Walerian I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Walerian
Imiona Publius Licinius Valerianus
Panował jako Imperator Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus
zaliczony w poczet bogów jako Divus Valerianus
Czas panowania 253 r.260 r.
Data urodzin ok. 193 r.200 r.
Data śmierci ok. 262 r.
Moneta
Valerianus antoninianus 253 2250425.jpg
Lista cesarzy rzymskich

Walerian, łac. Publius Licinius Valerianus, Imperator Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus (ur. ok. 193/200, zm. po 262) – cesarz rzymski w latach 253-260, zwany też Walerianem I lub Starszym.

Jego małżonką była Maryniana (Egnatia Mariniana), z którą przypuszczalnie miał dwóch synów: Galiena i Waleriana Młodszego, a która najpewniej nie żyła, gdy został ogłoszony cesarzem. Pozostawił po sobie niesławną pamięć jedynego z rzymskich władców, który dostał się do niewoli i w niej zmarł.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z senatorskiego rodu z Etrurii.

W roku 230 został konsulem Aleksandra Sewera[potrzebne źródło]. W 238 roku stanął po stronie Gordiana podczas rebelii przeciwko Maksyminowi Trakowi i został wpływowym senatorem. Cesarz Decjusz powierzył mu zarządzanie imperium podczas cesarskich kampanii wojennych nad Dunajem[potrzebne źródło]. W trakcie jednej z kampanii Decjusza podjętej przeciw Gotom Walerian stłumił antycesarską rebelię Juliusza Walensa Licjanusza. Podczas rebelii Emiliana przeciwko Trebonianowi Gallusowi opowiedział się za prawowitym cesarzem, któremu szedł na pomoc. Na wieść o zgładzeniu Treboniana w sierpniu 253 powrócił do Recji[potrzebne źródło].

W 253 roku legioniści obwołali 58-letniego Waleriana cesarzem. Do starcia Waleriana z Emilianem nie doszło, ponieważ uzurpator zginął z rąk żołnierzy, którzy przeszli na stronę zwycięzcy. Pod koniec 253 roku senat potwierdził wybór Waleriana na imperatora, który wyznaczył Galiena na współrządcę odpowiadającego za część imperium.

Upokorzenie cesarza Waleriana przez Szapura wg XVI-wiecznego wyobrażenia (Hans Holbein Mł.)

W 257 i 258 r. Walerian rozpoczął prześladowania chrześcijan, których działalność uważał za szkodliwą dla tradycyjnej rzymskiej religii i interesu państwa. Wspólnie z Galienem prowadził liczne wojny z Frankami, Gotami, Alamanami i Persami.

Podczas jednej z wojen z Sasanidami, gdy Persowie zajęli Mezopotamię, Walerian wyruszył przeciwko dowodzącemu nimi królowi Szapurowi I. Według kronikarzy w 260 r. dostał się do niewoli w czasie bitwy pod Edessą, schwytany przez Szapura w trakcie negocjacji rozejmowych. Król perski korzystał z pojmanego cesarza jako podnóżka przy dosiadaniu konia.