Warszawskie wieżowce

Warszawskie wieżowce – zbiór ok. 40 budynków (wieżowców) w Warszawie mających ponad 65 m wysokości (w dwóch przypadkach więcej niż 200 m), i około 55 nowych (od 70 m do 350 m) w różnych etapach ich realizacji. Są to wieżowce aktualnie budowane i przebudowywane, mające zgodę na budowę, oraz planowane, które oczekują zgody na ich realizację.

Warszawskie wieżowce należą do najwyższych w Polsce (znajduje się tu 8 najwyższych wysokościowców kraju), a także do najwyższych w Europie.

Wysokość 65 metrów przekraczają również w Warszawie: komin elektrociepłowni Kawęczyn mający wysokość 300 m, oraz filary dwóch mostów: Siekierkowskiego – 90 m i Świętokrzyskiego – 88 m.

Historia

Początki

Pierwszy warszawski wysokościowiec - budynek Towarzystwa Akcyjnego Telefonów "Cedergren", później PAST

Pierwszy warszawski wysokościowiec powstał jeszcze w czasach zaboru rosyjskiego. Budynek naśladujący średniowieczną wieżę zamkową zbudowany został na ulicy Zielnej w latach 1906-1908 dla szwedzkiego Towarzystwa Akcyjnego Telefonów "Cedergren". Jego wysokość od podstawy fundamentów do szczytu wynosiła 51 m. Była to jedna z pierwszych tego typu konstrukcji żelbetowych w Europie. Składał się z wieży z ośmioma wysokimi piętrami i niższej części czteropiętrowej. W 1922 budynek przejęła Polska Akcyjna Spółka Telegraficzna i dzięki temu znany jest on do dziś jako PAST-a. Budynek PAST-y zasłynął jednak przede wszystkim z zaciętych walk jakie toczyły się o niego podczas powstania warszawskiego.

Pierwszy z prawdziwego zdarzenia drapacz chmur (lub "niebotyk" jak go wtedy nazywano) powstał w Warszawie w 1934 r. przy placu Napoleona (obecnie Powstańców Warszawy). Liczący 17 pięter i 66 metrów Prudential zaprojektował w stylu luksusowego funkcjonalizmu Marcin Weinfeld, za stalową konstrukcję biurowca odpowiedzialny był Stefan Bryła. Zarówno Prudential, jak i PAST-a podzieliły podczas II wojny światowej los całej Warszawy. Mimo poważnych uszkodzeń, oba przetrwały wojnę, w czym pomogła im ich solidna konstrukcja. Po wojnie zostały odbudowane w nieco zmienionym kształcie. Prudential został przeprojektowany przez Weinfelda, który nadał mu socrealistyczny kostium, na potrzeby Hotelu Miejskiego (później Hotel Warszawa).

PRL

W latach 1952-1955 w samym centrum zniszczonego miasta wzniesiono Pałac Kultury i Nauki. 231-metrowy (obecnie 237-metrowy), kontrowersyjny dar Józefa Stalina do dzisiejszego dnia dominuje nad stolicą Polski. W latach 60. powstaje 67-metrowy akademik Riviera oraz trzy blisko 80-metrowe wieżowce mieszkalne Ściany Wschodniej. Lata 70. i otwarcie się Polski na Zachód skutkuje zapotrzebowaniem na prestiżowe hotele i biurowce. Zbudowano wtedy m.in. ponad 100-metrowy Hotel Forum (dziś Novotel) oraz biurowce Intraco I i Intraco II (dziś Oxford Tower). W wyniku poważnego kryzysu lat 80. i braku dewiz wszystkie większe budowy wieżowców w Warszawie zostały wstrzymane (wieżowiec na pl. Bankowym i Hotel Marriott) lub całkowicie anulowane.

