Wasilij Mitrochin
| Ten artykuł od 2011-07 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Wasilij Nikitycz Mitrochin, ros. Василий Никитич Митрохин (ur. 3 marca 1922 w Jurasowie niedaleko Riazania, zm. 23 stycznia 2004), major i archiwista I Zarządu Głównego KGB, współautor Archiwum Mitrochina, książki opartej na przekazanych wywiadowi brytyjskiemu MI6 planach tajnych operacji KGB w czasie zimnej wojny.
Po ukończeniu Szkoły Artylerii Armii Radzieckiej, wstąpił na uniwersytet Kazachskiej SRR. Tam ukończył historię i prawo. Pod koniec II wojny światowej, skierowany jako prokurator wojskowy do Charkowa. Został kadrowym pracownikiem wywiadu zagranicznego MGB. Po 1956 został archiwistą I Zarządu Głównego KGB. W latach 1972-1984 nadzorował przeniesienie archiwów KGB z Łubianki do nowej siedziby KGB w Jasieniewie. W tym czasie zrobił kopie mikrofilmowe szczególnie ważnych dokumentów. W 1985 przeszedł na emeryturę.
Już po upadku ZSRR (w 1992 roku) w ambasadzie USA w Tallinnie bezskutecznie próbował przekazać swoje mikrofilmy CIA, która uznała go za rosyjskiego prowokatora. Podobną propozycję złożył w ambasadzie Wielkiej Brytanii, gdzie agent MI6 przyjął od niego zmikrofilmowane 25 000 stron dokumentów sowieckich. Wkrótce w tajemnicy Brytyjczycy wydostali z jelcynowskiej Rosji jego rodzinę, z którą też osiadł na stałe na Wyspach Brytyjskich.
Rewelacje Mitrochina są (częściowo) dostępne w książce: Andrew Christopher, Wasilij Mitrochin: Archiwum Mitrochina, wydanie polskie 2001, Wydawnictwo Muza. Natomiast obszerne uzupełnienie zawiera następna książka: Andrew Christopher,Wasilij Mitrochin: Archiwum Mitrochina II - KGB i swiat, wydanie polskie 2006, wydawnictwo REBIS, ISBN 83-7301-867-0, ponad 660 stron; (ta ostatnia książka omawiana jest też jako "tom drugi").