Waga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy przyrządu pomiarowego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Waga kuchenna z odważnikami
Waga laboratoryjna starego typu

Waga – przyrząd do wyznaczania masy ciał na zasadzie równoważenia sił lub wykorzystania zjawisk fizycznych. W prostej wadze szalkowej jedną z sił jest ciężar ciała o mierzonej masie, drugą – ciężar odważników lub inna wyskalowana siła.

Z uwagi na konstrukcję rozróżnia się m.in. wagi dźwigniowe, sprężynowe, elektryczne, elektroniczne.

Konstrukcja i dokładność pomiaru masy jest zależna od przeznaczenia wagi. Do najczęściej spotykanych można zaliczyć:

  • wagę kuchenną – umożliwia pomiar masy danego produktu z uwzględnieniem masy opakowania – tary
  • wagę sklepową – w wersji elektronicznej umożliwia ona równoczesne określenie kosztu ważonego towaru, często jest sprzężona z kasą fiskalną, tego rodzaju wagi podlegają kontroli prawnej ze względu na ochronę praw konsumenta
  • wagę sprężynową – np. wędkarską
  • wagę samochodową – często montowaną w jezdni, do ważenia pojazdów, określania nacisku na oś
  • wagę laboratoryjną
  • wagi przemysłowe – często automatyczne wagi elektroniczne stosowane przy dozowaniu i pomiarze produktów masowych
  • wagę osobową – stosowaną do kontroli ciężaru ciała osób (np. w celach medycznych, sportowych).

W laboratoriach używa się różnej konstrukcji wag precyzyjnych. Współcześnie, najbardziej rozpowszechnione laboratoryjne wagi elektroniczne działają poprzez pomiar kąta skręcenia włókna kwarcowego i są tłumione mechanicznie albo pneumatycznie, aby przyspieszyć pomiar.

Podział wag laboratoryjnych ze względu na dokładność i nośność:

  • techniczna – dokładność do 0,1 g, nośność do 10 kg.
  • analityczna – dokładność do 0,01 g, nośność do 1 kg
  • półmikroanalityczna – dokładność do 0,001 g, nośność do 1 kg
  • mikroanalityczna – dokładność do 0,0001 g, nośność do 100 g.
  • ultramikroanalityczna – dokładność do 0,00001 g lub wyżej – nośność rzędu do 10 g.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jednymi z pierwszych wag, znanych już w starożytności, były wagi szalkowe. W 1945 roku szwajcarski wynalazca dr Erhard Mettler skonstruował pierwszą wagę jednoszalkową.

Waga w starożytnej Grecji miała wiele znaczeń. Oznaczała między innymi bezstronność w osądach, wagę cudzego grzechu oraz w wypadku sądzenia dwóch osób kto jest winny. Szala przechylała się po stronie winnego co świadczyło o jego większej winie w danym występku.