Walery Eljasz-Radzikowski
Jan Kanty Walery Eljasz-Radzikowski (używał imienia Walery) herbu Ogończyk (ur. 13 września 1840[1] w Krakowie, zm. 23 marca 1905 w Krakowie) – polski malarz, popularyzator Tatr i Zakopanego, współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego, autor przewodników tatrzańskich. Był pierwszym z gości, który wybudował sobie w Zakopanem letnią rezydencję (1877).
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Był synem Wojciecha Eljasza (1814–1904), malarza, autora prac o tematyce religijnej i Tekli z Krzyżanowskich, starszym bratem Władysława Eljasza (rzeźbiarza) i Marii Eljaszówny (malarki i hafciarki). Syn Walerego (z małżeństwa z Natalią z Nyczów) Stanisław Eljasz-Radzikowski był lekarzem, malarzem, badaczem Tatr i Podhala.
Studiował malarstwo w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Władysława Łuszczkiewicza. Naukę kontynuował w monachijskiej Akademii Sztuk Pięknych. W okresie powstania styczniowego pełnił w Monachium specjalną misję zleconą przez powstańczy Rząd Narodowy.
[edytuj] Twórczość artystyczna
Malował głównie widoki zabytków Krakowa, obrazy o tematyce historycznej, krajobrazy Tatr. Malował nie tylko na płótnie, ale również na naturalnym podłożu, np. obraz Matki Boskiej Skalskiej na wapiennej ścianie w Dolinie Mnikowskiej. Należał także do pierwszych fotografów tatrzańskich. Był również badaczem historii sztuki, a zwłaszcza wybitnym specjalistą w zakresie kostiumologii. W 1862 r. wydał w Krakowie książkę pod tytułem "Ubiory ludu w dawnej Polsce".
[edytuj] Dzieła: rysunki i obrazy
- "Bitwa pod Racławicami" - 1862
- "Zdobycie Wolmaru na Szwedach" - 1865
- "Hetman Czarniecki zachęca Polaków" - 1866
- "Mikołaj Kopernik na łożu śmierci" - 1869
- "Polichromia w kościele parafialnym w Chochołowie" - 1871
- "Śmierć Stanisława Żółkiewskiego"
[edytuj] Książki ilustrowane przez Radzikowskiego
- Illustrowany przewodnik do Tatr, Pienin i Szczawnic, 1870
- Szkice z podróży w Tatry, 1874
- Ubiory w Polsce i u sąsiadów 1879–1899
- O nazwie Morskiego Oka w Tatrach 1884
- Konik Zwierzyniecki 1898
- Wspomnienie o schroniskach nad Morskim Okiem 1903
Przypisy
[edytuj] Źródła
- Andrzej Szpakowski "Walery Eljasz Radzikowski", Muzeum Historyczne Miasta Krakowa 1960.
- Ziemia Ilustrowany Miesięcznik Krajoznawczy tom XXVI, numer 9-10, Warszawa 1947, str. 192