Walerij Brumel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Walerij Brumel
Data i miejsce urodzenia 14 maja 1942
Razwiedki
Data i miejsce śmierci 26 stycznia 2003
Moskwa
Dyscypliny lekkoatletyka
Dorobek medalowy
Grób Brumela na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie

Walerij Nikołajewicz Brumel, ros. Валерий Николаевич Брумель (ur. 14 maja 1942 w Razwiedkach w rejonie tyndyńskim obwodu amurskiego, zm. 26 stycznia 2003 w Moskwie) – rosyjski lekkoatleta, skoczek wzwyż, startujący w barwach ZSRR.

Kariera sportowa[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczął uprawianie sportu w wieku 12 lat w Ługańsku. Mając 16 lat osiągnął 2 metry w skoku wzwyż. W 1959 trenował i studiował we Lwowie, będąc zatrudnionym w zakładach przemysłu tłuszczowego[1]. W 1960 poprawił rekord ZSRR wynikiem 2,17 i zakwalifikował się na igrzyska olimpijskie w 1960 w Rzymie. Zdobył na nich srebrny medal, przegrywając tylko ze swym kolegą z reprezentacji Robertem Szawłakadze (obaj osiągnęli wysokość 2,16, ale Szawłakadze w pierwszej, a Brumel w drugiej próbie).

W latach 1961–1963 Brumel sześciokrotnie poprawiał rekord świata doprowadzając go do wyniku 2,28. Wynik ten utrzymał się jako rekord aż do 1970. Zdobył tytuły mistrzowskie na mistrzostwach Europy w 1962 w Belgradzie, uniwersjadzie w 1961 w Sofii i uniwersjadzie w 1963 w Porto Alegre[1].

Ukoronowaniem dominacji Brumela w światowym skoku wzwyż było zdobycie przez niego złotego medalu na igrzyskach olimpijskich w 1964 w Tokio.

Wypadek[edytuj | edytuj kod]

Kariera Brumela został przerwana w 1965, kiedy uległ wypadkowi motocyklowemu (prowadziła trenująca sporty motocyklowe Tamara Golikowa, która podwoziła go do domu[2]). W następstwie uderzenia o latarnię doznał bardzo poważnej kontuzji nogi. Liczono się z koniecznością amputacji, ale po siedmiu dużych i 25 mniejszych operacjach odzyskał w niej sprawność[3]. Jedna noga była krótsza o kilka centymetrów. Pomógł mu w tym jednak prof. Gawriił Ilizarow i jego metoda wydłużania oraz korekcji kształtu kości kończyn aparatem własnej konstrukcji[2][4]. Wrócił na skocznię, ale najlepszym jego wynikiem po wypadku było 2,15 w 1970.

Twórczość literacka[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu kariery sportowej próbował swych sił jako autor książek z dziedziny literatury faktu. W powieści biograficznej opisał walkę o nogę i powrót do sportu. Napisał kilka powieści, dramatów i libretto do operetki[4].

Twórczość Brumela:

  • Nad płankoj jest wysota (1969), oryg. Над планкой есть высота Nad poprzeczką jest wysokość
  • Wysota (1971), Высота Wysokość
  • Nie izmieni siebie (1979), oryg. Не измени себе, przetłumaczona na siedem języków (wydanie polskie Pozostać sobą („Iskry” 1983, współaut. Aleksandr Łapszin, oprac. Michał Jagiełło)[3][5])
  • sztuki Doktor Nazarow (Доктор Назаров) (poświęcona postaci prof. G. Ilizarowa), Olimpijskaja komedia (Олимпийская комедия), Rew trybun (Рев трибун, pol. Ryk trybun), Не измени себе
  • libretto do operetki Zołotaja karawella (Золотая каравелла, pol. Złota karawela), muzyka Rauf Hajiyev.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Został wyróżniony m.in.[1][4]:

Życie osobiste[edytuj | edytuj kod]

Po wypadku w tym samym roku odeszła od niego żona Marina, pozostawiając go z maleńkim synem. W 1972 był krótko mężem Jeleny Pietuszkowej, z którą miał córkę Władę[2]. Jego syn Wiktor także uprawia skok wzwyż[8]. Walerij Brumel zmarł w moskiewskim szpitalu im. Siergieja Botkina na szybko rozwijający się nowotwór złośliwy[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Валерий Николаевич Брумель (ros.). novodevichye.com. [dostęp 2014-01-29].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Nikołaj Siewierin: Азбука Луганска от «а» до «я»: Валерий Брумель (ros.). top.lg.ua, 2007-03-20. [dostęp 2014-01-29].
  3. 3,0 3,1 3,2 Брумель Валерий Николаевич. Биографическая справка (ros.). rsport.ru, 2012-05-14. [dostęp 2014-01-29].
  4. 4,0 4,1 4,2 Natalia Bugajewa: Над планкой есть высота (ros.). irp.lg.ua. [dostęp 2014-01-29].
  5. Pozostać sobą w Google Books
  6. Kierowca Formuły 1 po raz czwarty (pol.). W: 56. Ankieta PAP: Sebastian Vettel najlepszym sportowcem Europy [on-line]. polskieradio.pl, 2013-12-26. [dostęp 2014-01-29].
  7. Dotychczasowi zwycięzcy Ankiety PAP na 10 najlepszych sportowców Europy (pol.). pap.pl. [dostęp 2014-01-29].
  8. Śleboda drugi w Dreźnie (pol.). pzla.pl. [dostęp 2014-01-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]