Wektor genetyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wektora w genetyce. Zobacz też: wektor (ujednoznacznienie).

Wektor genetyczny – wykorzystywana powszechnie w inżynierii genetycznej, niewielka cząsteczka DNA (taka jak plazmid czy DNA wirusów), służąca wprowadzeniu żądanej sekwencji DNA do komórki. Stosując odpowiednie wektory można spowodować wydajną ekspresję genów w nich zawartych (wektory ekspresyjne) lub integrację sekwencji przenoszonej na wektorze do genomu biorcy (np. wektory retrowirusowe), jak również przeprowadzić klonowanie genu (wektor klonujący). Takie wektory służą do wprowadzania obcego DNA do komórek i utrzymywania go w kolejnych podziałach komórkowych. Istnieją także wektory bifunkcjonalne (wahadłowe), które mogą egzystować w co najmniej dwóch odmiennych organizmach (np: w drożdżach i bakteriach)[1].

Ważniejsze rodzaje wektorów wykorzystywanych w genetyce to: wektory plazmidowe, wektory fagowe (wykorzystujące bakteriofagi), kosmidy, wektory ekspresyjne, wektory wahadłowe, wektory sekrecyjne, sztuczne chromosomy drożdżowe (YAC), sztuczne chromosomy bakteryjne (BAC) i sztuczny ludzki chromosom (HAC), często opisywany jako sztuczny ssaczy chromosom (MAC). Opracowano także specjalne wektory przystosowane do organizmów eukariotycznych takie jak Yip (integracyjny plazmid drożdżowy, będący w istocie plazmidem bakteryjnym zawierającym geny drożdży) lub YRp (ten wektor może powielać się w komórce drożdży, ponieważ zawiera chromosomowy DNA z miejscem ori).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Piotr Węgleński, Piotr Bębas: Genetyka molekularna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14744-X.