Warcisław IV

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Warcisław IV
książę wołogoski
Okres panowania od 1309
do 1326
Poprzednik Bogusław IV
Następca Bogusław V, Barnim IV Dobry, Warcisław V
książę słupsko–sławieński
Okres panowania od ok. 1316
do 1326
Poprzednik panowanie brandeburskie
Następca Bogusław V, Barnim IV Dobry, Warcisław V
książę rugijski
Okres panowania od 1325
do 1326
Poprzednik Wisław III
Następca Bogusław V, Barnim IV Dobry, Warcisław V
Dane biograficzne
Dynastia Gryfici
Urodziny w okr. 11–27 maja 1291
Śmierć 31 lipca/1 sierpnia 1326 w Strzałowie
Ojciec Bogusław IV
Matka Małgorzata rugijska
Żona Elżbieta
Dzieci Bogusław V (Wielki),
Barnim IV Dobry,
Warcisław V (Ojcze Nasz)

Warcisław IV (ur. w okr. 11–27 maja 1291[1], zm. 31 lipca/1 sierpnia 1326 w Strzałowie[2]) – książę wołogoski, słupsko-sławieński i rugijski, syn Bogusława IV i Małgorzaty, córki księcia Rugii Wisława II.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1309 odziedziczył po ojcu Księstwo Wołogoskie[3], gdzie dwa lata wcześniej był jego współrządcą, a od 1302 uczestniczył przy czynnościach prawnych Bogusława IV[4]. Swoją siedzibę miał w (pom.) Tąglimiu (dziś: Anklam), a następnie w Białogardzie. W 1310 założył miasto Neustettin (dziś: Szczecinek). Około 1316 został księciem słupsko-sławieńskim, a po wygaśnięciu dynastii książąt rugijskich został obwołany księciem na Rugii (1325)[5].

W 1317 Krzyżacy przekazali księciu terytoria Sławna i Słupska. W 1321 podarował ziemię lęborsko-bytowską swojemu marszałkowi Henningowi Behr[6].

Pod koniec pierwszego dwudziestolecia XIV w. doszło do buntu stanów Księstwa Szczecińskiego przeciw księciu Ottonowi I, które na mocy układu podziałowego księstwa z 1295 zdecydowały się przejść pod jurysdykcję Warcisława IV. Uczyniono jego opiekunem małoletniego Barnima III (1319)[7].

Na rok przed swoją śmiercią (18 czerwca 1325[7]) zawarł wraz z Ottonem I i jego synem Barnimem III przymierze z polskim królem Władysławem Łokietkiem przeciw Marchii Brandenburskiej[a] i Zakonowi krzyżackiemu[3].

Zmarł w nocy z 31 lipca na 1 sierpnia 1326 w Strzałowie. Pochowano go wedle jego woli w katedrze kamieńskiej przed wielkim ołtarzem. Po jego śmierci, wobec małoletniości jego spadkobiercy, rządy opiekuńcze objęła jego żona Elżbieta. Jej konsens i pieczęć zawiera akt przymierza z Polską wydany w 1343[5].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Jego żoną od 11 kwietnia 1316? (R. Klempin), bądź przed 1317 (E. Rymar) była Elżbieta. Według E. Rymara i R. Klempina była córką Hermana III Długiego, margrabiego brandenburskiego na Salzwedel i hrabiego Koburga oraz Anny Habsburżanki (ottońska linia dynastii askańskiej)[2][b]. Ze związku małżeńskiego miał trzech synów:

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Barnim I Dobry
 ur. zap. ok. 1210
zm. 13 lub 14 XI 1278
Małgorzata meklemburska
ur. zap. 1232
zm. przed 25 V 1261
Wisław II
ur. ok. 1240
zm. 29 XII 1302
Agnieszka brunszwicka
ur. ?
zm. po 1302
         
     
  Bogusław IV
ur. w okr. 1254–1255
zm. 19 II 1309
Małgorzata rugijska
ur. w okr. 1265–1271
zm. po 4 XII 1315, p. 1317
     
   
Elżbieta
ur. w okr. 1300–1304
zm. w okr. II–III 1355 lub przed 2 II 1356
OO   11 IV 1316?, bądź przed 1317
Warcisław IV
(ur. w okr. 11–27 V 1291,
zm. w okr. 31 VII–1 VIII 1326)
                   
                   
               
Warcisław V (Ojcze Nasz)
ur. ok. lub zap. 1 XI 1326
zm. 18 X–31 XII 1390
Barnim IV Dobry
 ur. w okr. 1319–1320
 zm. 22 VIII 1365
 
Bogusław V (Wielki)
 ur. w okr. 1317–1318
 zm. w okr. 3 II–24 IV 1374
 


Uwagi

  1. Podobne przymierze Warcisława IV z Ottonem I i Meklemburgią miało miejsce w 1324.
  2. W literaturze przedmiotu pojawia się również pogląd o pochodzeniu Elżbiety z linii śląskich Piastów. Czyniono ją córką Henryka V Grubego, bądź Bolka I świdnickiego.

Przypisy

  1. W literaturze popularnonaukowej pojawia się również data roczna narodzin księcia, która przypada na okres 1299–1300. Za: J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 393.
  2. 2,0 2,1 E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 299-305.
  3. 3,0 3,1 K. Kozłowski, J. Podralski, Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, s. 41.
  4. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 299.
  5. 5,0 5,1 E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 300.
  6. R. Schmidt, Die Lande Lauenburg und Bütow in ihrer wechselnden Zugehörigheit zum Deutschen Orden, zu Pommern und Polen und zu Brandenburg-Preußen, s. 94.
  7. 7,0 7,1 J. W. Szymański, Książęcy ród Gryfitów, s. 393.
  8. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, ss. 308-316.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Kozłowski K., Podralski J., Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, Szczecin 1985, ISBN 83-03-00530-8.
  • Rymar E., Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 2005, ISBN 83-87879-50-9.
  • Schmidt R., Die Lande Lauenburg und Bütow in ihrer wechselnden Zugehörigheit zum Deutschen Orden, zu Pommern und Polen und zu Brandenburg-Preußen [w:] Willoweit D., Lemberg H. (pod red.), Reiche und Territorien in Ostmitteleuropa, Oldenbourg, München, 2006, ISBN 3-486-57839-1.
  • Szymański J. W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, ISBN 83-7273-224-8.

Literatura dodatkowa (online)[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Bogusław IV
Pommernwappen.jpg książę wołogoski
1309-1326
Pommernwappen.jpg Następca
Bogusław V,
Barnim IV Dobry,
Warcisław V
Poprzednik
panowanie brandenburskie
Pommernwappen.jpg książę słupsko-sławieński
ok. 1316-1326
Pommernwappen.jpg Następca
Bogusław V,
Barnim IV Dobry,
Warcisław V
Poprzednik
Wisław III
Pommernwappen.jpg książę rugijski
1325-1326
Pommernwappen.jpg Następca
Bogusław V,
Barnim IV Dobry,
Warcisław V