Wańka-wstańka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Drewniana wańka-wstańka przedstawiająca pajaca
Wikimedia Commons

Wańka-wstańkazabawka dla małych dzieci, która poruszona kolebie się na boki, lecz nigdy się nie przewraca. Po wychyleniu samoistnie odzyskuje równowagę i powraca do pionowej pozycji wyjściowej, gdyż podstawa zabawki jest okrągła i w środku obciążona żelaznym ciężarkiem, podczas gdy głowa jest lekka w porównaniu z resztą postaci. Trwałość równowagi zabawka zawdzięcza więc nierównomiernemu rozkładowi masy – środek masy leży blisko jej podstawy. Często przechylając się na boki jednocześnie wydaje dźwięki podobne do dzwoneczków. Z wyglądu może przedstawiać rosyjską lalkę, matrioszkę, marynarza, zwierzę (np. kurę) lub postać z literatury dziecięcej (np. Nijntje) itp. Najczęściej jest wykonana z kolorowego plastiku lub z drewna, może być też pokryta miękkim materiałem.

W języku potocznym można też spotkać inne określenia: Mańka-wstańka, kolebok i niewalaszka (spolszczona nazwa z języka rosyjskiego – Неваляшка).

Zabawka cieszyła się popularnością w latach 70. XX wieku w czasach PRL-u – m.in. była przywożona z ZSRR przez osoby jeżdżące na handel.

Współcześnie w handlu można spotkać również Wańki-wstańki pełniące funkcję gadżetu lub elementu dekoracyjnego do mieszkań.

Przeciwieństwem Wańki-wstańki jest Wańka-przewracanka, czyli lalka z wysoko umiejscowionym środkiem ciężkości.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]