Wayland (serwer wyświetlania)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wayland
zarządzanie grafiką
Wayland Logo.svg
Logo programu
Producent Kristian Høgsberg
System operacyjny Uniksopodobny
Napisane w C
Pierwsze wydanie 2008
Aktualna wersja stabilna 1.3.0 / 10 października 2013
Licencja Licencja MIT, LGPLv2, GPLv2
http://wayland.freedesktop.org/
The Wayland display server protocol relys on EGL

Waylandprotokół systemu okien wraz z towarzyszącą mu biblioteką go implementującą stworzoną dla systemu Linux w języku C. Umożliwia uproszczenie procesu wyświetlania grafiki w systemach uniksowych poprzez połączenie w jednej aplikacji menedżera kompozycji oraz systemu okien. Projekt zapoczątkował w roku 2008 Kristian Høgsberg (w czasie gdy pracował w firmie Red Hat). Głównym powodem jego powstania było niezadowolenie z niedostosowanej do współczesnych wymagań architektury systemu X, obecnie najpopularniejszego rozwiązania tego typu. Høgsberg wyraził swój cel słowami „każda klatka będzie doskonała, przez co rozumiem, że aplikacje będą w stanie kontrolować renderowanie wystarczająco (dobrze), że nigdy nie zobaczymy przycinania się, lagów, przerysowywania, lub migotania“[1][2].

Wayland jest wolnym oprogramowaniem. Kristian Høgsberg zadeklarował, że źródła bibliotek libwayland-server i libwayland-client będą docelowo miały licencję LGPLv2 (pierwotnie były dostępne na licencji MIT), a źródła demo kompozytora i klientów również będą docelowo miały licencję LGPLv2 (pierwotnie były na licencji GPLv2)[3][4].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Prezentacja działania serwera Wayland

W klasycznym podejściu uniksowym system okien oraz menedżer okien były niezależnymi aplikacjami, przy czym ta pierwsza stanowiła warstwę pośredniczącą między menedżerem (oraz pracującymi pod jego kontrolą aplikacjami), a sprzętem. Wraz z rozwojem aplikacji multimedialnych oraz pojawieniem się menedżerów kompozycji wykorzystujących do rysowania interfejsu zaawansowane efekty graficzne, taka architektura zaczęła stanowić wąskie gardło. Aby obejść te ograniczenia, coraz więcej funkcji serwera X zaczęło przejmować jądro oraz poszczególne menedżery.

Podstawowym założeniem architektury projektu Wayland jest uproszczenie procesu zarządzania oknami poprzez usunięcie serwera X jako warstwy pośredniczącej, poprzez:

Od czerwca 2010 roku kompozytor Waylanda używa tylko OpenGL ES (przedtem OpenGL)[7].

Wayland może także gościć serwer X, zapewniając tym samym wsteczną kompatybilność.

Zainteresowanie mediów[edytuj | edytuj kod]

Wayland pierwotnie ukazał się jako nowy projekt w serwisie Phoronix roku 2008, w artykule zatytułowanym "Wayland: A New X Server For Linux". Kristian w odpowiedzi na zainteresowanie mediów stwierdził, że nie jest to nowy X-serwer, lecz nowy serwer wyświetlania, zaznaczając jednocześnie, że projekt jest jeszcze młody i niedojrzały[8].

Zastosowania[edytuj | edytuj kod]

W dniu 4 listopada 2010 roku Mark Shuttleworth ogłosił, że bliżej nieokreślone przyszłe wersje Ubuntu (lecz nie 11.04) będą wykorzystywały Wayland jako ich system okien w interfejsie Unity[9] (plany te zostały porzucone na rzecz ich własnego rozwiązania Mir). Firmy Intel wraz z Nokią zamierzały wprowadzić go w swoim systemie MeeGo kiedy tylko będzie gotowy[10][11], niestety prace nad systemem zostały zawieszone. Schedę po MeeGo przejęła fińskie przedsiębiorstwo Jolla, która w swoim systemie bazującym na MeeGo, Salfish OS będzie wykorzystywać Wayland. Zespół X.org dystrybucji Fedora również wyraził gotowość do zmiany systemu okien na Wayland[12].

Wayland traktowany jest jako zamiennik serwera X.org, lecz ma także inne potencjalne zastosowania, jak choćby goszczenie innych serwerów X i sesji logowania GDM.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]