Przełom XX i XXI wieku

Koniec lat 80. i początek 90. to gwałtowne przemiany w Polsce, koniec PRL i powrót do gospodarki rynkowej. Ukończone zostają wreszcie ciągnące się latami budowa 140-metrowego Hotelu Marriott, oraz 100-metrowego Błękitnego Wieżowca przy placu Bankowym. Koniec lat 90. to długo oczekiwany boom na rynku nieruchomości w Warszawie - powstają m.in. FIM Tower i Ilmet. Prawdziwie rekordowy był rok 1999 kiedy to ukończono budowę Millenium Plaza, Warszawskiego Centrum Finansowego oraz przede wszystkim 208-metrowego Warsaw Trade Tower, który ma obecnie najwyżej położone piętra użytkowe w Warszawie. Rynek biurowców powoli ulega nasyceniu, w latach 2000-2001 wzniesiono jeszcze siedziby najbogatszych polskich przedsiębiorstw: PZU Tower i TP S.A. Tower. Lata 2003-2005 to budowa hotelu Westin oraz trzeciego co do wysokości pięciogwiazdkowego hotelu w Europie: Intercontinental. W latach 2000 i 2004 powstały odpowiednio 105-metrowa Babka Tower oraz najwyższy obecnie w Polsce wieżowiec mieszkalny: Łucka City. Na początku 2006 roku do użytku oddany został wieżowiec biurowy Rondo 1, na początku roku 2007 część handlowa kompleksu Złote Tarasy i hotelu Hilton, a w 2011 roku oddany został JM Tower. Wznowiono także budowę 192-metrowego apartamentowca Złota 44 luksemburskiej firmy Orco, a także rozpoczęto dwie nowe inwestycje w klasie wieżowców - Cosmopolitan Twarda 2/4 oraz Warsaw Spire.

Stan obecny

Zdaniem części urbanistów i architektów budynki wysokościowe w Warszawie, choć niejednokrotnie ciekawe w formie i nowoczesne, w ostatnich latach budowane są w sposób chaotyczny – punktowo, w wielu rejonach miasta – i często niespójny z otoczeniem. Władze Warszawy nie zdecydowały się dotąd wyznaczyć konkretnych rejonów, gdzie mają być budowane wysokościowce, i pozwalają na wznoszenie ich w różnych miejscach, bez spójnej koncepcji (w innych wielkich miastach europejskich dla zabudowy wysokościowej wyznaczane są określone rejony: we Frankfurcie nad Menem wysokościowce rozmieszczone są wzdłuż jednej arterii komunikacyjnej, w Paryżu – tylko i wyłącznie na obszarze tzw. La Défense, poza śródmieściem, w Toronto – tworzą zagęszczoną panoramę).

W niewystarczającym stopniu chroni się panoramę miasta, w tym tło widokowe Starego Miasta, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, które w latach 70. oszpecił Intraco I, a ostatnio North Gate (istnieje niebezpieczeństwo wykreślenia Starego Miasta z tej listy m.in. gdyby gdzieś w pobliżu powstały jakieś biurowce) oraz Traktu Królewskiego stanowiącego wraz z otoczeniem tzw. Pomnik historii. Zagrożona jest integralność zespołów architektury XX w. (np. Ściany Wschodniej - pojawiły się pomysły wzniesienia wysokościowców w miejscu domu handlowego Sezam i kina Relax). Budynki lokalizowane są na podstawie doraźnych decyzji o warunkach zabudowy zamiast planów miejscowych, niekiedy wydawane są decyzje sprzeczne z równolegle przygotowywanymi projektami planów miejscowych (jak w rejonie Żoliborza Południowego). Również inwestorzy prowadzą działania ignorujące opracowywane projekty planów, nawet bardzo zaawansowane (promowany pomysł "Parku Światła" w rejonie stadionu Skry, objętym planem miejscowym Pola Mokotowskiego, już po wyłożeniu tego planu do publicznego wglądu i upływie terminu zgłaszania wniosków).

Brakuje konsekwentnej realizacji polityki przestrzennej władz zapisanej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i strategii rozwoju miasta. Skutkuje to obniżeniem jakości przestrzeni publicznej miasta, a w przyszłości może spowodować degradację centrum oraz odpływ mieszkańców i inwestorów na peryferie i do innych miast.

Panoramy

Panorama wieżowców widzianych z Pola Mokotowskiego

• Panorama interaktywna widziana z wieży ciśnień Filtrów (Zaklady Wodociągu Centralnego), dostępna na stronie warszawskiego MPWIK (Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji) →

Warszawskie wieżowce

Istniejące wieżowce w Warszawie o wysokości co najmniej 70 m do iglicy lub anteny:

