Warszawska Straż Ogniowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kalendarium dziejów[edytuj | edytuj kod]

1829 r.

Minister Tadeusz Mostowski z Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego po zapoznaniu się z projektem organizacji zawodowej straży ogniowej w Warszawie, przygotowanym przez Jana Rudnickiego, postanawia wprowadzić go w życie. W związku z powstaniem listopadowym projekt upada.

23 grudnia 1834 r.

Rada Administracyjna Królestwa Polskiego podejmuje decyzję o powołaniu do życia Straży Ogniowej w Warszawie. Jako wzór organizacyjny przyjęto Petersburską Straż Ogniową.

6 lutego 1835 r.

Pierwszym naczelnikiem mianowany zostaje, Polak z pochodzenia, ppłk Jan Robosz, który rozpoczyna organizowanie straży. W pracach tych pomagają mu, poproszeni przez niego, brandmajster Petersburskiej Straży Ogniowej Michał Skorupski i Tomasz Piklikiewicz, intendent zlikwidowanego Magazynu Karowego w Warszawie.

1 stycznia 1836 r.

Straż rozpoczyna oficjalną służbę, po wcześniejszym wyszkoleniu i uformowaniu. Oprócz gaszenia pożarów ma ona obowiązek czyścić kominy i sprzątać ulice w mieście. Cała straż podzielona została na cztery oddziały, rozlokowane w czterech punktach miasta. Oddział I zajął część obszernego budynku po byłych koszarach artylerii konnej gwardii zbudowanego ok. 1777 r. przez Marszałka Bielińskiego na potrzeby Magazynu Karowego, przy ul. Nalewki 3. Oddział II ulokowany został na tyłach gmachu Ratusza przy Placu Teatralnym. Oddział III znalazł się w drewnianych zabudowaniach przy Nowym Świecie 14 (róg Alei Jerozolimskiej). Wreszcie Oddział IV, zlokalizowany na Pradze, zajął drewniane zabudowania przy ul. Brukowej róg Szerokiej (obecnie Stefana Okrzei).

1841 r.

Następuje zmiana dotychczasowej nazwy Straż Ogniowa w Warszawie na Warszawska Straż Ogniowa (WSO).

1851 r.

Rada Administracyjna podejmuje decyzję o utworzeniu jeszcze jednego oddziału WSO. Nadano mu numer IV, a oddziałowi praskiemu zmieniono numer na V. Nowy oddział zostaje ulokowany w byłych koszarach Mirowskich przy ul. Chłodnej 3.

1864 r.

WSO otrzymuje do eksploatacji pierwszą sikawkę parową produkcji firmy F. Shand, Mason and Co. z Londynu.

1865 r.

Kolejne dwie sikawki parowe firmy F. Shand, Mason and Co. trafiają do służby.

1869 r.

Przeprowadzona zostaje pierwsza próba z gaśnicą na kwas węglowy (pomysłu Dicka).

1872 r.

W wyniku ciężkiego wypadku umiera naczelnik płk Urban Majewski. Jego miejsce zajmuje Rosjanin, płk Jan Anienkow. Od tego momentu, aż do I wojny światowej, stanowisko to będą piastować wyłącznie Rosjanie.

1873 r.

III Oddział przenosi się na Nowy Świat 6 do kamienicy odkupionej od Towarzystwa Dobroczynności w Warszawie. Na podwórzu staje wieża obserwacyjna – czatownia. Budynek i wieża zostały zburzone w latach 50. przy budowie "Białego Domu".

1878 r.

Oddział V na warszawskiej Pradze rozpoczyna służbę

1887 r.

Przy WSO powstaje pierwsza orkiestra strażacka.

1878 r.

V Oddział przenosi się do nowego obiektu przy Spornej 2 (obecnie Marcinkowskiego) wybudowanego staraniem Prezydenta Warszawy Sokratesa Starynkiewicza specjalnie na potrzeby straży. Budynek istnieje do dziś. Wieżę rozebrano w 1954 r.

1906 r.

Wprowadzone zostają do użytku, podczas akcji gaśniczych, ochronne ubrania azbestowe.

1911 r.

WSO otrzymuje pierwszą drabinę mechaniczną MAGIRUS

1914 r.

Pierwszy samochód firmy Büssing – niestety tylko wypożyczony na próby.

lipiec 1915 r.

Rosjanie wywożą z Warszawy cały sprzęt Warszawskiej Straży Ogniowej oraz ewakuują większość strażaków. Część ucieka i powraca do miasta.

4 września 1915 r.

Komendantem WSO zostaje inż. Józef Tuliszkowski – jeden z najwybitniejszych pożarników polskich.

1916 r.

Wprowadzenie do służby pierwszego samochodu pożarniczego z motopompą m-ki Hans Lloyd. Nadanie sztandaru z okazji 80-lecia WSO.

1918 r.

Wraca do Warszawy i zostaje mianowany Komendantem WSO kpt. Józef Hłasko. Wywieziony w 1915 r. do Moskwy wraz ze strażą, gdzie był jej komendantem. Przedtem przez 20 lat był dowódcą początkowo IV a później I Oddziału WSO.

1920 r.

Decyzją ministra spraw wewnętrznych WSO zostaje upaństwowiona. Jednak magistrat Warszawy zaskarża tę decyzję i uzyskuje jej odwołanie. WSO pozostaje strażą miejską.

