Wachlarzykowate
| Wachlarzykowate | |
 Samiec Ripiphorus diadasiae |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Gromada | owady |
| Podgromada | owady uskrzydlone |
| Rząd | chrząszcze |
| Podrząd | chrząszcze wielożerne |
| Rodzina | wachlarzykowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Ripiphoridae | |
| Gemminger & Harold, 1870 | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Wachlarzykowate (Ripiphoridae) – rodzina chrząszczy. Należą tu rzadkie owady o słabo poznanej biologii, spotykane na całym świecie. Opisano około 450 gatunków. Wachlarzykowate są parazytoidami, dla których gospodarzami są osy, pszczoły lub karaczany. Odznaczają się skróconymi pokrywami i rozgałęzionymi czułkami.
Spis treści |
[edytuj] Występowanie
Z Europy znanych jest kilkanaście gatunków (Fauna Europaea wymienia piętnaście[1]), z których najczęstszym i najlepiej poznanym jest sąsiad dziwaczek (Metoecus paradoxus). Wykaz fauny Polski uwzględnia sąsiada dziwaczka i Pelecotoma fennica[2]. Autorzy klucza do oznaczania owadów Polski nie wykluczyli występowania gatunków z rodzaju Ripidius (R. pectinicornis i R. quadriceps); istotnie, w 1994 roku opublikowano doniesienie o wykazaniu R. quadriceps z Dolnego Śląska[3]. Znane jest pojedyncze doniesienie o znalezieniu okazu Macrosiagon praeustum w okolicach Gostynina; prawdopodobnie był to źle oznaczony Macrosiagon bimaculata[4].
[edytuj] Biologia
Biologia większości gatunków jest słabo poznana. Do gatunków o najlepiej poznanym cyklu życiowym należą Ripidius quadriceps, Pelecotoma fennica i Ripiphorus smithi[5].
[edytuj] Systematyka
- Rodzina: Wachlarzykowate
- Podrodzina: Hemirhipidiinae Heller, 1921
- Hemirhipidius Heller, 1920
- Nephrites Shuckard, 1838
- Ohananomia Tôyama, 1986
- Sitarida White in Stokes, 1846 (syn. Geotymes Pascoe, 1863)
- Sharpides Broun, 1888
- Podrodzina: Micholaeminae Viana, 1971
- Ancholaemus Gerstaecker, 1855
- Clinops Gerstaecker, 1855
- Micholaemus Viana, 1971
- Podrodzina: Pelecotominae Seidlitz, 1875
- Grzebycznik Pelecotoma Fischer von Waldheim, 1809
- Scotoscopus Reitter, 1884
- Setosicornia Pic, 1911
- Allocinops Broun, 1921
- Sharpides Kirkaldy, 1910
- Rhipistena Sharp
- Trigonodera Dejean, 1834
- Podrodzina: Ptilophorinae Gerstaecker, 1855
- Ptilophorus Dejean, 1834
- Podrodzina: Ripidiinae Gerstaecker, 1855
- Aporrhipis Pascoe, 1887
- Blattivorus Chobaut, 1891
- Egidyella
- Falsorhipidius
- Neonephrites Riek, 1955
- Neorhipidius Riek, 1955
- †Paleoripiphorus
- Paranephrites Riek, 1955
- Pararhipidius
- Pirhidius Besuchet, 1957
- Pseudorhipidius Chobaut, 1894
- Rhipidioides Riek, 1955
- Ripidius Thunberg, 1806
- Rhizostylops Silvestri, 1906
- Riekella Selander, 1957
- Quasipirhidius Zaragoza, 1992
- Podrodzina: Ripiphorinae Harold & Gemminger, 1870
- Plemię: Macrosiagonini
- Macrosiagon Hentz, 1829
- Metoecus Dejean, 1834
- Plemię: Ripiphorini
- Ripiphorus Bosc., 1792
- Plemię: Macrosiagonini
- incertae sedis
- Podrodzina: Hemirhipidiinae Heller, 1921
Przypisy
- ↑ Fauna Europaea : Taxon Details
- ↑ Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Tom I - Annelida; Arthropoda pro parte; Insecta pro parte (Coleoptera, Hemiptera, Hymenoptera, Lepidoptera). Pod redakcją: Wiesława Bogdanowicza, Elżbiety Chudzickiej, Irminy Pilipiuk i Ewy Skibińskiej. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa, 2004. ISBN 83-88147-04-8 s. 148
- ↑ Szołtys H. Ripidius quadriceps (Ab.) nowy dla fauny Polski gatunek z rodziny Rhipiphoridae (Coleoptera) „Acta Entomologica Silesiana”. 2. 1, s. 21 (1994).
- ↑ Klucze do oznaczania owadów Polski. Cz.XIX Chrząszcze - Coleoptera, z.83 Wachlarzykowate - Rhipiphoridae. PWN, Warszawa-Wrocław 1983
- ↑ Majka CG et al. NEW RECORDS OF RIPIPHORIDAE (COLEOPTERA) FROM THE MARITIME PROVINCES OF CANADA. The Coleopterists Bulletin 60, 4, 299–303 (2006) PDF
[edytuj] Bibliografia
- Staněk JV: Chrząszcze. Oficyna Wydawnicza "Delta W-Z" Warszawa 1990 ISBN 83-85817-29-8
- Zacahry H. Falin: Ripiphoridae Gemminger and Harold, 1870 (1853) [W:] Ross H. Arnett, Michael Charles Thomas: American Beetles: Polyphaga: Scarabaeoidea Through Curculionoidea. CRC Press, 2002 ISBN 0-8493-0954-9 s. 431-444
