Widuchowa (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Widuchowa
Kościółek w Widuchowej z 1791 r.
Kościółek w Widuchowej z 1791 r.
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat buski
Gmina Busko-Zdrój
Wysokość 259 m n.p.m.
Liczba ludności (2000) 658
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-100
Tablice rejestracyjne TBU
SIMC 0233075
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Widuchowa
Widuchowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Widuchowa
Widuchowa
Ziemia 50°29′26″N 20°47′52″E/50,490556 20,797778Na mapach: 50°29′26″N 20°47′52″E/50,490556 20,797778

Widuchowawieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój[1].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona 6 km na wschód od Buska-Zdroju. Dojechać tam można skręcając za Buskiem na Skadlę z drogi krajowej nr 73 KielceTarnów. Leży w obrębie Szanieckiego Parku Krajobrazowego. Występują tam zwierzęta i rośliny chronione: miłek wiosenny oraz ptaki drapieżne jastrzębie i myszołowy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XV w. we wsi znajdowały się 2 folwarki rycerskie będące własnością Piotra Miedzygórskiego herbu Kopaszyna i Jana herbu Topór[2].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dwór w Widuchowej z 1620 r.
  • Dwór zbudowany w 1620 r. przez Mikołaja Krupkę, dziedzica Mojkowic i Widuchowej. Oparty na planie kwadratu późnorenesansowy budynek, widoczny jest z głównej drogi biegnącej przez wieś. Stoi wśród starych drzew ocalałych z dawnego parku. Jest podobny do miejskiej kamienicy za sprawą pięcioarkadowych podcieni wspartych na jońskich kolumnach od frontowej strony. Nad wejściem widnieje tablica z napisem: „NICOLAVS KRVPKA IN MOYKOWICE ET WIDVCHOWA HERES ADIFICAVIT ANNO DOMINE 1620 VI POSTERITAS OPTINEAT OPTO”. Pierwotnie budynek miał charakter obronny. Murowany z kamienia, jednopiętrowy, częściowo podpiwniczony. Dach czterospadowy, gontowy[3].W XVIII w. dwór wraz z majątkiem nabył biskup krakowski Konstanty Szaniawski i w 1725 r. przeznaczył na uposażenie założonego przez niego seminarium kieleckiego. Przez kolejnych przeszło sto lat dochody z majątku zasilały kieleckich kleryków. W czasie Powstania styczniowego w okolicy Widuchowy dochodziło do licznych potyczek[4]. Po jego upadku, w ramach represji, władze carskie skonfiskowały majątek. Nowym właścicielem został zasłużony w tłumieniu powstania gruziński książę Dawid Wachwawidze[4]. Jego syn zamieszkał w Widuchowej na stałe. Po rewolucji w Rosji, przez cały okres międzywojnia Widuchowa stała się schronieniem dla gruzińskich emigrantów, a dwór ośrodkiem ich życia towarzyskiego. W 1937 r. księżna Ksenia sprzedała dwór kpt. Bolesławowi Makowskiemu, oficerowi wojska polskiego[5].
  • Kościółek późnobarokowy zbudowany w 1791 r. na wzgórzu, otoczony drzewami i starym murem. Murowany z kamienia, otynkowany. Dachy dwuspadowe. Nad nawą wieżyczka na sygnaturkę, wieloboczna z latarnią. Ołtarzyk o charakterze barokowym z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem z napisem i datą „1680”[3].
  • Figura przydrożna. Kamienna. Na okrągłym słupie kapliczka, prawdopodobnie z XVI/XVII w.
  • Figura przydrożna. Kamienna. Na postumencie rzeźba św. Stanisława z Piotrowinem z 1782 r.
  • Figura przydrożna. Kamienna. Na postumencie rzeźba Chrystusa Frasobliwego z XVIII wieku[3].

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-12].
  2. Urszula Oettingen, Jerzy Szczepański, Miedzy Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne. Uposażenie dziesięcinne najstarszych kościołów parafialnych dekanatu Kije według Liber Beneficiorum Jana Długosza, Kielce 2007,s.35.
  3. 3,0 3,1 3,2 Jerzy Łoziński, Barbara Wolff, Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo Kieleckie. Powiat Buski.Tom III, Zeszyt 1, Warszawa 1957
  4. 4,0 4,1 Widuchowa. Gruzińska Przystań na Ponidziu. [dostęp 2013-08-07].
  5. Michał Jurecki: Ponidzie - w świętokrzyskim stepie. [dostęp 2013-08-07]. s. 62-63.