Wały Hetmańskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Ukraina, Lwów
ulica Wały Hetmańskie
Rejon halicki, Stare Miasto
Długość: 350 m
Widok na pomnik Tarasa Szewczenki, z prawa widać wieżę Katedry
Widok na pomnik Tarasa Szewczenki, z prawa widać wieżę Katedry
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
ulica Wały Hetmańskie
ulica Wały Hetmańskie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
ulica Wały Hetmańskie
ulica Wały Hetmańskie
Ziemia 49°50′29,8″N 24°01′40,0″E/49,841611 24,027778
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy ulicy we Lwowie. Zobacz też: Wały Hetmańskie - szczyt na Spitsbergenie.
Lwów, Wały Hetmańskie (ul. Karola Ludwika), ok. 1900
Lwów, Wały Hetmańskie, ok. 1905

Wały Hetmańskie – dawna nazwa jednej z głównych promenad Lwowa, obecnie nazywającej się Prospektem Wolności (Проспект Свободи), przebiegającej od Placu Mariackiego (obecnie Placu Mickiewicza) do Teatru Wielkiego. Składały się one z dwóch ulic: Hetmańskiej (od wschodu, od strony starówki) i Legionów (od zachodu; przed 1925 ulica ta nosiła nazwę Karola Ludwika[1][2]), rozdzielonych pasem zieleni - klombów, ozdobnych krzewów i drzew.

W ich miejscu znajdowały się do końca XVIII wieku wały obronne miasta, splantowane po pierwszym rozbiorze Polski i zagarnięciu Lwowa przez wojska austriackie.

Nazwa ulicy Hetmańskiej i Wałów Hetmańskich pochodziła od umieszczonego tam w końcu XVII wieku pomnika hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jabłonowskiego, znakomitego dowódcy, obrońcy Lwowa przed Tatarami w 1695. Pomnik ten został zniszczony przez Sowietów po II wojnie światowej.

Przy Wałach Hetmańskich w latach 1898-1945 stał również pomnik króla Jana III Sobieskiego dłuta Tadeusza Barącza, ekspatriowany po wojnie ze Lwowa, który przemieszkał wiele lat w Wilanowie, zaś od 1965 jest postawiony na Targu Drzewnym w Gdańsku.

Przy Wałach Hetmańskich zbudowano w XIX w. szereg reprezentacyjnych gmachów: zaprojektowany przez Juliana Zachariewicza gmach Galicyjskiej Kasy Oszczędności (na rogu ulic Legionów i Jagiellońskiej), Teatr Wielki, Muzeum Przemysłu Artystycznego, sklepy, hotele, kawiarnie (Wiedeńska, De la Paix) i kina (Palace, Casino).

Wały Hetmańskie i ulica Akademicka stanowiły do 1939 tzw. lwowskie Corso - miejsce powolnych, ceremonialnych przechadzek najbardziej liczących się w hierarchii społecznej mieszkańców Lwowa.

Pod promenadą oddzielającą Wały Hetmańskie i ulicę Legionów, w podziemnym, zabudowanym w końcu XIX w. kanale, płynie rzeka Pełtew.

Oprócz Wałów Hetmańskich istniały we Lwowie Wały Gubernatorskie (przy których znajdował się m.in. gmach Namiestnictwa), ciągnące się na wschód od Rynku, w kierunku Wysokiego Zamku.

Przypisy

  1. Plan Król. Stoł. Miasta Lwowa wydany nakładem Księgarni H. Altenberga we Lwowie, Lwów 1907
  2. Plan Lwowa z 1925 reprodukowany w Nasz ukochany Lwów na dawnej karcie pocztowej 1896-1939, ADAN 2000, str. 95. ISBN 83-908136-9-6

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]