przeciw represjom czerwonego, jak i białego terroru[1]. Zmarł w grudniu 1921 roku w Połtawie, na terenie Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

Na podstawie jego opowiadań Leonid Gajdaj nakręcił w 1957 roku film Daleka droga. Planetoida 3835 została w 1977 roku nazwana jego imieniem.

Wybrana twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1879 - Epizody iz żyzni iskatielja (ros. Эпизоды из жизни «искателя») - opowiadanie; debiut Korolenki
  • 1885 - Staryj zwonar (ros. Старый звонарь)
  • 1885 - W nocz pod Swietłyj prazdnik (ros. В ночь под Светлый праздник) - opowiadanie
  • 1885 - Sen Makara (ros. Сон Макара) - opowiadaniу
  • 1885 - Sokoliniec (ros. Соколинец) - opowiadanie
  • 1885 - W durnom obszczerstwie (ros. В дурном обществе) - opowiadanie
  • 1885 - Niewidomy muzyk lub Ślepy muzyk (ros. Слепой музыкант) - wydanie polskie w przekładzie Stanisława Miłkowskiego z 1900
  • 1886 - Les szumit (ros. Лес шумит)
  • 1886 - Oczerki i rasskazy (ros. Очерки и рассказы) - pierwsza książka Korolenki; zbiór opowiadań i szkiców literackich z okresu pobytu na Syberii
  • 1886 - Pawłowskije oczerki (ros. Павловские очерки) - zbiór szkiców z wizyt Korolenki we wsi Pawłowo
  • 1888 - Z dwóch storon (ros. С двух сторон) - opowiadanie
  • 1894 - Paradoks (ros. Парадокс) - szkic literacki; polskie tłumaczenie Julian Stawiński
  • 1895 - Bez Jazyka (ros. Без языка) - opowiadanie
  • 1900 - Światełka (ros. Огоньки) - polskie tłumaczenie Julian Stawiński
  • 1900 - Mgnowienije (ros. Мгновение) - szkic literacki
  • 1900 - Mróz (ros. Мороз) - szkic literacki; polskie tłumaczenie Stefania Podhorska-Okołów
  • 1907 - Tragedia soroczyńska (ros. Сорочинская трагедия) - cykl reportaży dotyczący buntu chłopskiego w Wielkich Soroczyńcach

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 S. Orgelbranda Encyklopedja Powszechna. Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda Synów, XIX i pocz. XX wieku (może wymagać uaktualnienia).
  2. http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3925866