Wariacje
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wariacje – a w zasadzie temat z wariacjami, to samodzielna forma muzyczna lub część większego utworu instrumentalnego: sonaty, symfonii, koncertu o dość swobodnej budowie. Istotą wariacji jest przetworzenie tematu lub jego motywów. Ilość przetworzeń zależy od inwencji kompozytora, waha się od kilku do kilkunastu. Temat może być własny, zaczerpnięty z dzieła innego kompozytora lub oparty na motywach z muzyki ludowej. Wariacje mogą być na temat własny lub zapożyczony.
W wariacjach wprowadzane są:
- Zmiany melodyczne – wprowadzenie ozdobników
- Zmiany harmoniczne – zmiany tonacji z dur na moll (i odwrotnie), uzyskiwanie nowych akordów
- Zmiany w rytmice i metrum utworu
- Zastosowanie faktury polifonicznej – imitacja, kanon, fuga
- Zmiany w dynamice lub tempie
- Zmiany w fakturze instrumentalnej
- Zmiany w barwie
Forma ta była używana od renesansu. Jest ona powiązana blisko z improwizacją.
Znane wariacje:
- Jan Sebastian Bach – 30 Wariacji Goldbergowskich
- Ludwig van Beethoven - 33 wariacje C-dur nt. Diabellego
- Wolfgang Amadeusz Mozart - 13 wariacji C-dur nt. Ah vous dirai-je, Maman
- Robert Schumann - Etiudy symfoniczne
- Antonín Dvořák - Wariacje symfoniczne
- Johannes Brahms - Wariacje nt. Haydna
- Witold Lutosławski - Wariacje symfoniczne
- Joseph Haydn - Wariacje f-moll
Bibliografia [edytuj]
- ABC Form Muzycznych, Danuta Wójcik, Musica Iagellonica, Kraków 1997, ISBN 83-7099-061-4
- Mała encyklopedia muzyki, Stefan Śledziński (red. naczelny), PWN, Warszawa 1981, ISBN 83-01-00958-6
Zobacz też [edytuj]