W Jezioranach

W Jezioranach
Rodzaj słuchowiska	cykliczne, serial
Kraj produkcji	Polska
Język	polski
Scenariusz	obecnie: Andrzej Mularczyk, Teresa Lubkiewicz-Urbanowicz i Marek Ławrynowicz kiedyś: Zofia Posmysz-Piasecka, Władysław Milczarek i Andrzej Bartosz
Reżyseria	kolejno: Bronisław Dardziński, Wiesław Opałek, Wojciech Maciejewski, Andrzej Pruski, Jan Warenycia
Realizacja dźwiękowa	kolejno: Jerzy Jeżewski, Andrzej Pruski, Wojciech Truszczyński. Maria Olszewska.
Główne role	zobacz listę w artykule
Liczba odcinków	2583 (stan na 13 marca 2011)
Długość	30 minut
Premierowe emisje radiowe
Stacja radiowa	Polskie Radio Program I
Data premiery	27 maja 1960 – nadal, z przerwą od grudnia 1981 do maja 1983
Strona internetowa słuchowiska

W Jezioranach – cykliczne słuchowisko radiowe, serial radiowy, emitowany co niedzielę w pierwszym programie Polskiego Radia.

Jeziorany to fikcyjna wieś w okolicy Puław w województwie lubelskim: w założeniu serial jest "wiejskim" odpowiednikiem "miejskich" Matysiaków. Podobnie jak Matysiakowie działa on w konwencji ultrarealistycznej, więc twórcy i aktorzy nie są nigdy wymieniani na antenie, odcinki zaczynają się bez czołówki (czasem któraś postać "zaprasza do wysłuchania"), a końcówka, jeśli istnieje, też tylko zaprasza na następny odcinek za tydzień. Ze względu na odmienne realia serial nie używa jednak paradygmatu "nieruchomego mikrofonu".

Odcinki mają po 30 minut, od 2002 z włączeniem czasu reklamowego. Serial jest emitowany od 27 maja 1960 roku, z przerwą od grudnia 1981 do maja 1983 z uwagi na stan wojenny. Np. odcinek 2418 był wyemitowany 30 grudnia 2007 roku. Od 1961, przez pierwsze kilkanaście lat odcinki były drukowane w Dzienniku Ludowym. Gazeta ta prowadziła także rubrykę polemiczną pod nazwą Klub Jezioran, a także rzeczywisty klub wśród mieszkańców wsi i miasteczek.

Godzina emisji zmieniała się. Obecnie jest to 13:30; w początkach pierwszego dziesięciolecia XXI w. odcinki zaczynały się o 14:30.

Według badań OBOP-u z 1970, słuchowisko miało wtedy 3 miliony stałych słuchaczy.

Twórcą i niezmiennym scenarzystą jest Andrzej Mularczyk (urodzony w 1930), razem z Teresą Lubkiewicz-Urbanowicz i Markiem Ławrynowiczem. Niegdysiejsi scenarzyści to Zofia Posmysz-Piasecka, Władysław Milczarek i Andrzej Bartosz.

Pierwszym reżyserem był Bronisław Dardziński, następnie Wiesław Opałek (około 1975 roku), Wojciech Maciejewski i Andrzej Pruski. Od 1994 to Jan Warenycia, kierownik literacki Teatru Polskiego Radia. Realizatorami byli kolejno: Jerzy Jeżewski, Andrzej Pruski, Wojciech Truszczyński. Obecnie audycję realizuje Maria Olszewska.

Rodzina Jabłońskich i bezpośrednio postać powieściowej Wandy Jabłońskiej otrzymała nazwisko autentycznej osoby - wieloletniej sekretarz redakcji "W Jezioranach" - Pani Wandy Jabłońskiej (1925-2010).

Obsada

Do 1975 roku pojawiło się już 300 postaci i aktorów.

Kiedyś

• Bogusz Bilewski (doktor Ragólski; aktor zmarł w 1995 roku)
• Lucjan Dytrych (Władysław Borek)
• Halina Głuszkówna (Wanda Janiakówna-Repetowska)
• Zygmunt Kęstowicz (od 1960 do 2007 Stefan Jabłoński – najstarszy syn Anieli i Stanisława Jabłońskich, brat Janki i Edka, mąż Ireny, ojciec Adama i Justyny, dziadek Pauliny, Mateusza, Agnieszki i Bartka; aktor zmarł w 2007 roku)
• Bogumił Kłodkowski (Edek Jabłoński, 1960-2006)
• Krzysztof Kołbasiuk (Zbigniew Półtorak; aktor zmarł w 2006)
• Wanda Majerówna (Irena Jabłońska, 1960-2004)
• Elżbieta Nowosąd (Krysia Borkówna)
• Kazimierz Opaliński (dziadek Mateusz, do śmierci w 1979)
• Janusz Paluszkiewicz (Wiktor Kania)
• Hanna Stankówna (Janka, siostra Stefana i Edka)
• Stefan Środka (Janiak; ojciec Wandy)
• Elżbieta Wieczorkowska (Janiakowa; matka Wandy)
• Alicja Wolska (Kamila Kamińska)
• Maria Żabczyńska (Aniela Jabłońska)

Obecnie

Postacie wytłuszczone pojawiają się w internetowym plebiscycie na najbardziej ulubionego bohatera powieści, organizowanego przez redakcję słuchowiska.

• Artur Barciś (Zenek Kajfasz, mąż Justki)
• Włodzimierz Bednarski (Franek Potapczuk)
• Stanisław Brudny (Teofil Skorupa)
• Marta Chodorowska (Agata Czuba)
• Elżbieta Gaertner (Irena Jabłońska, od 2004, żona Stefana)
• Maria Garbowska (Teresa Borkowa)
• Beata Głowacka (Marysia Jabłońska, córka Edka)
• Halina Głuszkówna (Wanda Jabłońska)
• Magdalena Homanowska (Tusia Wilczewska)
• Joanna Kacperska (Baśka Boczkowska)
• Ewa Kania (Magda Żarczyńska)
• Janusz Kłosiński (stryj Józef Jabłoński)
• Elżbieta Kmiecińska (Lilka Pawlaczowa, żona Zygi)
• Justyna Kulczycka (Zosia Tetera)
• Cezary Kwieciński (Adam Jabłoński, syn Stefana i Ireny)
• Teresa Lipowska (Stanisława Dobrowolska-Lepieszko)
• Gustaw Lutkiewicz (Polikarp Lepieszko)
• Jan Matyjaszkiewicz (Henio Wilczewski)
• Katarzyna Miernicka (Wiktoria Repetowska, od 1987)
• Katarzyna Paliwoda (Izaura Pawlacz, córka Zygi i Lilki)
• Marcin Pawłowski (Stasiek Jabłoński, syn Edka)
• Franciszek Pieczka (Wojciaszek Pawlacz)
• Ewa Serwa (Justyna "Justka" Kajfaszowa, córka Stefana i Ireny, żona Zenka Kajfasza)
• Joanna Sobieska (Marta Półtorak, z domu Ragólska)
• Danuta Stenka (Jola Jabłońska, ur. 1961, żona Adama)
• Henryk Talar (Janusz Tetera)
• Grzegorz Wons (Zyga Pawlacz, syn Wojciaszek)
• Andrzej Zaorski (Edek Jabłoński, od 2006, brat Stefana; w 1975 grał jeszcze Bolka Jabłońskiego)

Linki zewnętrzne

• W Jezioranach na stronie Polskiego Radia
• 45 lecie radiopowieści W Jezioranach