Wenecja Bydgoska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wenecja Bydgoska
Południowa część Wenecji Bydgoskiej
Południowa część Wenecji Bydgoskiej
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Adres ul. Przyrzecze, Długa, Wełniany Rynek, Poznańska, Świętej Trójcy, Czartoryskiego
Styl architektoniczny eklektyzm, funkcjonalizm
Rozpoczęcie budowy 1870
Ukończenie budowy 1900
Ważniejsze przebudowy XX w.
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Wenecja Bydgoska
Wenecja Bydgoska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wenecja Bydgoska
Wenecja Bydgoska
Ziemia 53°07′18″N 17°59′41″E/53,121667 17,994722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Wenecja Bydgoska – zespół architektoniczny Starego Miasta w Bydgoszczy zbudowany bezpośrednio nad rzeką Młynówką.

Jest to ciąg kamienic stanowiący południową oraz zachodnią pierzeję rzeki Młynówki oraz Wyspy Młyńskiej w Bydgoszczy. Kamienice te należą do ulic: Przyrzecze, Długiej, Wełniany Rynek, Poznańskiej, Świętej Trójcy oraz Czartoryskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wenecja Bydgoska
Na starej pocztówce z początku XX wieku
Na starej pocztówce z początku XX wieku

Historia Wenecji Bydgoskiej rozpoczęła się w XIX wieku. Jeszcze na początku wieku na stromym brzegu rzeki znajdowały się pojedyncze budynki[1]. Z upływem czasu na nabrzeżu Brdy zaczęły powstawać kamienice, warsztaty i zakłady. Główną zaletą tej lokalizacji był łatwy dostęp do wody oraz położenie w centrum miasta. Początkowo obszary położone bezpośrednio nad rzeką były użytkowane jako ogrody, później zaczęto je zabudowywać.

W 1873 zabudowa była już zwarta w linii frontowej, z zabudową oficynową, która zaczęła schodzić do brzegu rzeki Młynówki[2]. Ok. 1870 wykonano murowaną ławę na palach drewnianych, która stała się podstawą do wznoszenia zabudowy nad samą rzeką.

W końcu XIX wieku krajobraz Wenecji Bydgoskiej nabrał charakteru mieszkalno-przemysłowego. Właścicielami kamienic byli kupcy, rzadziej rzemieślnicy i fabrykanci. W domach prowadzono różnorodną działalność; działały tu fabryki opakowań, papierosów, fabryka czekolady i wyrobów cukierniczych "Lukullus" (1925–1939), piekarnie, rzeźnie, drukarnie (w tym "Dziennika Bydgoskiego"), farbiarnie (od 1830, zaś od 1893 duża farbiarnia Wilhelma Koppa), fabryki spirytusu i drożdży (m.in. od 1893 rafineria spirytusu Augusta Franke w Bydgoszczy), tartak, a także restauracje.

Na początku XX w. zabudowana już całkowicie pierzeja kamienic ze względu na oryginalne położenie stała się atrakcją turystyczną miasta, chętnie utrwalaną na pocztówkach i obrazach malarzy.

Szczególnie dużo prac artystów powstało w okresie międzywojennym, ale również powojennym (F. Gajewski, J. Rupniewski, O. Sager, E. Kwiatkowski, B. Nowicki, A. Grzęska-Męczyńska, L. Płoszay, F. Konitzer, F. Brzęczkowski, J. Pieniążek, K. Zwichel).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Cechą charakterystyczną kamienic Wenecji Bydgoskiej jest bezpośrednie sąsiedztwo z rzeką. To konglomerat krajobrazu i nadrzecznej architektury. Specyfikę Wenecji stanowi gęsta, lecz rozczłonkowana zabudowa wchodząca w wodę. Budynki zachowane z końca XIX wieku są generalnie w swoim pierwotnym stanie. Niektóre z domów (od lat nie remontowane) są w złym stanie technicznym.

Mimo, że zabudowa Wenecji tworzy spójną urbanistycznie całość, to jej struktura pozostaje zróżnicowana i składa się z trzech części:

  • wschodniej – obejmuje pas gruntu między rzeką a ul. Przyrzecze; wybudowane tam budynki należały do najstarszych w rejonie Wenecji, m.in. znany z pocztówek galeriowiec (1873–1990)
  • południowej – największy blok zabudowy przy ul. Długiej, Wełniany Rynek i Poznańskiej; zachowała się w pierwotnym stanie, w tym wiele domów obecnie jest zrujnowanych; ukształtowanie terenu w postaci stromej skarpy sprawiło, że częste są tarasowe rozwiązania podwórek i kamienic; przez kolejne nawarstwianie dobudówek, werand i galerii zabudowa sprawia wrażenie zestawionej z "klocków"

Od lat 90. XX w. miejsce to staje się coraz bardziej atrakcyjne pod względem turystycznym i handlowym, co spowodowało proces modernizacji zabudowy. Nowa zabudowa powstała przy ul. Przyrzecze. W rejonie ul. Poznańskiej i Wełniany Rynek kamienice przechodzą stopniowe prace renowacyjne i konserwatorskie. W 2002 zbudowano "Bulwar Wenecki", który został wciśnięty między ściany domów a rzekę, ma brukowaną nawierzchnią i metalowe, stylowe barierki.

Plan filmowy[edytuj | edytuj kod]

Wenecja Bydgoska w 2006 r. stała się elementem scenografii filmu dla dzieci reż. Andrzeja Maleszki "Magiczne drzewo". W jednej z kamienic ulokowano mieszkanie głównych bohaterów filmu: rodziny muzyków oraz trojga dzieci. Film, który wszedł na ekrany 18 września 2009 r. obfituje w efekty specjalne, których tło stanowi m.in. Wyspa Młyńska[4]. Jednak pierwszą produkcją fabularną, w którą można zobaczyć Wenecję Bydgoską i ul. Św. Trójcy, jest serial "Czterej pancerni i pies" (odc. 16 "Daleki patrol", 1970 r.). W jednej ze scen Tomasz Czereśniak przepływa w stronę Wenecji Bydgoskiej z Wyspy Młyńskiej, a następnie ukrywa się w jednej z niemieckich ciężarówek stojących na ul. Św. Trójcy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Derenda Jerzy. Bydgoszcz w blasku symboli – tom II z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2008, str. 398
  2. Derkowska-Kostkowska Bogna: Wenecja Bydgoska – szkic do portretu. In. Kalendarz Bydgoski 1999
  3. Wojciech Bielawa Hotel Hilton rośnie przy Wyspie. W środku wyjątkowa restauracja [dostęp 01.10.2013]
  4. w ostatniej scenie kamienica zostaje uniesiona w powietrze ponad Rynkiem i Starym Miastem

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Derenda Jerzy Piękna stara Bydgoszcz – tom I z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Praca zbiorowa. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006
  • Derenda Jerzy Bydgoszcz w blasku symboli – tom II z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2008
  • Derkowska-Kostkowska Bogna Wenecja Bydgoska – szkic do portretu. In. Kalendarz Bydgoski 1999
  • Umiński Janusz Bydgoszcz. Przewodnik. Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK "Szlak Brdy", 1996

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Południowo-zachodnia część Wenecji Bydgoskiej
Południowo-zachodnia część Wenecji Bydgoskiej