Numer w rankingu	Nazwa budynku	Ulica	Wysokość do dachu (m)	Całkowita wysokość (m)	Liczba pięter	Rok ukończenia budowy
1	Pałac Kultury i Nauki (PKiN)	Plac Defilad	188 m	231 m	42	1955
2	Warsaw Trade Tower (WTT)	Chłodna	184 m	208 m	43	1999
3	Rondo 1 (R1)	Rondo ONZ	159 m	192 m	40	2006
4	Hotel Marriott	Al. Jerozolimskie	140 m	170 m	43	1989
5	Warsaw Financial Center (WFC)	Świętokrzyska	144 m	165 m	35	1998
6	InterContinental Warszawa (IC)	Emilii Plater	154 m	164 m	45	2003
7	Oxford Tower	Chałubińskiego	140 m	150 m	46	1979
8	Intraco I	Stawki	107 m	138 m	39	1975
9	TP S.A. Tower	Twarda	128 m	128 m	30	2001
10	Łucka City	Łucka	106 m	120 m	30	2004
11	Błękitny Wieżowiec	Plac Bankowy	100 m	120 m	29	1991
12	Millennium Plaza	Al. Jerozolimskie	112 m	116 m	28	1999
13	ORCO Tower	Al. Jerozolimskie	115 m	115 m	26	1996
14	Novotel Warszawa Centrum	Marszałkowska	106 m	111 m	33	1974
15	JM Tower	Żelazna	92 m	98 m	29	2011
16	Babka Tower	al. Jana Pawła II	96 m	105 m	28	2000
17	Złote Tarasy	Złota	105 m	105 m	26	2007
18	Ilmet	Rondo ONZ	83 m	103 m	22	1997
19	PZU Tower	Grzybowska	94 m	97 m	28	2000
20	Hotel Hilton	Grzybowska	94 m	94 m	28	2007
21	North Gate	Bonifraterska/ul. Andersa	87 m	94 m	25	2008
22	The Westin Warsaw	al. Jana Pawła II	79 m	94 m	22	2003
23	Euro Centrum	Al. Jerozolimskie	88 m	88 m	21	2002
24	Punktowiec (część Ściany Wschodniej)	Zgoda	78 m	87 m	24	1969
25	Pekao Tower	Grzybowska	80 m	85 m	20	1993
26	Punktowiec (część Ściany Wschodniej)	Świętokrzyska	78 m	85 m	24	1969
27	Platinum Tower 1 (Platinum Towers)	Grzybowska	85 m	85 m	22	2009
28	Platinum Tower 2 (Platinum Towers)	Grzybowska	85 m	85 m	22	2009
29	Warta Tower	Chmielna	82 m	82 m	22	2000
30	Punktowiec (część Ściany Wschodniej)	Chmielna	78 m	81 m	24	1969
31	Dom Studencki Riviera	Waryńskiego	67 m	80 m	20	1964
32	Bank PKO BP S.A.	Wólczyńska	71 m	75 m	17	1976
33	Centrum Systemów Telekomunikacyjnych	Nowogrodzka	73 m	73 m	21	1975
34	Prosta Tower	Prosta	~70 m	~71 m	19	2011
35	Gdański	Słomińskiego	70 m	~70 m	23	2007
36	Moniuszki Tower	Moniuszki	70 m	70 m	22	2001

Alternatywną klasyfikacją jest wysokość ostatniego piętra liczona bez korony (strukturalna część budowli) oraz anteny. Pałac Kultury i Nauki (42 piętro na wysokości 168 m) traci pierwszą pozycję w tej kategorii na rzecz Warsaw Trade Tower (43 piętro na wys. ok. 180 m). Z kolei ostatnie piętro użytkowe PKiN (taras widokowy na 30 piętrze, wyżej piętra techniczne) znajduje się na wysokości jedynie 114 m, czyli w połowie wysokości budynku wraz z iglicą. W Warsaw Trade Tower jest to 39 piętro.

Najwyżej położony punkt widokowy w Warszawie znajduje się na 40 piętrze Marriotta (ok. 130 m, kawiarnia Panorama Club czynna w godz. wieczornych).

Wieżowce w budowie

Lp.	Nazwa budynku	Ulica	Wysokość do dachu	Całkowita wysokość	Liczba pięter	Rok planowanego ukończenia budowy
1.	Warsaw Spire	Grzybowska	180 m	220 m	49	2014
2.	Złota 44	Złota	192 m	192 m	54	2012
3.	Cosmopolitan Twarda 2/4	Twarda	160 m	160 m	46	2012
4.	Plac Unii	Puławska/Waryńskiego	~90 m	~90 m	21	2012

Galeria

• 

  Rondo 1 i Warszawskie Centrum Finansowe

• 

  Aleja Jana Pawła II i wieżowce w Centrum

• 

  Pałac Kultury i Nauki

• 

  Hotel Novotel w Centrum

• 

  Błękitny Wieżowiec na Placu Bankowym

Linki zewnętrzne

• Warszawskie wieżowce na Emporis
• Wieżowce w Warszawie
• Modele 3d Warszawskich Wieżowców
• Wieżowce Warszawy