Wenancjusz Fortunat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wenancjusz Fortunat
Wenancjusz Fortunat.JPG
Imiona i nazwisko Venantius Honorius Clementianus Fortunatus
Data i miejsce urodzenia ok. 530
Włochy północne Włochy
Data i miejsce śmierci ok. 600
Francja w Poitiers
Narodowość włoska
Dziedzina sztuki poezja
Styl średniowiecze
Teksty na Wikiźródłach Teksty na Wikiźródłach
Święty Fortunat
biskup
Kościół/
wyznanie
katolicki
Wspomnienie 14 grudnia
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Wenancjusz Fortunat, właśc. Venantius Honorius Clementianus Fortunatus (ok. 530 w północnych Włoszech − ok. 600 w Poitiers) − poeta łaciński piszący hymny pasyjne na cześć Świętego Krzyża, które do dziś śpiewa się w liturgii katolickiej[1], biskup Poitiers i święty Kościoła katolickiego.

Jako autor poezji kościelnej był zdecydowanym kontynuatorem form klasycznej liryki rzymskiej naśladowanej ze wzorów ambrozjańskich.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w północnych Włoszech, edukację pobierał w Rawennie, gdzie poznał m.in. dzieła Wergiliusza, Horacego i Owidiusza oraz poetów chrześcijańskich. W latach 60. VI stulecia wyruszył do Galii, prawdopodobnie po to by zostać poetą na dworze Merowingów. Między 565 a 567 rokiem odbył (w podzięce za uzdrowienie z choroby oczu) pielgrzymkę do grobu świętego Marcina w Tours. Zyskał przyjaźń późniejszych świętych: biskupa Tours Grzegorza oraz przełożonej klasztoru w Poitiers Radegundy. Przyjął święcenia kapłańskie i został kapłanem wspólnoty zakonnej w Poitiers. Pod koniec życia, koło 597 roku, został biskupem tego miasta.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Zachowało się 11 ksiąg jego Pieśni, napisanych najczęściej dystychem elegijnym o treści zarówno religijnej, jak i świeckiej. Z wierszy religijnych najsławniejsze mówią o Krzyżu św. i zostały napisane z okazji przysłania przez cesarza Justyna II relikwii krzyża św. do Poitiers (są to: Vexilla Regis (Sztandary Króla) i Pange lingua gloriosi proelium certaminis). Jego Hymny używane są wciąż w liturgii katolickiej, np. O Redemptor, Sume Carmen wykonuje się w liturgii poświęcenia olejów w Wielki Czwartek. Z wierszy o treści świeckiej na uwagę zasługują: Epithalamium na wesele Siseberta, wiersze o zniszczeniu Turyngii oraz opis podróży Mozelą.

Wenancjusz Fortunat pozostawił też szereg życiorysów świętych, jak np.: Życie św. Marcina (poemat napisany wierszem heksametrowym), Życie św. Hilarego z Poitiers, Życie św. Germana z Paryża, Życiorys św. Marcelego z Paryża.

Wśród jego pism znajdują się też zapisy jego pouczeń do katechumenów, Objaśnienie Symbolu (Expositio Symboli), wzorowane na podobnym piśmie Rufina z Akwilei[2] oraz Objaśnienie Modlitwy Pańskiej (Expositio Orationis Dominicae).

Kult[edytuj | edytuj kod]

Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 14 grudnia.
Przypominany jest wtedy jego dorobek, m.in. stworzone przez niego podstawy języka poetyckiego służącego wyrażaniu stanów mistycznych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wenancjusz Fortunat(us), święty na WIEM (encyklopedia)
  2. L. Gładyszewski: Wstęp do Objaśnienia Symbolu Wenancjusza Fortunata. W: Symbol Apostolski w nauczaniu Ojców. Kraków: 2010, s. 180.. W książce tej jest także opublikowane w wersji łacińskiej i polskiej samo Objaśnienie Symbolu, s. 182-193

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Polskie wydania dzieł[edytuj | edytuj kod]

  • Wenancjusz Fortunat: Objaśnienie Symbolu. W: Symbol Apostolski w nauczaniu Ojców. L. Gładyszewski (przekład, wstępy i objaśnienia). Kraków: WAM, 2010, s. 182-195, seria: ŹMT 53. ISBN 978-83-7505-298-5.

Literatura przedmiotu[edytuj | edytuj kod]

  • B. Gładysz, Krzyżu święty (Pieśń i jej twórca), Kurier Poznański 144 (1927).
  • H. Waddel, Średniowiecze wagantów, Warszawa 1960.
  • T. Gacia (ks.), Motyw krzyża w twórczości Wenancjusza Fortunata na przykładzie «Vexilla Regis», Roczniki Humanistyczne, t. 46 (1998), z. 3, s. 101-112.
  • M. Niewiadomska, Wiersze o Krzyżu Wenancjusza Fortunata: Próba interpretacji, Przegląd Tomistyczny 9, 2003, 281-310.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]