Wda (rzeka)
| Wda | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Most kolejowy na Wdzie w okolicach Świecia |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lokalizacja | Europa Polska |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Źródło | Krążno okolice Osławy Dąbrowy 146 m n.p.m. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ujście | Wisła Świecie 23,1 m n.p.m. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Długość | 198 km | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Powierzchnia zlewni | 2325 km² | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Największe dopływy | Niechwaszcz, Trzebiocha | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Średni przepływ | 6,52 m³/s (przy ujściu) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Szlak | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Rzeki Polski | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Wda (inaczej Czarna Woda, niem. Schwarzwasser) – rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły.
Długość rzeki wynosi 198 km, a powierzchnia dorzecza 2325 km²[1]. Ma początek na Równinie Charzykowskiej gdzie wypływa z jeziora Krążno w pobliżu wsi Osława Dąbrowa koło Bytowa. Przepływa przez tzw. kaszubską wielką wodę (jeziora Wdzydze, Gołuń, Radolne, Słupinko i Jelenie). Następnie płynie przez Bory Tucholskie. Uchodzi do Wisły w okolicach Świecia.
-kajakarze.jpg&filetimestamp=20100210162520)
Jest rzeką o charakterze nizinnym. Dno rzeki jest piaszczyste, z licznie występującymi głazami narzutowymi w korycie. Rzeka silnie meandruje, przerzucając swoje wody z jednej strony doliny na drugą. Ze względu na swą zmienność (od górskiego potoku do szerokiej, wolno płynącej rzeki), zakola, często wysokie a miejscami urwiste, zalesione brzegi oraz przełomy, stanowi jeden z najbardziej atrakcyjnych w kraju szlaków kajakowych. Organizowany jest tu na przełomie stycznia i lutego Ogólnopolski Zimowy Spływ Kajakowy.
Nazwa "Czarna Woda", funkcjonująca również w niemieckiej tradycji nazewniczej, wzięła się prawdopodobnie od koloru wód rzeki: ciemnych, a czasami wręcz czarnych. Na zabarwienie wód wpływ miały (lub mieć mogły) takie czynniki, jak zabagnione brzegi, ilość związków mineralnych niesionych przez wodę, a także dopływ ścieków ze smolarni, istniejących nawet do XIX wieku w przyległych do rzeki wsiach i przysiółkach.
Na Wdzie znajduje się 5 elektrowni wodnych:w Wojtalu, we Wdeckim Młynie, w Żurze, Gródku oraz Kozłowie.
[edytuj] Ochrona przyrody
Ponad 30% długości rzeki Wdy leży na obszarach objętych ochroną przyrody. Są to tereny parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody:
-
- Rezerwat przyrody Trzebiocha (projektowany)
- Rezerwat przyrody Wyspy na jeziorze Wdzydze (projektowany)
- Rezerwat przyrody Wyspa Ostrów Mały (projektowany)
Przypisy
- ↑ Choiński A. 2002. Rzeki Borów Tucholskich. [W:] Park Narodowy Bory Tucholskie na tle projektowanego rezerwatu biosfery (red. Banaszak J., Tobolski K.). Homini, Charzykowy: 139-150.
[edytuj] Bibliografia
- Roman. Janusiewicz: Wda: Lipusz-Świecie: szlak kajakowy: 1:60 000 = Wda Stromabwärts = Wda river fairway. Wrocław: Wydawnictwo Kartograficzne Eko-Graf, 2005. ISBN 83-86645-68-7.
- Przemysław. Jujka: Bory Tucholskie : informator krajoznawczy: mapa turystyczna : 1:75 000. Warszawa: Wydawnictwo "Demart" Wp. z o.o., 2006. ISBN 83-74271-18-3.
