Walerian Protasewicz
| Walerian Protasewicz | ||
 |
||
|
||
| Data i miejsce urodzenia | ok. 1505 Krajsk koło Mińska |
|
| Data i miejsce śmierci | 31 grudnia 1579 Wilno |
|
| Wyznanie | katolickie | |
| Kościół | rzymskokatolicki | |
| Nominacja biskupia | 27 maja 1549[1], 10 kwietnia 1556[2] |
|
| Sakra biskupia | brak danych | |
Walerian Protasewicz, Walerian Protaszewicz-Szuszkowski herbu Drzewica[3] (ur. ok. 1505 w Krajsku koło Mińska[4], zm. 31 grudnia 1579 w Wilnie[5]) – biskup łucki i wileński, pisarz wielki litewski, założyciel wileńskiego kolegium jezuickiego, przekształconego w 1578 roku w uniwersytet.
Był pisarzem kancelarii administrującej posiadłościami litewskimi królowej Bony. W 1533 roku został kanonikiem żmudzkim, a w 1537 – wileńskim. W 1544 roku został pisarzem Wielkiego Księstwa Litewskiego i sekretarzem Zygmunta Augusta; do 1549 roku kierował kancelarią ruską. W roku 1547 został biskupem łuckim. W r. 1550 r. wydał statut dla członków kapituły katedralnej, kładąc w nim nacisk na obowiązek stałego rezydowania przy katedrze i uczestniczenia w modlitwach chórowych. W roku 1554 zwołał synod diecezjalny, który obradował w dniach 22-24 kwietnia t.r. w kościele św. Jana Chrzciciela w Janowie Podlaskim. Ogłosił wówczas dekret potępiający działających na Podlasiu kaznodziejów protestanckich: Szymona Zacjusza Proszowic, Hieronima Piekarskiego z Białej i Walentyna Duszę, doznających opieki ze strony starosty brzeskiego Mikołaja Radziwiłła “Czarnego”, kanclerza wielkiego litewskiego i wojewody wileńskiego. W 1556 r. został biskupem wileńskim. W 1570 roku założył wileńskie kolegium jezuickie, któremu Stefan Batory nadał w 1578 roku prawa uniwersytetu.
[edytuj] Źródło
- Wileński słownik biograficzny, Bydgoszcz 2002, ISBN 83-87865-28-1
- Krzysztof Rafał Prokop, Sylwetki biskupów łuckich, Biały Dunajec – Ostróg 2001, ISBN 83-911918-7-7
Przypisy
- ↑ Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. III, Monasteri 1923, s. 229. (łac.)
- ↑ Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. III, Monasteri 1923, s. 334. (łac.)
- ↑ Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J., t. I, Lipsk 1846, s. 45.
- ↑ Encyklopedyja powszechna, t. XXI, Warszawa 1864, s. 612.
- ↑ Encyklopedyja powszechna, t. XXI, Warszawa 1864, s. 613.
[edytuj] Bibliografia
- H. Lulewicz, Walerian Protasewicz [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XXVIII, 1984-1985, s. 517-521.
- Biskup Walerian Protasewicz (ang.)
| Poprzednik Jerzy Chwalczewski |
 |
Biskup łucki 1547 – 1555 |
|
Następca Jan Andruszewicz |
| Poprzednik Paweł Holszański |
|
Biskup wileński 1556 – 1579 |
|
Następca Jerzy Radziwiłł |
