WASP-13

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Współrzędne: Astronomia 09h20m24,70s; +33°52'56,6"

WASP-13
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Ryś
Rektascensja 09h 20m 24,70s
Deklinacja +33° 52' 56,6"
Odległość 509 ± 58 ly
(156 ± 18 pc)
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy G1V
Masa 1,03 M
Promień 1,34 R
Wiek 8,5 mld lat
Jasność obserwowana 10,42m
Temperatura 5826 ± 100 K
Alternatywne oznaczenia
2MASS J09202471+3352567, USNO-B1.0 1238-00183620, 1SWASP J092024.70+335256.6, GPM 140.102992+33.882691

WASP-13gwiazda położona w gwiazdozbiorze Rysia, oddalona o około 509 lat świetlnych od Ziemi, o wielkości gwiazdowej 10,42m (nie widać jej gołym okiem). Pod względem rozmiarów, masy i metaliczności WASP-13 przypomina Słońce, jest jednak od niego gorętsza, co sugeruje, że jest od niego starsza. Gwiazda została odkryta i po raz pierwszy opisana w 1997. Począwszy od 2006 wykonano szereg obserwacji gwiazdy w ramach programu SuperWASP, co doprowadziło do odkrycia w roku 2008 planety pozaziemskiej, której nadano oznaczenie WASP-13b.

Historia obserwacji[edytuj | edytuj kod]

Teleskop w Haute-Provence

Według katalogu SIMBAD WASP-13 została odkryta i po raz pierwszy opisana w 1997, kiedy została skatalogowana przez astronomów dokonujących pomiarów ruchów własnych gwiazd[1]. Pomiędzy 27 listopada 2006 a 1 kwietnia 2007 dokonano szeregu dodatkowych obserwacji gwiazdy za pomocą teleskopu SuperWASP-North znajdującego się na Wyspach Kanaryjskich. Dane obserwacyjne sugerowały, że na orbicie WASP-13 może znajdować się planeta[2].

Obserwacje weryfikujące początkowe odkrycie planety miały miejsce w Szkocji, gdzie grupa naukowców brytyjskich, hiszpańskich, francuskich, szwajcarskich i amerykańskich używała do obserwacji WASP-13 fotometru z James Gregory Telescope. W czasie badań dokładniej mierzono krzywą blasku WASP-13, porównując ją do krzywej blasku znajdującej się w pobliżu jasnej gwiazdy HD 80408. Widmo optyczne gwiazdy zostało zbadane przy użyciu SOPHIE échelle spectrograph z francuskiego obserwatorium Observatoire de Haute-Provence. Znajomość krzywej blasku i dokładnego widma optycznego gwiazdy pozwoliła na określenie jej prędkości radialnej. Dodatkowe pomiary widma optycznego dokonane przy pomocy Fibre-Fed Echelle Spectrograph z Nordic Optical Telescope pozwoliły na dokładne określenie charakterystyki WASP-13. W 2008 analiza danych pochodzących z obserwacji SOPHIE pozwoliła na potwierdzenie wcześniej podejrzewanego istnienia planety, która otrzymała oznaczenie WASP-13b. Jej odkrycie zostało ogłoszone w 2009[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

WASP-13 jest gwiazdą typu widmowego G, bardzo zbliżoną do Słońca, odległą o około 509 lat świetlnych (156 parseków), położoną w gwiazdozbiorze Rysia. Jej jasność widzialna wynosi 10,42m, przez co gwiazda nie jest widoczna gołym okiem z Ziemi. Temperatura efektywna WASP-13 wynosi 5826 K i jest ona wyższa niż w przypadku Słońca. Metaliczność WASP-13 jest zbliżona do metaliczności Słońca, stosunek zawartości żelaza do zawartości wodoru ([Fe/H]) wynosi w przybliżeniu 0[3]. Przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni WASP-13 wynosi 4,04 km/s², jej prędkość obrotowa nie przekracza 4,9 km/s[2].

Masa WASP-13 wynosi 1,03 M, jej promień to 1,34 R. Pomiary zawartości litu wskazują, że gwiazda zużyła już cały zapas helu i do fuzji jądrowej używa otaczającego jej jądro litu. Oznacza to, że wiek WASP-13 wynosi najprawdopodobniej ok. 8,5 mld lat, co czyni ją około dwukrotnie starszą niż Słońce, niemniej dokładne określenie wieku gwiazdy przysparza wielkich trudności. Jej wiek może mieścić się w zakresie od 4,4 do 14 mld lat[2].

System planetarny[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: WASP-13b.

Znana jest jedna planeta orbitująca wokół WASP-13. Krąży ona w odległości 0,0527 j.a. od WASP-13 (5,27% odległości Ziemi od Słońca). Planeta obiega gwiazdę co 4,35298 dni (ok. 4 dni i 8,5 godziny). Masa planety szacowana jest na 0,6 MJ, a jej średnica na 1,21 średnicy Jowisza[3].

Towarzysz
Masa
(MJ)
Okres orbitalny
(dni)
Półoś wielka
(j.a.)
Ekscentryczność
b 0,46 4,35298±4e-05 0,0527 0

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 2MASS J09202471+3352567 (ang.). katalog SIMBAD. [dostęp 2011-09-08].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 I. Skillen i inni. The 0.5MJ transiting exoplanet WASP-13b. „Astronomy & Astrophysics”. 502 (1), s. 391–394, 2009. doi:10.1051/0004-6361/200912018 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 WASP-13 (ang.). Extrasolar Planets Encyclopaedia. [dostęp 2011-09-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]