Warszawa Gdańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Warszawa Gdańska
Budynek dworca od strony ul. Słomińskiego
Budynek dworca od strony ul. Słomińskiego
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Zarządca PKP Polskie Linie Kolejowe
Oznaczenie stacji Kurs'90: 243
Poprzednie nazwy Dworzec Nadwiślański
Dworzec Kowelski
Warschau Danziger Bf
Status czynna
Informacje kolejowe
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
4
Kasy link= T
Przejścia nadziemne link= N zlikwidowane
Przejścia podziemne link= T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Warszawa Gdańska
Warszawa Gdańska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Warszawa Gdańska
Warszawa Gdańska
Ziemia 52°15′31″N 20°59′41″E/52,258611 20,994722Na mapach: 52°15′31″N 20°59′41″E/52,258611 20,994722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Transport szynowy
Dworzec Kowelski w 1877
Perony dworca Warszawa Gdańska widziane z wiaduktu nad ul. gen. Władysława Andersa
Perony widziane od strony budynku dworca
Dworzec Gdański – węzeł przesiadkowy dla Żoliborza i północnego Śródmieścia
Tablica na budynku dworca upamiętniająca Polaków pochodzenia żydowskiego zmuszonych do opuszczenia kraju po marcu 1968

Warszawa Gdańskastacja kolejowa w Warszawie, znajdująca się przy ul. Słomińskiego 6.

Dojazd zapewniają liczne linie autobusowe i tramwajowe, a także metro (stacja Dworzec Gdański). Na stacji zatrzymują się pociągi:

Linia Operator Trasa Takt
S9 WAW.png SKM Warszawa Zachodnia – Warszawa Gdańska – Warszawa Choszczówka – Legionowo – Wieliszew ~1 godzina
KM9 Koleje Mazowieckie Warszawa Zachodnia – Warszawa Gdańska – Legionowo – Nasielsk – Ciechanów – Działdowo

Od 9 marca 2014 ze stacji Warszawa Gdańska korzystają także niektóre pociągi spółki PKP Intercity w związku z remontem mostu średnicowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy dworzec w tym miejscu został wybudowany w latach 1878-1880, w związku z budową Kolei Nadwiślańskiej. Budynek o konstrukcji drewnianej (ze względu na sąsiedztwo Cytadeli Warszawskiej) pierwotnie funkcjonował pod nazwą Główny Dworzec Kolei Nadwiślańskiej. Na początku XX wieku zmienił nazwę na Dworzec Kowelski. Został zniszczony został w sierpniu 1915 podczas wycofywania się Rosjan z Warszawy.

Jeszcze w trakcie I wojny światowej na miejscu dworca stanął prowizoryczny, również drewniany Dworzec Gdański. Obok dworca osobowego od początku funkcjonowała rozrządowa stacja towarowa, obsługująca pobliskie tereny przemysłowo-składowe za pośrednictwem sieci bocznic. W 1929 ze stacji tej uruchomiono kolej młocińską do Łomianek, zlikwidowaną w 1943.

W latach 1932-1939 został wybudowany Dworzec Główny, który stał się najważniejszym dworcem stolicy. Mimo to jeszcze długo po II wojnie światowej Dworzec Gdański używany był jako dworzec dalekobieżny, będąc m.in. przystankiem dla pociągów tranzytowych między Związkiem Radzieckim a Zachodem – obsługiwał wówczas połączenia zagraniczne z Moskwą, Leningradem, Berlinem, Paryżem, Ostendą, Pragą i Wiedniem.

W czasie likwidacji getta warszawskiego w latach 1942−1943 z terenu stacji towarowej Warszawa Gdańska, z bocznicy przy tzw. Umschlagplatzu, Niemcy wywozili Żydów do obozu zagłady w Treblince oraz obozów pracy w dystrykcie lubelskim.

Information icon.svg Osobny artykuł: Umschlagplatz w Warszawie.

Obecnie w tym miejscu znajduje się pomnik oraz osiedle mieszkaniowe „Stawki”.

Podczas powstania warszawskiego na terenach wokół dworca toczyły się ciężkie walki. Oddziały Obwodu Żywiciel usiłowały dwukrotnie (nocami 19/20 i 21/22 sierpnia 1944 roku) przebić się w kierunku Starówki, jednak nie udało im się to z powodu dużych strat – obrona niemiecka (wspomagana m.in. przez pociąg pancerny) okazała się zbyt silna.

Przedwojenny dworzec (a właściwie zespół baraków) spłonął w 1945, celowo zniszczony przez Niemców. Nowy i – jak na owe czasy – nowoczesny budynek według projektu S. Kallera powstał w latach 1958–1959, będąc pierwszym stałym budynkiem dworcowym w powojennej Warszawie[1].

W 1968, po wydarzeniach marcowych do wyjazdu z Polski zostało zmuszonych wielu polskich obywateli (głównie Żydów). Odjeżdżali oni właśnie z Dworca Gdańskiego. W marcu 1998 na wschodniej ścianie budynku dworca odsłonięto tablicę upamiętniającą ten fakt z cytatem z Henryka Grynberga: "Tu więcej zostawili po sobie niż mieli".

