Waza François
Waza François – starożytne greckie naczynie (krater wolutowy ateński) wykonane w technice czarnofigurowej, datowane na ok. 570 p.n.e, znajdujące się w zbiorach muzeum archeologicznego we Florencji (nr inw. 4209). Dzięki napisom wiemy, że jego wykonawcą był garncarz Ergotimos, a zdobił je malarz Klitias. Wysokość krateru - 0,66 m, obwód 1,8 m.
Naczynie zostało znalezione w 1844 w grobie etruskim w Chiusi przez Alessandro François. Nazwisko odkrywcy dało nazwę naczyniu.
Bogata dekoracja naczynia ujęta jest w sześciu horyzontalnych pasach i przedstawia sceny z mitów greckich. Przedstawiono m.in. polowanie na dzika kalidońskiego, wesele rodziców Achillesa, Peleusa, zasadzkę Achillesa na Troilosa, powrót Hefajstosa na Olimp, walkę Lapitów z centaurami, korowód Dionizosa, epizody wojny trojańskiej. W pasie zdobiącym dolną partię brzuśca znajduje się fryz z przedstawieniami zwierząt, m.in. sfinksów. Niżej umieszczono ornament promienisty. Fryz na stopce przedstawia walkę Pigmejów z żurawiami. Karły walczą za pomocą maczug i proc dosiadając kozłów, bądź pieszo. Zdobienia znajdują się również na imadłach (uszach) naczynia. Przedstawiono na nich Gorgonę i Artemidę.
Ogółem umieszczono na nim 270 postaci ludzkich i zwierzęcych. Ich identyfikację ułatwiają inskrypcje objaśniające w liczbie 121. Dzięki owym przedstawieniom naczynie nazywa się niekiedy "Biblią grecką".
Gdy w XIX wieku wystawiono je w muzeum we Florencji, cieszyło się ono wielką popularnością wśród zwiedzających. Zdenerwowany tym strażnik muzealny potłukł je na 638 kawałków. Poddano je rekonstrukcji, a ubytki uzupełniono gipsem.
Na podstawie Wazy François powstał spektakl Akademii Praktyk Teatralnych Ośrodka Praktyk Teatralnych Gardzienice.
[edytuj] Bibliografia
- Boardmann J. - "Sztuka grecka".
- Minto A. - "Il Vaso François", 1960.
- Papuci - Władyka E. - "Sztuka starożytnej Grecji", PWN, 2001.
- Praca zbiorowa - „Encyklopedia sztuki starożytnej”, WaiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 244, ISBN 83-01-12466-0 (PWN), ISBN 83-221-0684-X (WaiF).
