Więź społeczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Więź społeczna – pojęcie socjologiczne określające ogół stosunków społecznych, instytucji i środków kontroli społecznej wiążących jednostki w grupy i kręgi społeczne i zapewniających ich trwanie. Pozwala na odróżnianie grupy społecznej od takich pojęć jak: zbiór społeczny, kategoria społeczna czy skład społeczny.

Definiowanie więzi społecznej[edytuj | edytuj kod]

Zdaniem klasyków socjologii, na różnych etapach rozwoju społeczeństw dominują różne rodzaje więzi społecznych. Pojęcie więzi społecznej rozwinęło się jednak przede wszystkim w ramach polskiej socjologii (pojęcie to nie ma np. swojego odpowiednika w socjologii amerykańskiej). Więzi społecznej i jej ewolucji dużo uwagi poświęcali m.in. Ludwik Krzywicki i Stanisław Ossowski.

Typologie więzi społecznych[edytuj | edytuj kod]

Typologia Pawła Rybickiego[edytuj | edytuj kod]

Więź społeczna może mieć charakter:

  • naturalny - wspólne pochodzenie, pokrewieństwo
  • stanowiony - narzucony przez społeczeństwo
  • zrzeszeniowy - w wyniku dobrowolnego zrzeszania się ludzi

Typologia Jana Turowskiego[edytuj | edytuj kod]

Więzi:

  1. integracyjne - tożsame ze strukturą organizacyjną grupy
  2. psychospołeczne - świadomość grupowa jako poczucie łączności i naturalne dążenie do współdziałania
    1. podział na identyfikację realną (rzeczywiste członkostwo) i potencjalną (aspirowanie do członkostwa w grupie)
    2. podział na więź dystrybutywną (jako następstwo łączności z członkami grupy) i korelatywną (wynik łączności z celami grupy)
  3. strukturalne - więź jako wynik istnienia podziału funkcji w społeczności (organizmie społecznym), ogół stosunków istniejących w grupie i wzajemnych regulowań oraz uprawnień. Podstawa tych zależności może być dwojakiego rodzaju:
    1. obiektywna - wynikająca ze struktury społeczeństwa
    2. subiektywna - wynikająca z indywidualnych zamierzeń jednostki
  4. socjologiczne - stosunki społeczne jako podstawa więzi

Typologia Jana Szczepańskiego[edytuj | edytuj kod]

Szczepański uzupełnia typologię Turowskiego o więzi

  1. dwuaspektowe - dające się rzeczowo określić związki między ludźmi, połączenie koncepcji więzi strukturalnej i psychospołecznej.
    1. stany świadomości
    2. akty świadomości

Inne typologie[edytuj | edytuj kod]

Według innych socjologów więzi mogą dzielić się na:

  • osobowe i bezosobowe
  • małego, średniego i wielkiego zasięgu (ze względu na swój społeczny zasięg)
  • obiektywne - oparte np. na wspólnych warunkach życia danej zbiorowości czy podobnej sytuacji ekonomicznej i subiektywne, oparte na poczuciu wspólnoty.

Więzi w grupach celowych[edytuj | edytuj kod]

Grupy celowe ze względu na swoją specyfikę, wytworzyły niemieszczący się w powyższych typologiach rodzaj więzi. Istnieje w nich jedynie więź sformalizowana, oparta na strukturze grupy. Wiąże się ona z funkcjonowaniem rozbudowanego systemu instytucji i urządzeń, które pozwalają na współpracę ludzi, którzy zainteresowani są innymi jedynie w aspekcie osiągnięcia celu, dla którego grupa została zawiązana. Brak tu więzi osobistych i emocjonalnych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]