1928 r.

Skreślenie z inwentarza wozów konnych i sprzętu stajennego. WSO jest całkowicie zmotoryzowana.

1936 r.

III Oddział przenosi się do nowej siedziby przy ul. Polnej 1, gdzie ma siedzibę do dzisiaj. Również przenosi się tutaj Komenda WSO z Nalewek.

1939 r.

W obronie Warszawy biorą udział strażacy WSO, Łódzkiej Straży Pożarnej, Ochotniczych Straży Pożarnych z Brzezin, Ozorkowa, Zakładów Schlossera w Ozorkowie oraz OSP z Nieszawy. Straty – 30 zabitych i ok. 50 rannych. W grudniu zawiązany zostaje Strażacki Ruch Oporu 'Skała'.

Skład osobowy[edytuj | edytuj kod]

Naczelnicy Warszawskiej Straży Ogniowej w latach 1836-1915
stopień,  Imię i Nazwisko narodowość data mianowania data zwolnienia
ppłk Jan Robosz Polak 6.02.1835 31.12.1843
ppłk Karol Nolken Polak 1.01.1844 20.03.1850
płk Aleksander Hauke Polak 20.03.1850 20.12.1859
płk Jan Demonkel1 Polak 20.12.1859 1.10.1861
płk Urban Majewski Polak 21.10.1861 3.03.1872
płk Iwan Anienkow Rosjanin 3.04.1872 2.06.1879
płk Włodzimierz Onypryjenko Rosjanin 2.06.1879 1.05.1886
ppłk Włodzimierz Curikow² Rosjanin 1.06.1886 21.04.1888
płk Sergiusz Curikow³ Rosjanin 21.04.1888 1.03.1891
płk Mikołaj Popławko Rosjanin 30.08.1892 20.12.1905
płk Anatol Sudrawski4 Rosjanin 21.12.1905 1.08.1908
ppłk Edward Łund5 Szwed zruszczony 1.08.1908 4.08.1915
  • 1 mianowany warszawskim oberpolicmajstrem ze względu na popularność straży ogniowej
  • ² wystąpił z powodu nie poddania się zarządzeniom oberpolicmajstra Klejgesa zwalniającego brandmajstrów Polaków
  • ³ brat Włodzimierza. Wystąpił ze służby z tych samych powodów
  • 4 Zawieszony w czynnościach i aresztowany za nadużycia
  • 5 Przed objęciem służby w Warszawie był naczelnikiem straży w Odessie
Komendanci Warszawskiej Straży Ogniowej w latach 1915-1944
Stopień, imię, nazwisko Data rozpoczęcia służby Data zakończenia służby
inż. Stanisław Szymanowski 23 VII 1915 1 VIII 1915
płk inż. Józef Tuliszkowski 1 VIII 1915 1 XI 1918
ppłk Józef Hłasko 1 XI 1918 25 X 1922
kpt Józef Dutkiewicz 1 II 1923 1 V 1926
ppłk Izydor Mikołaj Prokop 1 VI 1926 31 XII 1934
por. Feliks Chociszewski 1 I 1935 31 X 1935
ppłk Stanisław Gieysztor 1 I 1936 6 VI 1940
kpt. Henryk Markowski 7 VI 1940 30 V 1941
ppłk Adam Kalinowski 1 VI 1941 1 VIII 1944
Komendanci Warszawskiej Straży Pożarnej od 1944 r.
Stopień, imię i nazwisko Data mianowania Data odwołania
por. Tadeusz Wilhelmi 21 IX 1944 15 II 1945
mjr Jan Pietraszkiewicz 15 II 1945 8 V 1945
kpt. Marian Kominek 9 V 1945 30 IV 1950
por Józef Buchalski 1 V 1950 5 II 1951
por. Włodzimierz

Kazimierczak

5 II 1951 1 VIII 1952
mjr Czesław Jaworski 1 VIII 1952 22 IV 1955
płk Zygmunt Jarosz 22 IV 1955 30 VI 1966
płk Zdzisław Zalewski1 1 VII 1966 25 VI 1990
płk Jerzy Żurek 5 VII 1990 30.06.1992
płk Ireneusz Grubek² 1 VII 1992 31 VIII 1993
st. bryg. Adam Dąbrowski³ 1 IX 1993
1 I 1999
31 XII 1998
30 IV 1999
st. bryg. Marian Bielecki4 1 V 1999
1 I 2002
31 XII 2002
 
  • 1 od 1 VI 1975 Komendant Stołeczny Straży Pożarnych woj. stołecznego
  • ² Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej
  • ³ Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej, następnie powiatowy
  • 4 Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Miejski PSP m.st. Warszawy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jabłonowski W., Warszawska Straż Ogniowa 1836-1939, Warszawa 2001
  2. dr Boss E. Dzieje Warszawskiej Straży Ogniowej 1836-1936, W-wa 1937
  3. pr. zbior. Opowieść o warszawskich strażakach. CXXV lecie WSP, Warszawa 1961
  4. Burzyński E. Z dziejów Warszawskiej STraży Pożarnej. 150 lat działalności. Warszawa 1989
  5. Jaworski A., Wilczur J. Strażacka wierność, Warszawa 1988

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]