Wiatrak

Dawny wiatrak w ruchu

Rysunek przekrojowy i budowa młyna Britzer Mühle w Berlinie

Wiatrak typu "holender" z Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach Kiszewskich

 

Wiatrak – budowla drewniana, niekiedy murowana, wyposażona w skrzydła poruszane siłą wiatru i napędzające urządzenia. Jest najstarszym silnikiem wiatrowym – przetwarza energię wiatru na energię kinetyczną w ruchu obrotowym. Jest poprzednikiem turbiny wiatrowej, którą czasami również nazywa się wiatrakiem.

Znane nam wiatraki (z pionową osią) wynaleziono w IX wieku we wschodniej Persji, do Europy dotarły pod koniec XII wieku. Pierwsze wiatraki służyły głównie do mielenia zboża, w pierwszej połowie XIV wieku na terenie obecnej Holandii zaczęto używać wiatraków do osuszania polderów. W późniejszych latach pojawiły się wiatraki tartaczne, inne mełły i mieszały pigmenty, rozdrabniały skały na kruszywa, plotły sznury konopne, wyciskały olej, mełły tytoń, drewno (na papier), kakao, kawę lub gorczycę (na musztardę).

Typy historyczne wiatraków: koźlak, paltrak, holender.

Wiatraczkami nazywane są wiatraki – zabawki i (błędnie) rozmaitego rodzaju wentylatory.