Włodzimierz I Wielki

Z Wikipedii

(Przekierowano z Włodzimierz Wielki)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Włodzimierz wyrusza na wojnę (z kroniki XII w." Rękopis (ljetopis) Radziwiłłowski")
Włodzimierz wyrusza na wojnę (z kroniki XII w." Rękopis (ljetopis) Radziwiłłowski")

Włodzimierz I Wielki, ros. Владимир Великий (Владимир Святославич), ukr. Володимир Великий (Володимир Святославич) z staronord. Valdamarr (ur. 956/958, zm. 15 lipca 1015) – wielki książę kijowski od ok. 980 z dynastii Rurykowiczów, święty Kościoła prawosławnego.

Spis treści

[edytuj] Biografia

Był najmłodszym synem księcia Światosława I i jego konkubiny Maluszy, którą sagi norweskie opisują jako wróżkę przepowiadającą przyszłość i żyjącą do wieku 100 lat. W podziale ojcowizny otrzymał najpierw Nowogród Wielki, musiał stamtąd uciekać przed przyrodnimi braćmi Jaropełkiem i Olegiem, ale powrócił w 977 r. na czele sprzymierzonych oddziałów Wikingów, odbił Nowogród, po drodze do Kijowa zajął Połock i Smoleńsk i porwał połocką księżniczkę Rognedę, którą zmusił do zamążpójścia. Po zajęciu Kijowa kazał zamordować Jaropełka (Oleg już wówczas nie żył). W następnych latach przyłączył do Rusi tzw. Grody Czerwieńskie (tereny dzisiejszej zachodniej Ukrainy) i pokonał Jaćwingów.

Chrzest Włodzimierza (Fresk Wasniecowa w Katedrze św. Włodzimierza w Kijowie)
Chrzest Włodzimierza (Fresk Wasniecowa w Katedrze św. Włodzimierza w Kijowie)

Z natury okrutny, wojowniczy i rozpustny (miał kilkanaście żon i podobno 800 konkubin), zmienił się całkowicie po przyjęciu chrztu w Chersoniu i ślubie z Anną, siostrą cesarza Bizancjum Bazylego II w 988 r. Po powrocie do Kijowa zniszczył pogańskie chramy, wrzucił własnoręcznie posąg Peruna do Dniepru i po przybyciu duchownych z Bizancjum kazał przeprowadzić masowy chrzest ludności w Dnieprze. W 990 roku założył miasto Włodzimierz nad Klaźmą. Zwycięzca Waregów i zjednoczyciel państwa stał się teraz pokojowym i miłosiernym władcą, choć ustanowił surowe kary za pozostawanie w błędach bałwochwalstwa. W Kijowie wzniósł sławną Diesiatinną Cerkiew pw. NMP i kościół Przemienienia Pańskiego oraz założył pierwszą na Rusi szkołę.

Ostatnie lata życia księcia były wypełnione stałymi konfliktami z jego dwunastoma kłótliwymi, na wpół pogańskimi synami. Zmarł 15 lipca 1015 r. w drodze do Nowogrodu, dokąd wyruszył na wojnę z synem Jarosławem.

Rocznica śmierci świętego jest wielkim świętem prawosławnych i unitów (lecz nie katolików rzymskich) w Rosji i na Ukrainie. Zwłoki świętego odnaleziono w Diesiatinnej Cerkwi w 1636 r. W 1935 r. władze sowieckie kazały rozebrać kościół. Brak informacji na temat, co się stało z relikwiami Włodzimierza, jego żony Anny i babki św. Olgi.

[edytuj] Przodkowie

4. Igor Rurykowicz (ok.878 - 945)      
    2. Światosław I (942 - 972)
5. Olga (ok. 903 - 969)        
      1. Włodzimierz I Wielki (958? - 1015)
6. Malko Lubczanin    
    3. Małusza    
7. nieznany przodek      
 

[edytuj] Żony i potomstwo

Temat małżeństw i potomstwa Włodzimierza jest szeroko dyskutowany w literaturze historycznej.

Jego żonami z czasów sprzed przyjęcia chrztu były:

  1. Rogneda - córka połockiego księcia Rogwołoda[1][2],
  2. Greczynka[1],
  3. dwie Czeszki[1], być może jedna z nich to wspomnianania w Powieści Malfryda.
  4. Bułgarka[1] - wg Wasyla Tatiszczewa miała mieć na imię Adela.

Skandynawskie sagi (których wiarygodność bywa poddawana w wątpliwość) dają Włodzimierzowi żonę o imieniu Olava lub Allogia. Część badaczy sądzi, że imię to pojawiło się przez błąd skaldów, którzy przypisali imię babki Włodzimierza (Olga) jego żonie[3].

W 989 roku Włodzimierz poślubił Annę Porfirogenetkę, siostrę cesarza bizantyjskiego Bazylego II Bułgarobójcy. Owdowiał w 1011 roku. Po jej śmierci ożenił się jeszcze raz, a wdowa po Włodzimierzu żyła jeszcze w sierpniu 1018 roku.

Synami Włodzimierza byli:

Córkami Włodzimierza były:

Przypuszcza się, że córką Włodzimierza mogła być też nieznana z imienia żona Bernarda II, margrabiego Marchii Północnej[2].

[edytuj] Bibliografia

  • Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959, tabl. 21.
  • F. G. Holweck, A Biographical Dictionary of the Saints, London 1924

Przypisy

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Powieść minionych lat, tłum. F. Sielicki, Wrocław – Warszawa – Kraków 1999, s. 95.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 W. Dworzaczek, Genealogia, Warszawa 1959, tabl. 21.
  3. ↑ Rydzevskaya, Ancient Rus and Scandinavia in 9-14 cent., 1978.
  4. ↑ Powieść minionych lat, tłum. F. Sielicki, Wrocław – Warszawa – Kraków 1999, s. 61, 95. Zob. J. Bieniak, Rognieda, Słownik Starożytności Słowiańskich, t. 4, 1970, s. 524.
  5. ↑ 5,0 5,1 H. Fros, F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 1, 1997, szpalta 497.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 A. Poppe, Walka o spuściznę po Włodzimierzu Wielkim, "Kwartalnik Historyczny" 102, 1995/3-4, s. 4-22.

[edytuj] Zobacz też

Poprzednik
Jaropełk I		 Wielki Książę Kijowski
980-1015		 Następca
Światopełk I Przeklęty
Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82odzimierz_I_Wielki"