Wacław Berent

Wacław Berent
Data i miejsce urodzenia	28 września 1873 Warszawa
Data i miejsce śmierci	22 listopada 1940 Warszawa
Narodowość	polska
Dziedzina sztuki	literatura
Ważne dzieła	Próchno Ozimina Żywe kamienie
Nagrody
Nagroda Literacka m. st. Warszawy (1929), państwowa nagroda literacka (1933)

Wacław Berent (ps. Władysław Rawicz) (ur. 28 września 1873 w Warszawie, zm. 19 lub 22 listopada 1940 w Warszawie) – polski powieściopisarz i tłumacz okresu modernizmu. Obok Władysława Reymonta główny przedstawiciel realizmu w literaturze Młodej Polski.

Urodził się w Warszawie, pochodził z rodziny mieszczańskiej. Ukończył studia przyrodnicze na uniwersytetach w Zurychu i Monachium, obronił tytuł doktora nauk przyrodniczych, zaś w roku 1895 obronił drukowaną w rok później pracę z dziedziny ichtiologii. Często podróżował do Austrii, Niemiec i Włoch, był poliglotą, biegle posługiwał się językiem rosyjskim, niemieckim, francuskim oraz włoskim, podjął się ponadto nauki języka angielskiego oraz łaciny średniowiecznej. Około roku 1899 poznał w Warszawie początkującą literatkę - Bronisławę Mierz-Brzezicką (od roku 1901 żonę rzeźbiarza - Stanisława K. Ostrowskiego), w której był przez długi czas zakochany. Swój zawód miłosny opisał prawdopodobnie w zniszczonej przez siebie powieści, pt. "Kredowe koło" (lub "Zaklęte koło"). Poetka w dedykowanym Berentowi wierszu pt. "Źródło" wyznawała wymownie: "I z wolna na falach wiatru przepływają do mnie wspomnienia - dalekie, rozpłynięte echa przeszłości; a w myślach mi powstaje całe to życie minione: utraconego szczęścia wiecznie żałosna historia... pamiętam ją i rozumiem." W latach 1920-21 został współredaktorem Nowego Przeglądu Literatury i Sztuki, w 1929 redaktorem Pamiętnika Warszawskiego. W 1933 wybrany do Polskiej Akademii Literatury. Krytyk haseł pozytywistycznych i modernistycznej filozofii polskiej i europejskiej bohemy, postulującej służebność wobec sztuki. W powieści Ozimina przedstawił budzenie się dążeń niepodległościowych. Był przeciwnikiem romantyzmu. Jego główne dzieło to Żywe kamienie, w którym Berent ukazał niebezpieczeństwa grożące wartościom moralnym w epoce wielkich zmian. Ważne dla rodzimej i europejskiej literatury jest także coraz bardziej doceniane przez krytyków Próchno, wpisujące się w krąg zarówno modnej ówcześnie powieści o artyście, jak i powieści polifonicznej, prekursorskiej w polskim piśmiennictwie. Mistrz erudycyjnej, pełnej metafor prozy i dopracowanej, swoistej stylizacji językowej.

Jako tłumacz pamiętany dzięki książce Tako rzecze Zaratustra Fryderyka Nietzschego. Udane były także jego przekłady z norweskiego Włóczęgi Hamsuna i Wroga ludu Ibsena.

Twórczość

• Fachowiec, 1895;
• Próchno, 1903;
• Ozimina, 1911;
• Żywe kamienie, 1918;
• Nurt, 1934;
• Diogenes w kontuszu, 1937;
• Zmierzch wodzów, 1939.

Linki zewnętrzne

• Utwory Wacława Berenta w serwisie eLektury
• Tłumaczenia Wacława Berenta w serwisie Wolne Lektury