Wiązów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiązów
Ratusz w Wiązowie
Ratusz w Wiązowie
Herb
Herb Wiązowa
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat strzeliński
Gmina Wiązów
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1252
Burmistrz Jerzy Krochmalny
Powierzchnia 9,16 km²
Wysokość 141 – 161[potrzebne źródło] m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

2 327
254 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 71
Kod pocztowy 57-100 oraz 57-120
Tablice rejestracyjne DST
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Wiązów
Wiązów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wiązów
Wiązów
Ziemia 50°48′55″N 17°12′13″E/50,815278 17,203611
TERC
(TERYT)
5020117054
SIMC 0987437
Urząd miejski
pl. Wolności 37
57-120 Wiązów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Wiązów w Wikisłowniku
Strona internetowa

Wiązów (niem. Wansen) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w woj. dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, nad Oławą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wiązów.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Znaczenie nazwy miejscowości nie jest jednoznaczne i istnieją dwie teorie na ten temat. Pierwsza wywodzi ją od polskiej nazwy oznaczającej drzewo "wiąz"[1], a druga od zwierzęcia "wąż"[2]. Obie przytacza śląski pisarz Konstanty Damrot w swojej pracy o śląskim nazewnictwie z 1896 roku wydanej w Bytomiu we fragmentach - "von wiąz - Ulme" (...) auch von wąż - die Schlange (...)"[2].

Podaje on także trzy nazwy: dwie polskie "Wiąz", "Więzów" oraz niemiecką "Wansen". Cytuje również szereg nazw zanotowanych w średniowiecznych, łacińskich dokumentach: 1155 Venzovici oraz Wenzouici, 1227 Wanzow, 1483 Wanzaw[2].

Podobne pochodzenie nazwy podaje również niemiecki geograf oraz językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako najwcześniejszą zanotowaną nazwę miejscowości Wanzow podając jej znaczenie "Ulmen oder Rusterort" - "miejscowość wiązu, brzostu"[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Wiązowie pochodzą z roku 1155, była to wtedy wieś należąca do kapituły wrocławskiej[3]. Prawa miejskie otrzymał w roku 1250 z nadania księcia Henryka III Białego[3]. Miasto było położone na lokalnym szlaku handlowym ze Strzelina do Brzegu, od roku 1352 było pod panowaniem czeskim, a od 1742 pod pruskim[3]. W 1910 r. Wiązów otrzymał połączenie kolejowe z Brzegiem. W 1945 r. zniszczony w ok. 30% i przyłączony do Polski. Jego dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wrocławskiego.

Według danych z 31 grudnia 2013 miasto liczyło 2 327 mieszkańców[4]. W roku 1997 została uruchomiona nowoczesna oczyszczalnia ścieków zrealizowana na podstawie najnowocześniejszych opracowań Politechniki Wrocławskiej.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Główną rzeką miasta jest Oława. Inne, mniejsze cieki wodne to Babica, Łękawka i Młynówka - wszystkie uchodzące do Oławy na terenie miasta.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[5]:

  • miasto
  • Kościół pw. św. Mikołaja, z XIII w., przebudowany w XV w., XVIII w., i w l. 1914-17
  • wieża ratusza, z l. 1574-85 - XVI w.
  • budynki prepozytury dóbr biskupich, ul. Biskupicka 3 i 3a, z pierwszej poł. XVIII w.:
    • dom zarządcy
    • budynek mieszkalno-gospodarczy.

inne zabytki:

  • ratusz z 1840 r.
  • kościół ewangelicki z l. 1845-47, po 1945 r. zrujnowany.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2013[4]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 2 327 100 1 216 52,2 1 111 47,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
254 133 121

Transport[edytuj | edytuj kod]

Główną drogą kołową jest przebiegająca przez miasto droga krajowa nr 39. Przebiega tędy również nieczynna obecnie linia kolejowa nr 304 ze stacją kolejową Wiązów.

Wiązów w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Niektóre sceny seriali Warto kochać (2005-2006) oraz Rajskie klimaty (2009) były realizowane we Wiązowie.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 9.
  2. 2,0 2,1 2,2 Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 180.
  3. 3,0 3,1 3,2 Józef Pilch: Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2005, s. 389. ISBN 83-213-4366-X.
  4. 4,0 4,1 Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r. Stan w dniu 31 XII
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2.10.2012]. s. 150.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Pilch, "Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska", Warszawa, Wydawnictwo Arkady, 2005, ISBN 83-213-4366-X.