W 1975 wybudowano Warszawę Centralną, a Dworzec Gdański w coraz większym stopniu zyskiwał charakter podmiejski, obsługując zelektryfikowaną w 1972 linię do Nasielska i Tłuszcza przez Legionowo. W tym okresie z dworca korzystały średnio 52 pociągi osobowe na dobę. Obecnie ruch osobowy jest nieco mniejszy, a stacja towarowa całkowicie zaniechała działalności – większość bocznic i torów odstawczych zlikwidowano, a tereny po nich są stopniowo zabudowywane (powstało tam m.in. duże centrum handlowe Arkadia).

Budynek stacji uległ zniszczeniu wskutek pożaru w 1984 i został odbudowany po kilku latach z pewnymi zmianami (m.in. dodano jedną kondygnację). W połowie stycznia 1987 spłonęła duża część dachu. Straty PKP i Warsu wyniosły ok. 30 mln zł, a uratowano mienie wartości 100 mln zł. Pożar powstał w kiosku z pamiątkami, zauważony został przez pracownika Dworca. Akcję strażaków utrudniała niska temperatura (-25 °C).

Dworzec w XXI wieku[edytuj | edytuj kod]

Wraz z końcem lat 80, pogarszającym się stanem warszawskiego odcinka linii kolejowej nr 9 i ogólną niechęcią ludności do usług PKP ruch podmiejski na stacji malał. Brak nakładów inwestycyjnych powodował naturalną degradację stacji. Pierwsze zmiany jakościowe nastąpiły w 2003. Na I linii metra warszawskiego otwarto stację Dworzec Gdański. W 2004 roku utworzono spółkę Koleje Mazowieckie, dla której Dworzec Gdański stał się jednym z głównych węzłów obsługi pasażerów.

Docelowo dworzec już w 2003 roku miał się stać pierwszym węzłem komunikacji zbiorowej w Warszawie, jednak nie doszło do budowy podziemnego łącznika stacji metra z peronami stacji PKP. Dworzec Gdański był dodatkowo jedynym dworcem w Warszawskim Węźle Kolejowym, który nie posiadł typowych, wysokich peronów, co utrudniało korzystanie z popularnych na tej trasie składów EN-57. Ogólna infrastruktura peronowa była nadal w bardzo złym stanie. Należy zaznaczyć, że sam budynek dworcowy w odróżnieniu od wielu innych obiektów tego typu w Polsce nie uległ znacznej degradacji.

W latach 2007-2010 przeprowadzona została modernizacja odcinka linii kolejowej nr 9 od przystanku Warszawa „Zoo” do stacji kolejowej Legionowo. 9 września 2009 PKP PLK podpisały z firmą Skanska umowę na gruntowną przebudowę stacji kolejowej Warszawa Gdańska. W marcu 2010 roku uruchomiono kursy linii S-9, uzupełniającej rozkład pociągów Kolei Mazowieckich na trasie do Legionowa.

Wskutek podjętych działań powstał pierwszy w mieście węzeł przesiadkowy tego typu, łączący metro, tramwaje i linie autobusowe, czyli komunikację miejską z koleją aglomeracyjną i regionalną. Dodatkowe inwestycje w powiązaną infrastrukturę kolejową i uruchomienie dodatkowych połączeń spowodowały, że z Dworca Gdańskiego korzysta coraz więcej pasażerów.

Remont dworca[edytuj | edytuj kod]

W ramach umowy o przebudowę dworca częściowo partycypuje także warszawski Zarząd Transportu Miejskiego, który wyłożył pieniądze na budowę brakującego łącznika pomiędzy przejściami podziemnymi ze stacji kolejowej do sieci przejść podziemnych ze stacji metra Dworzec Gdański. Całość kontraktu opiewa na kwotę 129 milionów złotych[2]. Remont zakończył się oddaniem tunelu podziemnego łączącego stację metra z dworcem i południowym Żoliborzem 28 lutego 2011 r.

Obecna infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

W ramach przebudowy stacji wykonawca rozebrał stare perony i wybudował 2 nowe wysokie perony wyspowe (760 mm powyżej główki szyny). Z powodów finansowych zrezygnowano z odbudowy dwóch kolejnych peronów oraz budowy całopowierzchniowego zadaszenia. Ograniczono się tylko do wykonania wiat na peronach. Perony zostały pokryte kostką bauma i zostały wyposażone w system odwadniania. Stacja została wyposażona w system informacji pasażerskiej w postaci wyświetlaczy LCD, oraz standardowych ramek reklamowych. Na perony prowadzi wejście do tunelu podziemnego łączącego stację metra, perony i północne wyjście z tunelu przy ul. Generała Zajączka.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na dworcu Warszawa Gdańska dzieje się akcja m.in. w 8. odcinku („Wizyta starszej pani”) serialu „Wojna domowa”.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Warszawa Gdańska
Linia 20 Warszawa Główna TowarowaWarszawa Praga (km linii: 10,534)
odległość: 4,05 km
Warszawa KołoBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 1,666 km
Linia 509 Warszawa Główna Towarowa – Warszawa Gdańska (km linii: 7,924)
odległość: 4,424 km
Warszawa JelonkiBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
Linia Warszawa Gdańska – Palmiry (rozebrana) (km linii: 0)
BSicon lBHF.svg
odległość: 3,000 km