Wiżajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Wsi. Zobacz też: jezioro Wiżajny.
Wiżajny
Herb
Herb
Figura Jezusa
Figura Jezusa
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat suwalski
Gmina Wiżajny
Wysokość 243 m n.p.m.
Liczba ludności (2008) 974
Strefa numeracyjna (+48) 87
Kod pocztowy 16-407
Tablice rejestracyjne BSU
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Wiżajny"
Wiżajny
54°22′02″N 22°52′08″E / 54.36722, 22.86889Na mapach: 54°22′02″N 22°52′08″E / 54.36722, 22.86889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Wiżajnywieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, siedziba gminy Wiżajny.

Spis treści

[edytuj] Położenie

Wiżajny położone są na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, na północno-wschodnim krańcu Polski, niedaleko granicy z Litwą i obwodem kaliningradzkim. Wieś leży pomiędzy jeziorami Wiżajny i Wistuć. Przez wieś biegnie droga wojewódzka nr 651[1].

Z powodu panujących tu niskich temperatur, są zwane polskim biegunem zimna.

Jest to najwyżej (243 m n.p.m.) położone miasteczko Suwalszczyzny.

[edytuj] Historia

Miejscowość po raz pierwszy zmiankowana była w 1253 jako Weyze[1]. Była to przypuszczalnie osada Jaćwingów. W 1249 nad jeziorem założony został przez bojara Piotra Łysego dwór. Piotr Łysy na dworze się nie utrzymał, a jego miejsce zajął Prokop Hryhoriewicz - dworzanin starosty mereckiego[1].

Już w XIV wieku bylu karczma na szlaku kupieckim prowadzącym w stronę Sejn. W podaniach wymienia się ją jako słynącą z tego, iż w jej menu sztandarowe miejsce zajmowały raki. Nazwa miejscowości wywodzi się prawdopodobnie od litewskiego veżys, oznaczającego raka[2].

Źródła pisane wymieniają Wiżajny w 1606 jako miasto, choć data otrzymania praw miejskich nie jest znana. Wiadomo natomiast, że zostały one potwierdzone w 1693[1].

Dzięki przygranicznemu położeniu nastąpił szybki i dynamiczny rozwój miasta, jednak zniszczone zostało podczas wojen szwedzkich[1]. Aby podnieść je z upadku król Jan III Sobieski ufundował szpital, szkołę i nowy kościół. Najlepsze lata dla Wiżajn to XVIII i XIX wiek[1].

W 1870 miejscowość została zdegradowana do rangi wsi, ale do czasów dzisiejszych zachował się miejski układ urbanistyczny[1].

W 1893 w XIII tomie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego tak pisano o Wiżajnach[3]:

Quote-alpha.png
Wiżajny - osada, dawniej miasteczko, nad jeziorem t.n., w pow. suwalskim, gm. i par. Wiżajny, odl. 34 w. [wiorst] od Suwałk na północ a 11 w. od Kalwaryi (...) 175 dm. [domów], 2276 mk. [mieszkańców] (...) w osadzie odbywa się 6 jarmarków (...)

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Polski biegun zimna. W: Wanda Bednarczyk-Rzepko, Urszula Zwolińska, Piotr Przyssawka, Wojciech Marek Darski, Aleksander Buczyński: Przewodnik Pascala. Pojezierze Suwalskie i Puszcza Augustowska. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2005, s. 203-215. ISBN 8373044051. 
  2. Biegun zimna i kartacze. W: Polska niezwykła. Województwo podlskie. Przewodnik. Warszawa: Demart, 2008, s. 7-8. ISBN 9788374273985. 
  3. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, Warszawa 1893, tom XIII, s. 687.

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Zobacz też

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach