Wieża Piastowska w Opolu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wieża Piastowska)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wieża Piastowska
Obiekt zabytkowy nr rej. 188/56 z 20.01.1956
Widok wieży z ratusza
Widok wieży z ratusza
Państwo  Polska
Miejscowość Opole
Adres Piastowska 14
45-082 Opole
Typ budynku wieża zamkowa
Styl architektoniczny gotyk
Wysokość całkowita 42 m
Wysokość do dachu ok. 35 m
Rozpoczęcie budowy połowa XIV wieku[1] (dawniej sądzono, że powstała ok. 1300 r.)
Ukończenie budowy ok. 1300 lub połowa XIV wieku[1]
Pierwszy właściciel Bolko I opolski
Kolejni właściciele Jan II Dobry,
Położenie na mapie Opola
Mapa lokalizacyjna Opola
Wieża Piastowska
Wieża Piastowska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wieża Piastowska
Wieża Piastowska
Ziemia 50°40′02″N 17°55′09″E/50,667222 17,919167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Wieża Piastowska – okrągła wieża wolno stojąca w południowo-wschodnim narożniku nieistniejącego obecnie Zamku Piastowskiego w Opolu. Pełniła niegdyś funkcję strażnicy na wyspie Pasiece, od północy sąsiaduje z nią Ostrówek – średniowieczna osada – gród obronny Opolan.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieża Piastowska
Urząd Wojewódzki, w tle Wieża Piastowska
Wieża i Siedziba Rejencji (obecnie Urząd Wojewódzki) w latach 30. XX wieku

Wieża jest jednym z najstarszych zabytków architektury obronnej w Polsce – zbudowano ją około 1300 r. za rządów księcia Bolka I opolskiego jako stołp zamku książęcego opolskiego księcia Kazimierza I opolskiego (choć niedawne badania archeologiczne wskazują, że mogła powstać dopiero w połowie XIV wieku[1]). Była na owe czasy budowlą ogromną i nowoczesną, bo zbudowaną z cegły. Budowla jest postawiona na fundamencie z kamienia polnego, mającym głębokość 6 m. Szerokość murów w dolnej partii wieży dochodzi do 3 m. Do wieży pierwotnie wchodzono przez otwór na wysokości 9 m (obecnie zamurowany) po drewnianym ganku połączonym z murami zamku. Wewnątrz wieży mieściły się loch, kuchnia, izba, sala i wartownia[2][3][4].

W XX w. władze rejencji opolskiej uznały zamek za mało użyteczny oraz kosztowny w utrzymaniu i postanowiły go zburzyć. Dzięki ostrym sprzeciwom polskiego mieszczaństwa w Opolu oraz działaczy Związku Polaków w Niemczech udało się jedynie ocalić wieżę zamkową tego zabytku[5]. W 1928 r. zamek został zburzony, a zachowaną wieżę wkomponowano w projekt planowanego gmachu rejencji opolskiej, obecnie siedziby Urzędu Wojewódzkiego.

Hełm wieży często ulegał przebudowie, lecz same mury były bardzo trwałe. Wieża przetrwała wielki pożar Opola w 1615 roku, lecz w trakcie pożaru w 1739 r. zniszczeniu uległ pierwotny, stożkowaty hełm, który zastąpiono blankami. Później umieszczono na wieży stożkowaty hełm z granitowym szpicem, a w 1906 r. zamieniono go na dach namiotowy, pokryty dachówką. W 1934 r. dach zastąpiono cynkowym stożkiem z orłem projektu prof. Giesa. W 1957 r. nadbudowany został 11-metrowy graniasty hełm: wraz z nim wieża ma 42 m wysokości. W 1962 r. na wieży umieszczono ostrosłupową iglicę, ozdobioną orłem piastowskim, wykonanym przez Mariana Nowaka[2][3].

Na skutek nierównego osiadania fundamentów Wieża Piastowska jest lekko przechylona. Obecne odchylenie od pionu wynosi ok. 1,5 stopnia. Zabytkowi towarzyszyły przez lata wykopaliska osad słowiańskich z X i XI wieku, odkryte przy budowie amfiteatru opolskiego. Wykopaliska te zostały zakopane.

W okresie od 22 czerwca 2011 roku do 2 czerwca 2014 roku, wieża była zamknięta dla odwiedzających. W tym czasie odbył się jej gruntowny remont. Od dnia 2 czerwca Wieża Piastowska, ponownie, została otwarta dla zwiedzających.

Wieża jest udostępniana zwiedzającym od wtorku do niedzieli (również w święta) w godzinach: 10–13 i 14–17.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Wieża Piastowska jest młodsza? Nowe odkrycie archeologów [dostęp 2014-04-13]
  2. 2,0 2,1 Spotkania z Zabytkami”. 6, s. 21, 2005. 
  3. 3,0 3,1 Urszula Zajączkowska. Zamek piastowski w 1903. „Nowa Trybuna Opolska”, s. 10, 2002-04-23. Pro-Media Sp. z o.o.. Opole: Pro-Media Sp. z o.o.. ISSN 1230-6134 (pol.). [dostęp 2013-03-03]. 
  4. Javatech: Opole 2.0. Wieża Piastowska (pol.). Urzad Miasta Opola, 2007-07-30. [dostęp 2013-03-03].
  5. Urszula Zajączkowska: Zamek Piastowski w Opolu. Wydawnictwo MS, 2001. ISBN 83-914161-6-x.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]