Wepsowie

Flaga Wepsów

Wepsowie - ugrofińska grupa etniczna zamieszkująca w północno-zachodniej części Federacji Rosyjskiej, używająca języka wepskiego (zaliczanego do języków bałtofińskich) oraz języka rosyjskiego.

Wepsowie zamieszkują w obwodzie leningradzkim, w okolicy Petersburga (środkowi Wepsowie) oraz na wschód od tego miasta (Wepsowie południowi), a także w rosyjskiej Karelii, w okolicach Petrozawodzka, nad jeziorem Ładoga (Wepsowie północni, stanowiący 2/3 całości narodu). Większość wierzących Wepsów należy do Kościoła prawosławnego.

Wepsowie nigdy nie posiadali własnej państwowości, a ziemie zamieszkiwane przez nich zostały w XIII w. podbite przez księstwa ruskie. Prowadzona początkowo celowa polityka rusyfikacji, zaś w XX wieku procesy migracyjne i asymilacyjne spowodowały, iż liczba Wepsów systematycznie się zmniejsza. Asymilacja nie następuje obecnie jak w latach poprzednich tylko poprzez zmniejszania się liczby Wepsów z powodu zmiany świadomości narodowej na rosyjską, ale również na karelską. Spis ludności przeprowadzony w Rosji w 2002 r. wykazał, iż w kraju tym żyje 8240 Wepsów (ponadto kilkaset osób tej narodowości mieszka na Ukrainie - 281 w 2001 roku). Jeszcze w 1939 r. narodowość wepską deklarowało 32 000 osób, w 1959 już tylko 16 400, zaś w 1989 - około 12 000.

Obecnie działają wepskie towarzystwa kulturowe w Petrozawodzku i Petersburgu, a ich działalność wspierają władze, zwłaszcza autonomicznej Karelii.

Wepska gmina narodowa

20 stycznia 1994 r. w ramach Rejonu prionieżskiego rosyjskiej Karelli powołano do życia autonomiczną jednostkę administracyjną północnych Wepsów - Wepską Gminę Narodową (Вепсская национальная волость, czyt. Wiepskaja Nacionalnaja Wołost'), obejmującą 13 wiosek. Gminę tę, w której siedzibą władz jest wieś Szołtoziero (Soutjärvi) (ok. 85 km. od Petrozawodzka) 1 stycznia 2002 r., zamieszkiwało 3493 mieszkańców, spośród których 1202 stanowili Wepsowie.

Zmiany populacji Wepsów

rok	liczba Wepsów (wg danych spisowych)
1897	25.284
1926	32.773
1939	ok. 32.000
1959	16.400
1970	8.281
1979	8.094
1989	ok. 12.000
2002	8.420

Zobacz też

• język wepski
• Wepska Gmina Narodowa

Linki zewnętrzne

• Strona wepskiego muzeum etnograficznego w Szołtozierze w języku rosyjskim
• Krótka historia Wepsów w języku rosyjskim
• Strona poświęcona Wepsom w języku rosyjskim
• Strona wspólnoty wepskiej w Sankt Petersburgu po rosyjsku, wepsku i angielsku
• Strona organizacji Wepsów
• Angielskojęzyczna strona poświęcona Wepsom
• Ludność i religie rosyjskiej północy krótki przegląd narodowości regionu w języku polskim