Wachlarzowiec olbrzymi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wachlarzowiec olbrzymi
Fungi 2008 NSG Eldena SL271645.JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd żagwiowce
Rodzina flagowcowate
Rodzaj wachlarzowiec
Gatunek wachlarzowiec olbrzymi
Nazwa systematyczna
Meripilus giganteus (Pers.) P. Karst.
Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 37: 33 (1882)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Late Summer Fungus - geograph.org.uk - 49898.jpg

Wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus Pers.) P. Karst.) – gatunek grzybów z rodziny flagowcowatych (Meripilaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 1999. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako żagiew olbrzymia lub flagowiec olbrzymi[2]. Synonimów naukowych ma ok. 20[3]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocniki

Jest to jeden z największych grzybów hubowatych, którego pojedyncze rozety osiągają wagę do kilkunastu, a skupienia owocników przy jednym pniu do kilkudziesięciu kilogramów[4].

Owocniki jednoroczne, duże, osiągające średnicę od 30 do 80 cm, z wieloma dachówkowato ułożonymi, wachlarzowatymi lub półkolistymi kapeluszami, które wyrastają ze wspólnej podstawy, niekiedy na krótkich trzonkach. Powierzchnia kapeluszy początkowo żółtobrązowa, później brązowawa, kasztanowata, wyraźnie koncentrycznie pręgowana, pokryta drobnymi łuseczkami. Brzeg kapeluszy jaśniejszy, kremowy, zaokrąglony, z wiekiem falisty[4].

Rurki

Krótkie, białawe, po uszkodzeniu przebarwiające się na brązowawe, później czerniejące plamy. Pory bardzo drobne, koliste, około 0,3 mm średnicy[4].

Miąższ

Biały, łykowaty, włóknisty, na przekroju czerniejący, o silnie grzybowym zapachu i kwaskowatym smaku[4].

Zarodniki

Gładkie, bezbarwne, jajowate do kolistych[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie u podstawy różnych gatunków drzew liściastych, wyjątkowo także drzew iglastych. Zwykle przy martwych pniach, rzadziej jako pasożyt żywych drzew. Chętnie rośnie na siedliskach antropogenicznych: parkach, przydrożnych drzewach. W naturalnych kompleksach leśnych spotykany wyjątkowo rzadko. Ze względu na upodobanie do antropogenicznych stanowisk zwany również "grzybem parkowym"[4].

Grzyb objęty ochroną gatunkową w Polsce, znany z licznych stanowisk.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • żagwica listkowata (Grifola frondosa), która występuje niemal wyłącznie na dębach i ma znacznie mniejsze i węższe kapelusze
  • jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), która rośnie u podstawy jodeł i odznacza się dużymi, kanciastymi i nierównymi porami.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Czesław Narkiewicz: Grzyby chronione Dolnego Śląska. Jelenia Góra: Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego, 2005. ISBN 83-89863-20-0.