Warunkowe umorzenie postępowania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Warunkowe umorzenie postępowania – instytucja polegająca na warunkowym wstrzymaniu reakcji karnej na przestępstwo.

Uregulowanie warunkowego umorzenia postępowania w polskim Kodeksie karnym z 1997 roku jest najbardziej zbliżone do modelu norwesko-duńskiego, gdzie postępowanie wobec sprawcy wstrzymuje się już na etapie postępowania przygotowawczego zanim dojdzie do publicznej rozprawy i skazania.

Polega na warunkowym uwolnieniu sprawcy od odpowiedzialności karnej typu retrybutywnego. Wiąże się z przypisaniem oskarżonemu popełnienia przestępstwa, lecz przypisanie to ma charakter prowizoryczny. Jest warunkowym (na próbę) zwolnieniem od ponoszenia przez sprawcę kary. Oznacza w istocie kontrolowaną wolność.

Orzeka go sąd wyrokiem na posiedzeniu.

Granice zastosowania[edytuj | edytuj kod]

  • W stosunku do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą nieprzekraczającą 3 lat pozbawienia wolności.
  • W stosunku do sprawcy zagrożonego karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, sprawca naprawił szkodę lub pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawy szkody.

Warunki[edytuj | edytuj kod]

  • Sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne, a także umyślno-nieumyślne.
  • Wina i szkodliwość czynu nie są znaczne.
  • Okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości.
  • Postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

Okres próby[edytuj | edytuj kod]

  • Od roku do 2 lat, biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia.

Obowiązki orzekane przez sąd obligatoryjnie[edytuj | edytuj kod]

Umarzając warunkowo postępowanie karne sąd zobowiązuje sprawcę do naprawienia szkody w całości lub części.

Obowiązki orzekane przez sąd fakultatywnie[edytuj | edytuj kod]

  • Dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym.
  • Sąd może zobowiązać do:
    • informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby;
    • przeproszenia pokrzywdzonego;
    • wykonania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby;
    • powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających.
    • powstrzymywania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób ( dodany w nowelizacji z dnia 12.02.2010 )
  • Sąd może orzec środki karne w postaci:

Obligatoryjne podjęcie postępowania karnego[edytuj | edytuj kod]

Następuje, jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany.

Fakultatywne podjęcie postępowania karnego[edytuj | edytuj kod]

Następuje, jeżeli:

  • sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne (niż umyślne, za które został prawomocnie skazany) przestępstwo;
  • jeżeli uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym umowy;
  • jeżeli sprawca po wydaniu orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania, lecz przed jego uprawomocnieniem, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności, gdy w tym czasie popełni przestępstwo.

Termin podjęcia warunkowo umorzonego postępowania[edytuj | edytuj kod]

Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia próby.